|

مُهری بر پایان جهان تک‌قطبی

«باراک اوباما»، رئیس‌جمهور آمریکا در سخنان خود در مقر سازمان ملل متحد گفت تاریخ به ما آموخت که فاجعه انسانی مانند سوریه هرگز در کشوری دموکراتیک رخ نخواهد داد. این در حالی بود که «ولادیمیر پوتین»، رئیس‌جمهور روسیه در سخنانش در همان‌جا گفت، تاریخ بشری و حتی تاریخ نزدیک روسیه به ما آموخت هرجا اتحاد جماهیر شوروی تلاش کرد سوسیالیسم را بر ملت‌هایی که قادر به جذب آن نبودند تحمیل کند، چه فجایعی را به بار آورده و چقدر ملت‌ها را آزار می‌دهد. این همان اتفاقی است که امروز وقوع آن را با چشم می‌بینیم. در نظر پوتین، ایالات متحده آمریکا سعی کرد ایدئولوژی خود را مبتنی بر دموکراسی غربی با اشغالگری بر ملت‌های منطقه به‌خصوص عراق تحمیل کند؛ نتیجه‌اش یک فاجعه انسانی بود که هنوز خاتمه نیافته است. بحران عراق موجی از کینه‌ها و دشمنی‌های طایفه‌ای را دامن زد و یک جنگ داخلی را در عراق به راه انداخت و سپس آن را به سوریه منتقل کرد. اوباما می‌گوید صدها‌هزار سرباز آمریکایی و تریلیون‌ها دلار برای تضمین ثبات در کشورهایی مانند افغانستان و عراق هزینه شد، اما کافی نبوده است. او هنوز هم بر افکار جهانی و حقایقی بشری به‌عنوان اصولی که موجب پیشرفت و ترقی ملت‌ها می‌شود، تأکید می‌کند. یک‌بار دیگر، ولادیمیر پوتین در مناسبتی گفت: باراک اوباما و «فرانسوا اولاند»، رئیس‌جمهوری فرانسه، شهروندان سوریه نیستند که به روسیه اجازه دخالت نظامی در سوریه را بدهند. او افزود: مشروعیت یا از طریق سازمان ملل کسب می‌شود یا از طریق درخواست رسمی یک کشور مانند دولت سوریه. «جان مک کین» سناتور آمریکایی نیز می‌گوید: روسیه بعد از آنکه «انور سادات» در سال 1973 این کشور را از خاورمیانه بیرون کرد دوباره به دلیل ضعف‌ها و کاستی‌های رهبری آمریکا و تردیدهایش برگشته است. او همچنین از تشکیل یک ائتلاف بین روسیه، ایران، سوریه و عراق برای همکاری اطلاعاتی ابراز تعجب کرد و گفت: چطور چنین اتفاقی می‌افتد حال آنکه آمریکا‌ هزاران نفر از سربازانش را در عراق از دست داده است؟ به نظر مک کین، سیاست اوباما ضعیف است و موجب تشویش و نگرانی دوستان و تشویق و تحریک دشمنان می‌شود. او می‌پرسد، چه دلیلی دارد کشورهای عرب که دوست آمریکا بودند امروزه به فکر ایجاد دوستی با روسیه بیفتند؟ به گفته او، عربستان سعودی 17‌میلیارد دلار، امارات هفت‌میلیارد دلار و قطر پنج‌میلیارد دلار از روسیه سلاح خریده‌اند. به باور مک کین، دلیل این معاملات تسلیحاتی این است که کشورهای یادشده سعی می‌کنند خودشان را با وضعیت جدید منطقه تطبیق دهند؛ زیرا جهان به دلیل سیاست‌های آمریکا احساس خلأ می‌کند و همین امر سایر قدرت‌ها را بر آن داشته تا به دنبال بلندپروازی‌های خودشان باشند. «سعودالفیصل»، وزیر خارجه سابق عربستان گفته بود، این کشور ترجیح می‌دهد با ایالات متحده آمریکا تعامل داشته باشد، اما رئیس‌جمهور اوباما رفتارهای عجیبی دارد. به‌هرحال اوضاع جهان به‌شدت متشنج است و شاید حرف «ملک عبدالله»، پادشاه اردن که می‌گوید ما در یک جنگ جهانی سوم هستیم درست باشد. همین الان ما شاهد جنگ با داعش، جنگ طایفه‌گرایی، جنگ بین روسیه و آمریکا و جنگ‌های تبلیغاتی با محوریت خاورمیانه هستیم. نمی‌دانم چرا هیچ‌کس به اظهارات پوتین توجه نکرد که در سخنان اخیرش داعش را با نازی‌ها تشبیه کرد؟ «اشتون کارتر»، وزیر دفاع آمریکا یک‌بار در سخنانی گفته بود وزارت دفاع ایالات متحده مشکلات مالی دارد. برای همین تمایلی برای حضور بیشتر در سوریه ندارد؛ معنای دیگر حرف او این است که گویی دوران تک‌قطبی به پایان رسیده و باید برای مدیریت جهان درهای گفت‌وگو و همکاری را با دیگران باز کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.