زندگی در لیبی پس از قذافی
20 اکتبر، چهارمین سالمرگ «معمر قذافی»، رهبر سابق لیبی، است. چگونگی کشتهشدن قذافی به دست شورشیهای تحت حمایت ناتو، در حالی که او همراه با کاروانی در حال ترک شهر «سرت» در نواحی مرکزی لیبی بود، رازآلود مانده است. هیچ مدرک معتبری در دست نیست که توضیح دهد او چگونه و به چه علت کشته شد؛ اما دیدهبان حقوق بشر بر این باور است که کاروان قذافی ابتدا از سوی یک هواپیمای ناتو بمباران شد تا او و ۲۵۰ نفر از وفادارترین همراهانش زمینگیر شوند و پناه بگیرند. یک ویدئو ساعتهای پس از آن را نشان میدهد که قذافی مجروح اما زنده است و به داخل یک اتومبیل انداخته میشود تا به «مصراته» واقع در ۲۵۰ کیلومتری شمال غربی سرت برده شود؛ اندکی بعد، مرگش اعلام میشود. مرگ قذافی به یک وجه مشخصه، احتمالا از نوع بد آن تبدیل شده است. این واقعه بهسختی میتواند نماینده ایدهآلهای ملتی باشد که میخواست از خشونت و جنگ به سوی بهبودی پس از انقلاب رود و برقراری عدالت و حکومت قانون جزئی از آرزوهایش بودند. تمام اینها یک پرسش ساده را مطرح میکنند: آیا لیبی بدون قذافی به جای بهتری تبدیل شده است؟ بسیاری از لیبیاییها دوست داشتند قذافی را در برابر یک دادگاه ببینند تا به سؤالاتی جواب دهد که پاسخ آنها را فقط او میدانست. به هر روی، او بیش از چهار دهه حکومت کرده بود. حال شهروندان بیشتری، حتی در میان رهبران میانی شورشیهاي سابق، بر این باورند قذافی دقیقا به همین دلیل کشته شد که فرصتی برای حرفزدن نداشته باشد. حسن، یکی از فرماندهان سابق که از بیم انتقامجویان، مایل نبود نام اصلیاش منتشر شود، به المانیتور گفت: «مرگ قذافی مطمئنا چیزی نبود که ما بخواهیم. معتقدم سیاستمداران محلی و بینالمللی مرگ او را میخواستند، چون زیاد میدانست». صحبتکردن او میتوانست مایه خجالت بسیاری از رهبران منطقه و جهان شود. زندگی مردم لیبی در پایتخت ممکن است اندکی بهتر شده باشد اما هنوز با شرایط عادی فاصله زیادی دارد. منظور از عادی، اینجا در مقایسه با همان شرایطی است که مردم در زمان قذافی داشتند. مردم هنوز از ناامنی رنج میبرند و در تلاشند تا ملزومات اولیه زندگی خود را با قیمتهای سرسامآور و سوبسید اندکی که داده میشود، تهیه کنند. خدمات پزشکی پایه تقریبا وجود ندارند و مردم مجبورند تا برای درمان، به کشور همسایه یعنی تونس بروند. آنان که تمکن مالی دارند، در پی مهاجرت به اروپا هستند؛ کاری که بهدلیل بستهشدن تمامی سفارتهای غربی بسیار سخت است و شهروندان لیبی برای گرفتن ویزا باید به تونس سفر کنند. تولید نفت، منبع اصلی درآمد دولت به میزان سهچهارم کاهش یافته، لیبی اکنون کمتر از نیم میلیون بشکه نفت در روز تولید میکند و خزانه کشور نمیتواند از پس پرداخت حقوق هزاران کارمند دولت برآید. حقوق کارمندان دولت دستکم با سهماه تعویق پرداخت میشود. تمامی پروژههای زیربنایی که در دست اجرا بودند، از زمان شروع ناآرامیها در چهارسال قبل متوقف شدند و کمپانیهای خارجی با خروج خود، تنها ساختمانهای بلند متروکه را با جرثقیلهای بیکار زنگاربسته در طرابلس بر جای گذاشتند. مردم امید چندانی ندارند کشورشان در آینده نزدیک نجات یابد. منبع:المانيتور
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.