منابع جایگزین نفت
هدایت توکلی- پژوهشگر انرژی
ايران با صد سال سابقه در صنعت نفت و دراختيارداشتن نزديك به 12 درصد از ذخایر نفت جهان و همچنين در جایگاه دارنده دومين منابع گاز طبيعي در جهان (حدود 15درصد) با توجه به موقعيت ممتاز و بيمانند جغرافيايي-سياسي، از نظر انرژي، رتبه بالایی در دنیا دارد. وجود منابع فراوان انرژي مزيتی نسبي براي كشور است كه متعلق به نسلهاي آينده نيز هست.در دو دهه آينده، توليد انرژي تنها راه خروج از بحران انرژي است؛ در این میان فقط معيارهاي اقتصادي مطرح نيست و معيارهاي مختلف فناوري نیز تأثيرگذار خواهند بود.جاتروفا یکی از منابع جايگزين انرژي است، به گفته فائو سطح زیر کشت گیاه جاتروفا در سرتاسر جهان به 900 هزار هکتار رسیده است، ولی پیشبینی میشود در سال 2015 سطح زیر کشت این گیاه به 12میلیونو 800 هزار هکتار برسد. دانههای اين گياه حاوي روغني است که پس از پالايش به سوخت تبديل ميشود و تفاله آنها برای خوراک دامها استفاده میشود. جاتروفا همچنين طلاي سبز صحرا لقب گرفته است که در زمينهاي خشک و لميزرع نيز میروید و کشت آن زياني به زمينهاي حاصلخيز وارد نميکند. خطوط هوایی ژاپن در پروازهای آزمایشی از روغن جاتروفا برای سوخت استفاده کردهاند. وقتی روغن جاتروفا حرارت میبیند (عملیات تبدیل روغن به بیودیزل) ویسکوزیته آن کم شده و میتوان مستقیما از آن موتورهای دیزلی استفاده کرد. کشت گیاه جاتروفا در درازمدت میتواند باعث تبدیل زمینهای لمیزرع به کشتزارهای حاصلخیز شود؛ برای مثال در ایالت گجرات هندوستان بیابان وسیعی وجود دارد که مساحت آن بیش از 40 هزار کیلومترمربع است که در بین ساکنان منطقه به سرزمین مُرده مشهور بود. در سالهای اخیر کشت و توسعه این گیاه این سرزمین مرده را به کشتزاری حاصلخیز تبدیل کرده است.با توجه به كمبود منابع انرژي و نياز روزافزون به استفاده از آن در جوامع، بهكارگيري روشهايي كه بتوان همزمان با رشد اقتصادي، بهرهوري منابع انرژي و استفاده بهينه از آنها را افزايش داد، ضروري است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.