|

ایران-ژاپن به یاد فاجعه 84

از آخرین ملاقات ایران و ژاپن در ایران 10 سال می‌گذرد. دیدار ایران- ژاپن از سری رقابت‌های مقدماتی جام‌جهانی 2006 آلمان ساعت 18 روز جمعه پنجم فروردین‌ماه سال 1384 با قضاوت شمس‌المائدین داور سنگاپوری در ورزشگاه آزادی برگزار شد. دیداری که با نتیجه 2 بر یک به سود ایران به پایان رسید اما مرگ هفت نفر از هم‌وطنان ایرانی آن را به تلخ‌ترین پیروزی تیم‌ملی فوتبال تبدیل کرد. ایسنا در آستانه دیدار امروز ایران و ژاپن نگاهی به آن اتفاق تلخ داشته است؛ دیداری که بلافاصله پس از اتمام آن اخبار تلخ و ناگوارش در بزرگ‌ترین رسانه‌های دنیا منعکس شد؛ هفت کشته و 39 زخمی. همه‌چیز در سکوت خبری پیش می‌رفت. هیچ اخباری درباره علت این حادثه به‌صورت رسمی مخابره نشد تا اینکه چیزی حدود 48 ساعت بعد، حسن ضیاءآذری، مدیرکل مجموعه ورزشی آزادی تهران، از جزئیات این حادثه تلخ پرده برداشت. «اینکه بعد از ساعت 20 و هنگام خروج از معبرهای خروجی برخی از تماشاچیان پس از فروافتادن در آهنی روی زمین می‌افتند و در میان نرده‌های آن‌ گیر می‌کنند، حادثه مکررا برای تماشاچیان بعدی نیز ایجاد می‌شود و افراد بسیاری روی یکدیگر می‌افتند. 46 نفر به‌صورت جدی آسیب می‌بینند که در‌نهایت هفت نفر آنها فوت می‌شود و 39 زخمی نیز به‌جا می‌ماند». افشای جزئیات جدید توسط منابع آگاه از واقعه فراخوانی پی‌درپی از مردم برای حضور در ورزشگاه آزادی بدون فراهم‌آوردن امکانات حداقلی و محدود‌کردن راه‌های ورود‌و‌خروج از طبقات مختلف (به‌ویژه طبقه دوم) به بهانه کنترل بیشتر -که امری مسبوق‌به‌سابقه است- یکی از عوامل اصلی این اتفاق بوده است. بنا بر اعلام منابع آگاه از حدود هشت خروجی طبقه دوم تنها چهار خروجی و حتی کمتر، برای بیرون‌رفتن حدود 60 ‌هزار نفر باز بوده و این موضوع تنها نمونه‌ای از ضعف مدیران که درنهایت منجر به چنین اتفاق تلخی شده است. اعلام جزئیات جدید از حادثه توسط مسئولان مدیرکل مجموعه ورزشی آزادی هشت فروردین جزئیات بیشتری را از حادثه منتشر کرد. «اینکه مسئولیت حفاظت مسیرهای رفت‌و‌برگشت ورودی‌های ورزشگاه آزادی و داخل مجموعه به عهده ناجا بوده است. اینکه مسئولان این مجموعه و سازمان تربیت‌بدنی در ورود‌و‌خروج تماشاچیان دیدار تیم‌های ملی ایران و ژاپن منشأ اثر نبوده‌اند». مدیرکل مجموعه ورزشی آزادی، ناجا را به‌عنوان مسئول در این حادثه معرفی می‌کرد. علاوه‌بر‌این محمد محمدپور، مدیرکل وقت حراست سازمان تربیت‌بدنی با اعلام اینکه شورای امنیت ملی و قوه ‌قضائیه در حال پیگیری حادثه پنج فروردین 1384 در ورزشگاه آزادی هستند عنوان کرد که 24 ساعت قبل از بازی استادیوم در خدمت نیروی انتظامی قرار دارد. صحبت‌های محمدپور در دفاع از مسئولان مجموعه آزادی بود. این موضوع تنها به مدیرکل مجموعه ورزشی آزادی و مدیرکل حراست سازمان تربیت‌بدنی مربوط نمی‌شد بلکه مسئولان ناجا نیز خود را در این اتفاق مقصر تلقی نمی‌کردند و بر منشأ اثر نبودن خود در این واقعه تلخ تأکید داشتند. در‌هرحال هنوز پرونده باز بود و متهمان حادثه در حال رفت‌و‌آمد به دادسرا بودند. ورود شورای امنیت ملی، قوه ‌قضائیه و وزارت اطلاعات به پرونده مسئله شوخی‌بردار نبود. هفت نفر جان خود را از دست داده بودند و 39 نفر نیز به‌صورتی جدی زخمی شدند. شورای امنیت ملی و قوه‌ قضائیه دست به کار شدند و تحقیقات را به‌صورت جدی‌تر دنبال کردند تا عاملان اصلی حادثه مشخص شوند. در‌نهایت گزارش شورای امنیت به رئیس‌جمهور ارجاع داده شد و این پرونده برای بررسی دقیق‌تر از سوی رئیس‌جمهوری وقت به مراجع ذی‌ربط از‌جمله وزارت اطلاعات سپرده شد. سرنخ‌هایی از علل حادثه؛ «هلیکوپتری که متهم بود» یکی از مسائلی که درباره آن به‌صورت غیر‌رسمی در آن روزها بسیار صحبت می‌شد، هلیکوپتری بود که در مقابل یکی از رمپ‌های ورزشگاه آزادی فرود آمده بود. گویا اصلا در این نقطه باندی برای فرود وجود نداشت و تنها به‌علت کم‌کردن مسافت در این نقطه قرار داده شده بود. هلیکوپتر مربوط به فرمانده وقت نیروی انتظامی بود. گویا به‌علت فرود هلیکوپتر در آن نقطه، سایر خروجی‌های نزدیک به هلیکوپتر بسته شده بود و تماشاچیان مجبور به خروج از رمپ‌های دیگری بودند. در ادامه بررسی تحقیقات پرونده مدیرکل حراست سازمان تربیت‌بدنی درباره دخیل‌بودن استقرار هلیکوپتر نیروی انتظامی در حادثه مربوطه عنوان کرد که این مسئله در کمیسیون تحقیق در دست بررسی است اما در‌نهایت گزارشی رسمی در‌این‌باره منتشر نشد. درنهایت جمال کریمی‌راد، سخنگوی وقت قوه ‌قضائیه، اعلام کرد که براساس بررسی کارشناسان منتخب بازرسی و شورای امنیت کشور، مسئولان ورزشگاه 100‌هزار نفری آزادی و نمایندگان نیروی انتظامی در اتفاق تلخ رخ‌داده متهم هستند اما در میزان و ‌درصد مسئولیت بین کارشناسان منتخب بازرسی با کارشناسان شورای امنیت ملی کشور تفاوت وجود دارد. در‌نهایت هم هر‌یک از دو متهم اصلی حادثه که مسئولان ورزشگاه آزادی و نمایندگان نیروی انتظامی بودند به میزان مساوی 50 ‌درصد در این اتفاق تلخ که منجر به فوت هفت نفر از تماشاچیان شد، مقصر شناخته شدند. مرحومان رحیم شفاعت، سید رحیم سیدهاشمی، مجتبی ابراهیم‌زاده، هادی ربیعی، بهروز صدوقی، امید چوبدار‌خوشخو و محمد جعفری، هفت نفری بودند که در حادثه ورزشگاه آزادی درگذشتند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.