|

دختران و مادران

داستان آن زنان روستایی را شنیده‌اید که برای قبول مسئولیت زندگی قسم خوردند هرگز ازدواج نکنند. جیل پیترز، عکاس مشهور آمریکایی، در یک پروژه عکاسی و مستندسازی به سراغ گروهی از زنان در کشور آلبانی رفته که نمی‌خواستند راهب صومعه‌سرا باشند. آنها به این دلیل ازدواج نکرده‌اند که مسئولیت محافظت از خانه و خانواده خود را به طریق اینکه در اجتماع خود تغییر نقش داده و به‌جای زن تبدیل به مرد شوند، به دست آورده‌اند. قرار نیست در ایران هم چنین اتفاقی بیفتد اما مشکلات دیگری بر سر راه دختران روستا هست؛ همان دخترانی که دوست دارند دیگر به شهر بیایند و علاقه‌ای به شنیدن نام دختر روستا ندارند؛ در این روزگار که به شوخی می‌گویند سرعت اینترنت روستاها از تهران بیشتر است. پشت‌بام بیشتر خانه‌هاي کاهگلی یا آجری و کامپوزیت‌شده میزبان دیش‌هایی است که نگران فرودآمدن مأموران با هلیکوپتر نیستند. گوشی‌های موبایل و دسترسی به فضاهای مجازی که دیگر جزء عادات روزانه است. سبک زندگی تغییر کرده، فرقی هم نمی‌کند که ساکن روستا باشید یا شهر. همان سریال ترکیه‌ای «فاطماگل» یا نمونه‌های مشابهش را همه زنان دنبال می‌کنند با این تفاوت که یکی به وقت می‌بیند و دیگری تکرارش را. یکی جلو تلویزیون و مثلا در حال استراحت، یکی دیگر سفره گل‌های زعفران یا چایی‌اش را پنهان کرده یا در مقابلش مجمعی گذاشته و تخمه‌های هندوانه را برای فروش خالی می‌کند. در این‌روزهاست که با نقش پررنگ زنان در فعالیت‌های اقتصادی جای خالی گسترش فکر و اندیشه مطرح می‌شود؛ زنانی که زمانی مادران دل‌بزرگ و مهربان بودند آیا دچار تضاد فرهنگی نشده‌اند؟ اتفاقاتی که در سریال‌های خارجی می‌افتد کمترین سنخیتی با فرهنگ ایران ندارد. با فرودآمدن امواج ساطع‌شده از ماهواره‌ها اتفاقاتی نیز در درون اندیشه و فکر زنان ما هم رخ می‌دهد که شاید آسیب‌هایی که از این منظر بر پیکر خانواده وارد می‌آید فراتر از حد توان باشد. این‌روزها دیگر الگوی زن روستایی و زن شهری در هم تنیده شده است. دختران جوان در جریان آخرین مدها و لباس‌ها و حتی اخبار افراد مشهور هستند. برای آنها گاهی روستا مکانی کوچک است که منتظرند با ورود به دانشگاه از آن فرار کنند. آنانی هم که درنهایت روستای زادگاه خود را برای ادامه زندگی انتخاب کرده‌اند در جریان مسائل مختلف زندگی پایتخت هستند و در حال کوششی ناکام برای پیاده‌کردن همان نحوه زندگی برای خود؛ تلاشی با نتیجه‌ای ناقص؛ تلاشی که درنهایت برگرفته از آرزوهای فروخفته آنان است؛ دخترانی که اکنون کمترین میزان تحصیلات آنان فوق‌دیپلم و دیپلم است؛ دخترانی که برای حضور و فعالیت در اجتماع و کار تلاش می‌کنند و دخترانی که دیگر قرار نیست مانند مادرانشان به دوشیدن گاوها و درو در مزرعه علاقه داشته باشند. حتی چوپانی را نیز دیگر برای فرزندان خود کاری حقیرانه می‌دانند. در این روزگار پرتضاد چه سرنوشتی در انتظار دختران و مادران است؛ مادران و دخترانی که فقط در دیدن سریال‌ها فصل مشترک پیدا می‌کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.