نگاهی به سانحه بوئینگ 747
محمدحسین جهانپناه . روزنامهنگار حوزه تکنولوژی و هوانوردی
همانطور که احتمالا همه شنیدهاند، پنجشنبه گذشته، یک بوئینگ 747 با 426 مسافر که از تهران عازم بندرعباس بود تنها دقایقی پس از برخاستن به علت نقص فنی تنها با دو موتور به مهرآباد بازگشت. ظاهرا تنها چند دقیقه پس از برخاستن هنگامی که هواپیما هنوز در حال اوجگیری برای رسیدن به ارتفاع استاندارد پرواز بوده، قطعاتی از موتور شماره سه هواپیما (موتور داخلی بال راست) شامل توربین کمفشار (اختصارا LPT) و اگزوز موتور از هواپیما جدا شده و در حوالی چهاردانگه سقوط میکند. خیلی زود است که درباره علت بروز سانحه و دلایل احتمالی جداشدن بخشهایی از موتور تحلیلی ارائه کرد، اما قطعا حدس و گمانهایی وجود دارد. مثلا احتمال قوی هست که جدا شدن صفحه دیسک توربین کمفشار علت وقوع حادثه بوده باشد ؛هرچند تا بازنشدن جعبه سیاه حدسهایی مثل این غیرقابل استناد هستند. متأسفانه حوادثی از این قبیل به علت خطای انسانی در سرویس زمینی یا نقص فنی در قطعات سابقه دارند، هرچند برخلاف گفتههای برخی از دوستان در رسانهها رایجشمردن سوانح بهخودیخود درست و مسئولانه نیست. اما بهطور کلی در سالهای اخیر دستکم چهار حادثه مشابه با حادثه 747 را که منجر به جداشدن بخشی از موتور شده است، میتوان پیدا کرد.
شامل دو مورد 747، یک مورد ایرباس300 و یک مورد DC-10 که همگی در فاصله 2008 تا 2010 رخ داده بودند. در این بین شاید نزدیکترین حادثه به سانحه اخیر هفت سال پیش برای یک 300-747 سعودی با موتورهایی مشابه و در شرایط بسیار مشابه با حادثه اخیر 300-747 رخ داد.در آن مورد هم هواپیما فقط دقایقی پس از برخاستن از فرودگاه جده، بخشی از موتور شماره یک شامل توربین کمفشار و اگزوز خود را از دست داد و به صورت اضطراری به جده بازگشت. قطعات موتور در چهار کیلومتری فرودگاه شاه عبدالعزیز جده پیدا شدند. در آن زمان نتایج تحقیقات مشترک انجمن ایمنی حملونقل ملی ایالاتمتحده (NTSB) و تیمی از جنرالالکتریک (سازنده موتورهای CF6 هواپیما) اعلام کردند که جداشدن دیسک یکی از مراحل توربین کمفشار منجر به حادثه و سقوط بخشهایی از موتور هواپیما شده است. در مورد حادثه بوئینگ 747 همچنان تا انتشار رسمی نتایج تحقیقات ایمنی هوایی هواپیمایی کشوری چیزی مشخص نخواهد بود. هرچند مجموعا همانند بیشتر موارد مشابه کلا بعید است که حتی پس از پایان تحقیقات هم گزارش دقیق و روشنی پیرامون این سانحه یا هر سانحه مشابهی برای رسانهها منتشر شود. شایان ذکر است 300-747 دخیل در حادثه یکی از دو 300-747 این شرکت (و البته تنها 747های 300 ایرانی) شمرده میشوند که ساخت 1986 هستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.