|

نیرو های آمریکایی در افغانستان می مانند

تمدید صلح ناپایدار

فریبا پژوه

ادامه روند افزایش ناامنی‌ها در افغانستان سرانجام باعث شد رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا برای تأمین امنیت در افغانستان موضع‌گیری کند. در چند روز گذشته پس از اینکه اشتون کارتر، وزیر دفاع آمریکا، از لزوم تغییر در برنامه خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان سخن گفت، باراک اوباما در گفت‌وگو با رسانه‌ها اعلام کرد برای تأمین امنیت افغانستان، نیروهای نظامی آمریکا و متحدانش در خاک افغانستان باقی می‌مانند. اوباما گفت تصمیم گرفته است روند خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان تا پایان سال ۲۰۱۶ کندتر شود و پنج‌هزارو 500 نظامی این کشور پس از این سال در افغانستان باقی بمانند. او تأکید کرد به تروریست‌ها اجازه نمی‌دهد بار دیگر از خاک افغانستان دست به عملیات علیه آمریکا بزنند و منافع این کشور را تهدید کنند. اوباما گفت نیروهای امنیتی افغان برای مدیریت وضعیت امنیتی «بسیار شکننده» این کشور به اندازه کافی قدرتمند نیستند و آمریکا در سال 2016 همچنان 9هزارو 800 نیروی خود را در این کشور حفظ خواهد کرد. او این سیاست را تطابق مختصر و معنادار فرایند خارج‌کردن سربازان آمریکایی از افغانستان با وضعیت این کشور خواند. اوباما پیش‌تر قصد داشت به غیر از تعداد کمی از سربازان آمریکایی که در سفارت این کشور در شهر کابل مستقر خواهند بود، بخش اعظم نیروهای آمریکایی را پیش از ترک ریاست‌جمهوری در ژانویه 2017 از افغانستان خارج کند. براساس طرح جدید ارائه‌شده، تعداد سربازان آمریکایی در افغانستان از مقطعی در سال 2017 به پنج‌هزارو 500 نفر کاهش خواهد یافت و در چهار مکان درنظرگرفته‌شده شامل کابل، بگرام، جلال‌آباد و قندهار مستقر خواهند شد. پس از اعلام این خبر از سوی رئیس‌جمهور آمریکا، محمد اشرف غنی، رئیس‌جمهور افغانستان، با استقبال از تصمیم باراک اوباما گفت آمریکا، افغانستان با ثبات را به سود دنیا و به نفع منافع خود می‌داند و به همین دلیل علاوه بر حضور نظامی به همکاری در بخش اقتصادی و حکومت‌داری نیز متعهد است. به گفته غنی، مردم افغانستان با خطرات منطقه‌ای مواجه هستند و پناهگاه اصلی تروریسم خارج از این کشور است. اعلام خبر ادامه حضور نیروهای نظامی بین‌المللی در حالی است که در چند هفته گذشته و پس از سقوط شهر قندوز در شمال افغانستان، گستره حملات نظامی طالبان به ولایات مختلف این کشور گسترش یافته بود. طالبان که پیش‌ازاین یا در دسته‌های کوچک دست به حملات ایذایی می‌زدند یا اقدام به انفجار و انتحار می‌کردند، این‌بار جغرافیای حملات خود را گسترش دادند. از یکسو، برخی شایعات و اخبار تأییدنشده محلی از احتمال حمله به پایتخت خبر می‌داد و از سوی دیگر، دفاتر سازمان‌های بین‌المللی مانند یوناما در برخی ولایات تعطیل شد و هشدار‌های امنیتی به کارمندان سفارتخانه خارجی در افغانستان افزایش یافت. به همین دلایل ایالات متحده در تصمیم قطعی خود مبنی بر خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان تجدیدنظر کرد. به نظر می‌رسد این تصمیم اوباما مخالفت‌های جدی کشور‌های منطقه را نیز در پی نداشته باشد؛ چراکه نیروهای نظامی و پلیس افغانستان هنوز توانایی تأمین امنیت این کشور را ندارند و در صورت خروج کامل نیروهای نظامی خارجی، احتمال آن می‌رود که این کشور دستخوش جنگی داخلی شود و سرنوشت این کشور و منطقه را متأثر کند. از سوی دیگر، احتمال می‌رود نقش مؤثر پاکستان در حمایت مالی و نظامی از طالبان یکی از دلایل مهم تصمیم رئیس‌جمهور آمریکا برای ادامه حضور نیروهای نظامی این کشور در افغانستان باشد. نیروهای طالبان پس از اعلام خبر مرگ ملامحمد عمر و انتخاب رهبری جدید، دچار اختلاف شدید درونی شده بودند و نمی‌توانستند بدون کمک خارجی به حملات نظامی گسترده، پیچیده و استفاده از تاکتیک‌های مدرن جنگی دست بزنند. از سوی دیگر پاکستان، افغانستان را عمق استراتژیک خود می‌داند. با توجه به اختلافات قدیمی مرزی این دو کشور، به نظر می‌رسد پاکستان قصد دارد با اهرم فشار طالبان و با دست بالا، افغانستان را با شرایط جدید، سر میز مذاکرات صلح بنشاند و همچنین از برگزاری این مذاکرات به سود روابط خود با ایالات متحده استفاده کند؛ روابطی که در چند ماه گذشته و پس از قطع کمک مالی 300 میلیون دلاری آمریکا به پاکستان برای مبارزه با تروریسم و فعالیت‌های شبکه حقانی، رو به سردی گراییده است.شاید به همین دلایل بوده که اشرف غنی در سخنان خود بدون اشاره به کشور خاصی گفت «اکنون دشمنان این کشور که تروریسم از سوی آنها ما را تهدید می‌کند، در انزوا هستند. دشمنان افغانستان حمایت جهان را با خود ندارند و دنیا به آنها پیغام می‌دهد از مداخله در افغانستان دست بردارند». این همه در حالی است که نواز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، در روزهای آتی عازم ایالات متحده است و گفته می‌شود محور مذاکرات رهبران دو کشور پیرامون پایان‌دادن به فعالیت پناهگاه‌های تروریسم در پاکستان خواهد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.