بازتاب رأی مجلس به برجام
ترجمه: شهرام زرندار
پیامدهای تأیید توافق در مجلس ایران مجلس ایران روز سهشنبه توافقنامه هستهای با قدرتهای جهانی را تأیید کرد. این رأی مجلس، راه را برای یک توافقنامه تاریخی که در آن برنامه هستهای تهران در ازای لغو تحریمهای اقتصادی محدود میشود، هموار کرد. مجلس ایران پس از یک مناظره سخت بین قانونگذاران درباره عبارات مندرج در توافقنامه، که روز چهاردهم جولای امسال به دست آمده است به این توافق رأی آری داد. این توافقنامه با حمله تند محافظهکاران در تهران و کنگره آمریکا مواجه شده بود. لایحه تأیید توافقنامه هستهای تصویب شد. تلویزیون دولتی رأیگیری روز سهشنبه را پخش نکرد؛ اما اخبار رسیده از مجلس حاکی از صحنههای عصبانیت برخی از نمایندگان - که فریاد میزدند مسائل آنها حل نشده - بود. حمید رسایی، منتقد شدیداللحن دیپلماسی هستهای، گفت: «این تصمیم هیچکس به جز لاریجانی نیست»؛ سخنی که اشارهای به اجازهندادن رئیسمجلس به او برای ایراد سخنرانی دارد. در آرای دادهشده به لایحه برای تأیید «برجام» که نام ایرانی توافقنامه هستهای است، 250 نفر از 290 نماینده قانونگذاری در مجلس ایران، توافق هستهای بین ایران و کشورهای 1+5 (بریتانیا، چین، فرانسه، روسیه و ایالات متحده، بهعلاوه آلمان) را که پس از دوسال دیپلماسی به دست آمده است، تأیید کردهاند.
خبر خوب شورای نگهبان میتواند این لایحه مصوب مجلس را برای بحث بیشتر به مجلس بازگرداند. رهبر ایران گفته است: این برعهده مجلس قانونگذاری 290 عضوی است که به این توافقنامه رأی مثبت بدهد یا آن را رد کند. یک سخنگوی میانهرو رئیسجمهوری گفته است: دولت حسن روحانی از رأی مجلس تقدیر کرد و از آن بهعنوان یک «تصمیم تاریخی» نام برد. او در اشاره به موفقیت محتمل توافق هستهای، این مطلب را بیان کرده است. رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، «فدریکا موگرینی» که مذاکرات هستهای را تسهیل کرده است، این مصوبه مجلس قانونگذاران ایران را ستایش کرده و به آن در پیامش در توییتر بهعنوان «خبری خوب» اشاره کرده است. مهدی کوچکزاده که یکی از نمایندگان محافظهکار مجلس قانونگذاری ایران است و به سوی محوطه جلوی مجلس هجوم برده تا بر سر رئیس مجلس، علی لاریجانی داد بزند، فریاد زد «این تصمیم هیچ ربطی به رهبری ندارد، این تصمیم لاریجانی است و ما با آن مخالفیم».این مصوبه میگوید: «دولت متعهد میشود درصورتیکه طرف مقابل تعهد خود را انجام ندهد، همکاری داوطلبانه خود را متوقف کند». این مصوبه همچنین دولت ایران را مکلف میکند برای خلعسلاح هستهای اسرائیل که تنها دولت منطقه است که زرادخانه هستهای دارد، تمام اهتمام خود را به کار بندد. مصوبه همچنین میگوید دولت باید همه اقدامات لازم و ضروری را برای جلوگیری از نفوذ ایالات متحده و غرب از طریق اجرای توافقنامه بهعمل آورد. روز سهشنبه روشن نبود آیا شورای نگهبان تصمیم خودش را خواهد گرفت یا نه؛ اما این شورا معمولا مصوبات مجلس را در زمان کوتاهی پس از دریافت آنها تأیید میکند. خود آیتالله خامنهای در ملأعام نه این مصوبه را تأیید کرده و نه آن را رد کرده است. او بارها از مذاکرهکنندگان ایران در مدت مذاکرات تمجید کرده و آنها را ستوده است. سعید لیلاز، تحلیلگر مسائل سیاسی مستقر در تهران، به آسوشیتدپرس گفته است او اعتقاد دارد شورای نگهبان مصوبه مجلس را تأیید خواهد کرد. او عصبانیت محافظهکاران را یک «مانور محلی» برای رفتن به استقبال انتخابات اسفندماه مجلس و مجلس خبرگان ارزیابی میکند. لیلاز گفته است: «کل سیستم از توافقنامه حمایت کرده است. مسئله تمام شده است و توافقنامه باید اجرا شود».
تأکید ایران بر خلع سلاح بینالمللی لایحه تصویبشده میگوید بازرسان دیدهبان هستهای سازمان ملل آیاِیئیآی برای بازرسی از سایتهای نظامی ایران نیاز به تأییدیه شورای امنیت ملی ایران دارند و این امر امکان بروز عدم توافق را پدید میآورد. این مصوبه همچنین میگوید اگر تحریمهای بینالمللی چنانکه توافق شده، لغو نشدند ایران باید فعالیتهای هستهایاش را که براساس برجام محدود شدهاند، از سر گیرد. این توافقنامه درها را برای کمکردن دههها دشمنی بین ایران و غرب میگشاید. قدرتهای غربی مشکوکاند که برنامه هستهای ایران با هدف توسعه لوازم ضروری برای ساختن بمب هستهای انجام پذیرفته است؛ اما تهران میگوید فقط دنبال فعالیتهای هستهای صلحآمیز بوده است. این مصوبه مجلس ایران میگوید: «بر طبق نظریه و فتوای آیتالله خامنهای هیچ دولتی در ایران حق ندارد سلاح هستهای تولید کند یا به کار گیرد و دولت ایران باید فعالانه از سیاست بینالمللی خلع سلاح هستهای پیروی کند».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.