بازی ریاض با بزرگان
محمد سلامه، سردبیر روزنامه «الدیار» اردن : عربستان سعودی دارای نقش منطقهای برجسته و نفوذ سیاسی و دینی است و از روابط بینالمللی گسترده برخوردار است. اما بازی با بزرگان یا تلاش برای پرداختن و پافشاری بر مواضع گذشتهاش، یا نتیجه دلخواهی برای ریاض ندارد یا شرایط را برای آن وارونه میکند. آنچه در این یادداشت قصد پرداختن به آن را دارم، سخنانی است که «عادل الجبیر»، وزیر خارجه عربستان، چندیپیش درباره لزوم کناررفتن «بشار اسد»، رئیسجمهوری سوریه، از قدرت یا روبهروشدن او با گزینه نظامی به زبان آورده بود. عادل الجبیر به ما نگفت که چگونه نظام سوریه با گزینه نظامی روبهرو خواهد شد. آیا عربستان اعلان جنگ میدهد!؟ این اعلان جنگ به چه شکل خواهد بود!؟ آیا میتواند همپیمانان خود را در واشنگتن، پاریس و لندن برای اقدام نظامی قانع کند؟ عربستان چطور میخواهد این کار را انجام دهد درحالیکه نظام سوریه بیش از چهار سال است که با گزینه نظامی مواجه است و همچنان پایدار مانده و اخیرا هم همپیمانان روس به آن نزدیک شده و خطر جنگ را از آن دور کردهاند. جناب وزیر! سوریه با یمن متفاوت است. تشکیل یک ائتلاف عربی و ادامهدادن جنگ برای تحقق اهداف در سوریه، برای عربستان نهایتا امکانپذیر نیست. بازی با بزرگان ساده نیست. جناب وزیر! آیا «سعود الفیصل»، وزیر سابق عربستان، برای کسب اجازه جهت استفاده از سلاحهای دوربرد برای هدف قراردادن اهداف زمینی و هوایی به پایتختهای اروپایی و آمریکایی سفر نکرد؟ اما نظر نهایی با آمریکا است. آیا با وجود اقدام برای قراردادهای میلیاردی سلاح با روسیه، بدون نتیجه از آنجا بازنگشت؟ آیا شخص شما به مسکو نرفتید و همان سخنان را به «سرگئی لاوروف»، وزیر خارجه روسیه، نگفتید؟ اما چه نتیجهای دربر داشت؟ نتیجه آن شد که روسها با تمام تجهیزاتشان به سوریه آمدند و پیامی به جهانیان دادند که در نهایت به سقوط نظام در سوریه، اجازه داده نخواهد شد. «ولادیمیر پوتین» هم به «باراک اوباما»، رئیسجمهوری آمریکا، گفت این یک مسئله سوری است و از او خواست به همراه نظام سوریه وارد عرصه مبارزه با تروریسم شود. جناب وزیر! واقعگرایی سیاسی به این معنا نیست که به مواضع گذشتهتان چنگ بزنید و تلاش کنید همان مواضع را در مسکو، نیویورک و ریاض تکرار کنید. واقعگرایی نیازمند آن است که کشور شما درباره تمام مواضعش نسبت به بحران سوریه تجدیدنظر کند. آیا بیش از پنج میلیون پناهجو در کنار ویرانیهای وصفناپذیر کافی نیست که این بحران، بهکناررفتن بشار اسد یا گزینه نظامی مشروط شود. جناب وزیر! واشنگتن دیگر به دنبال کناررفتن نظام در سوریه نیست، بلکه در پی مبارزه با تروریسم است. اروپاییها هم بعضا به دنبال ائتلاف با آن هستند و موضع روسیه را هم که خود بهتر میدانید. در خواسته خود به کنارهگیری یا گزینه زور و نظامی، بر سر چه شرطبندی میکنید؟ آیا احساس نمیکنید کشورتان بهتنهایی و بدون دیگر پایتختهای جهان بر همان مواضع خودسرانه اصرار میورزد؟ قاهره در حال بهترکردن روابط خود با دمشق است و دیگر پایتختهای عربی خلیجفارس هم کنسولگریهای خود را در دمشق باز میکنند و روابط خود را با نظام سوریه از سر میگیرند. بازی بین بزرگان بهویژه روسها و آمریکاییها، شاید به نتایج نظامی بینجامد که اساسا بهنفع منطقه نیست. ترکیه «رجب طیب اردوغان»، آخرین همپیمان شما، با پایداری نظام سوریه دگرگون شده است و در حال همگرایی با غرب برای پذیرش بقای بشار اسد در قدرت است. جایگاه و موضع شما نسبت به آنها که در اطراف شما هستند و سخنان شما را درباره سوریه میشنوند، کجاست؟ ما اینجا در رسانههای جهانی و عربی، دیگر حرفی از کناررفتن بشار یا رویارویی نظامی نمیشنویم مگر از شما! لطفا برای ما، دیدگاهتان را شرح دهید! جناب وزیر! در آخر اینکه نمیخواهم فلسطین و گزینههای اسرائیل برای کوچ داوطلبانه این رژیم را برای پایاندادن به اشغال به شما یادآوری کنم!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.