|

درخواست معاون دبيركل براي مشاركت ايران در پايان‌دادن به جنگ در سوريه

همين كه دود بلند شد بايد آتش را خاموش كنيم

شرق: يان الياسون، معاون دبيركل سازمان ملل، براي دومين سال متوالي راهي تهران شد؛ البته بعد از سفر به عربستان و امارات متحده عربي. سفر او به ايران هم‌زمان شد با مراسم هفتادمين سالگرد سازمان ملل و رونمايي اسناد همكاري ايران با اين نهاد بين‌المللي. ميزبان ايراني او عباس عراقچي، معاون وزير خارجه ايران، بود. یان الیاسون بعد از پايان اين مراسم، در نشستی خبری حضور يافت. خبرنگار ایسنا از وی پرسید شما بعد از سفر به امارات متحده عربی و عربستان‌سعودی به ایران سفر کرده‌اید، آیا در رابطه با مسائل منطقه به‌ویژه سوریه و یمن حامل پیامی برای ایران هستید، و وی پاسخ داد: «نمی‌توانم بگویم که حامل پیامی هستم. من در سفری که به عربستان و امارات متحده داشتم، در رابطه با تحولات منطقه به‌طورکلی و نه‌فقط سوریه و یمن تبادل‌نظر داشتم و متوجه شدم نظرات متفاوتی درباره این تحولات وجود دارد. علاوه‌براین به طور جدی معتقدم یک بی‌اعتمادی از سوی ایران و نیز از سوی امارات متحده و عربستان برای حل مسائل منطقه وجود دارد که لازم است ابتدا این بی‌اعتمادی حل شود. من با دقت به مواضع و سخنان مقامات این کشورها گوش دادم و نظراتم را در رابطه با دیدگاه‌های این کشورها به مقامات ایرانی اعلام خواهم کرد». الياسون، ديپلمات سوئدي و از مقامات تأثيرگذار در سازمان ملل است. او در جريان مذاكرات مربوط به قطع‌نامه 598 كه به جنگ هشت‌ساله ايران و عراق پايان داد، نقش مهمي داشت و نماينده سازمان ملل در اين مذاكرات بود. ممكن است دير شود او در پاسخ به سؤالی دیگر مبنی‌بر اینکه آمریکا و برخی کشورهای دیگر نقش ایران در منطقه را منفی ارزیابی می‌کنند نظر شما چیست؟ گفت: «من چنین جمله‌ای که از سوی آمریکایی‌ها بیان شود نشنیده‌ام، نمی‌دانم موضع آمریکا این است یا نه. آمریکا همکاری خوب و نزدیکی با ایران نه‌تنها در بحث هسته‌ای بلکه در مسائل دیگر داشته است. البته شکی نیست بین این دو کشور تفاوت‌هایی به علاوه بی‌اعتمادی وجود دارد. بااین‌حال ما همواره نسبت به نقش‌آفرینی مثبت ایران در تحولات منطقه امیدوار بوده و هستیم. من در رابطه با موضوع افغانستان از نزدیک با ایران تعامل داشتم و امیدوارم نقش فعال ایران در مقابله با تروریسم را نیز شاهد باشیم و ایران مثل سایر کشورها به این نتیجه برسد که باید درباره سوریه مذاکره شود». این دیپلمات سوئدی ادامه داد: «دیپلماسی یعنی به نقطه مشترک برای حل بحران‌ها رسیدن اما در بحث سوریه در شرایط فعلی ما مسئله به‌خطرافتادن صلح را داریم و اگر الان به نتیجه‌ای برای حل آن نرسیم، ممکن است دیر شود». ايران بخشي از مسئله سوريه است الیاسون در مورد درخواست كشورهاي اروپايي براي مشارکت جدی ایران در بحث سوریه گفت: «کاش ایران در پایان‌دادن به بحران سوریه در مراحل اولیه اقدام می‌کرد که متأسفانه این‌طور نشد. امروز گروه‌های زیادی در سوریه ذی‌نفع‌اند از جمله گروه‌های تروریستی که این سرزمین را اشغال کرده‌اند و ما تاکنون موفق نشده‌ایم راه‌حلی برای این مسائل پیدا کنیم. دبیرکل سازمان ملل و بنده نسبت به این وضعیت اظهار تأسف کردیم و تلاش‌های شورای امنیت راه به جایی نبرد. ایران بخشی از مسئله سوریه است و برای حل این موضوع باید مشارکت داشته باشد. درعین‌حال ما به این توافق رسیده‌ایم که می‌توانیم شرایط بهتری داشته باشیم. من از آقای ظریف برای ارائه طرح چهارماده‌ای تشکر می‌کنم اما ما به دیدگاه‌های مشترک در بحث سوریه نیاز داریم». این مقام ارشد سازمان ملل در ادامه پاسخ خود با اشاره به نقش پنج کشور روسیه،‌ آمریکا، عربستان‌، ایران و ترکیه در بحران سوریه،‌ گفت: «این کشورها می‌توانند با اقدام مشترک به حل این بحران کمک کنند. درحال‌حاضر ترکیبی از اقدامات شورای امنیت و کشورهای عضو سازمان ملل مؤثر در بحران سوریه داریم و ما عمیقا معتقدیم که باید هرچه‌سریع‌تر صلح در سوریه برقرار شود». «در دوران کاری‌ام هیچ‌وقت بحرانی به اندازه بحران سوریه که در آن بشریت مورد آسیب قرار گیرد، ندیده‌ام». تفاوت قطع‌نامه 1982 با 1988 الیاسون در پاسخ به سؤال دیگري مبنی‌بر اینکه شما در سخنرانی‌تان که امروز در هفتادمین سالگرد بزرگداشت روز سازمان ملل داشتید، به جنگ ایران و عراق اشاره کردید و گفتید پیشنهادی که در سال 1982 مطرح کردید همان پیشنهادی بوده است که در سال 1988 مطرح شد و دو کشور در نهایت آن را پذیرفته و به جنگ پایان دادند با این تفاوت که بیش از 700 هزار کشته به‌همراه داشت اما از نظر ایران این دو سند تفاوت زیادی داشته است چراکه مقصر آغاز جنگ در قطع‌نامه‌ای که در سال 1988 مطرح شد، مشخص شد که وی پاسخ داد: «در آن زمان ما برای حل بحران ایران و عراق دو دیدگاه داشتیم که آیا باید به‌طورکلی به آن نگاه شود یا گام‌به‌گام راه‌حلی را پیدا کنیم. شاید در سال 1982 زمان برای پذیرش صلح و پایان جنگ مناسب نبود و این از سوی دو طرف و بیشتر از سوی طرف عراقی وجود داشت، به‌هرحال آن فرصت از بین رفت. در سال 1988 در پیش‌نویس قطع‌نامه‌ای که ارائه شد، عناصر زیادی از قطع‌نامه 1982 وجود داشت و تقریبا همان محتوای قطع‌نامه قبلی را داشت با این تفاوت که طی شش سال خیلی‌ها کشته شدند. من از بیان این حرف این قصد را داشتم که بگویم پایان‌دادن سریع به جنگ‌ها چقدر مهم است و این رویکرد را نه‌فقط در رابطه با ایران و عراق بلکه نسبت به موضوع یمن و سوریه هم دارم. معتقدم همین که دود بلند شد باید شروع به خاموش‌کردن آن کنیم نه آنکه اجازه دهیم شعله بگیرد». الیاسون در رابطه با یمن نيز گفت: «در این رابطه خیلی تلاش کردیم تا محتوایی ایجاد کنیم که گفتمان میان طرف‌های بحث شکل گیرد، اما متأسفانه تلاش‌هایی که از چند ماه پیش آغاز شده بود، ادامه پیدا نکرد و بحران نظامی در این کشور بسیار تشدید شده و قربانیان زیادی داده است. نماینده ویژه ما در یمن با طرفین گفت‌وگو و تلاش کرده مذاکرات را از سر بگیرد که امیدواریم هرچه سریع‌تر این اتفاق را شاهد باشیم و البته امیدوارم مذاکرات قبل از پایان ماه جاری آغاز شود». همچنین الیاسون ابراز امیدواری کرد دولت منصور هادی برای شروع مذاکرات همکاری کند و به شکل‌گیری تعامل‌ها کمک کند: «از صحبت‌هایی که در عربستان و امارات متحده عربی داشتم برداشت مثبتی نسبت به همکاری برای حل بحران یمن دارم و خیلی امیدوارم مذاکرات در این‌باره زودتر آغاز شود». ديپلماسي صبر و حوصله او در پاسخ به سؤال دیگری که چرا با وجود حل مسئله هسته‌ای ایران، سازمان ملل از رژیم صهیونیستی نمی‌خواهد که به ان‌پی‌تی بپیوندد، گفت: «در سازمان ملل متحد ما متعهد به عدم انتشار تسلیحات هسته‌ای هستیم و دوست داریم همه دولت‌ها و کشورها آن را رعایت کنند و اسرائیل تاکنون مثل پاکستان و هند ان‌پی‌تی را امضا نکرده که ما از او می‌خواهیم به این كنوانسيون بپیوندد. توافق ایران و گروه 1+5 نشانه مهمی است از اینکه دیپلماسی صبر را می‌توانیم برای حل بحران‌ها دنبال کنیم و در رابطه با عدم اشاعه هسته‌ای در منطقه نه فقط ایران بلکه کشورهایی مثل مصر تلاش دارند تا خاورمیانه عاری از سلاح هسته‌ای داشته باشیم». معاون دبیرکل سازمان ملل در رابطه با توافق هسته‌ای ایران و گروه 1+5 نیز خاطرنشان کرد: «باید به این توافق نگاه مثبت داشت و از این پس انتظار همکاری‌های بیشتر را داریم و ما از مشارکت بیشتر ایران در مسائل بین‌الملل استقبال می‌کنیم. توافق هسته‌ای یک سیگنال مثبت است، درباره اینکه از طریق دیپلماسی صبر و حوصله می‌توان به حل بحران‌ها کمک کرد و به این نتیجه می‌رسیم که باید به مذاکره و میانجیگری توجه کنیم». او با تأکید بر اینکه ایران نفوذ زیادی در جهان دارد، گفت: «ایران می‌تواند در تحقق صلح در منطقه نقش چشمگیری داشته باشد».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.