|

اولین کمپین بازار علیه بازار

شرق: نرسیده به ظهر، خیابان 15 خرداد به اوج جمعیتش می‌رسد، مردم دسته‌دسته از مترو به خیابان می‌ریزند و جلوی مغازه‌ها و بساطی‌ها پر می‌شود از زنان و مردانی که آمده‌اند از بازار بزرگ خرید کنند. اینجا بورس همه‌چیز است. این ازدحام اما چند سالی است که تقسیم شده است؛ گروهی مشتری پروپاقرص دست‌فروش‌ها شده‌اند و از سود و کاسبی مغازه‌دارها کم شده است. آن‌طور که محمدرضا می‌گوید، سابقه مشاجره بین کسبه خیابان و دست‌فروش‌ها به خیلی دور برمی‌گردد اما تازگی‌ها این مشاجره‌های لفظی شکل جدی‌تری پیدا کرده: «ما قبلا اخطار داده بودیم اما اداره سد معبر قول داده بود که دست‌فروش‌ها را جمع کند که می‌بینید، نکردند و اتفاقا یک‌سالی هم هست که خیلی زیاد شده‌اند. همه‌چیز می‌فروشند، روبه‌روی مغازه لباس‌فروشی، پیراهن چینی می‌فروشند، مقابل مغازه میوه‌فروشی، میوه‌های ارزان می‌فروشند. خب مشتری عقلش به چشمش است، می‌بیند آنجا قیمت ارزان‌تر است می‌رود آنجا، آن‌وقت منِ مغازه‌دار باید ‌هزارویک قلم خرج کنم تا بتوانم دو قران کاسب باشم». نیروهای شهرداری اما در راسته خیابان قدم می‌زنند و هر‌از‌چند‌گاهی، بساطی‌ها کیسه‌به‌دست از جلوی چشم‌شان در می‌روند، با‌این‌همه بعید است که بدون هماهنگی، این همه فروشنده و جنس وسط خیابان ولو باشد. عیسی، نوجوانی که روبه‌روی سبزه‌میدان پادری می‌فروشد اما حرف دیگری دارد: «ما ماهانه به اینها می‌دهیم، این‌طور نیست که بدون اطلاع مغازه‌دارها بساط کنیم، کلی پول به آنها می‌دهیم تا بتوانیم جنس‌هایمان را بفروشیم». آن‌طور که او می‌گوید، دست‌فروش‌ها به خاطر اشغال‌کردن سطح خیابان به مغازه‌دارها اجاره‌ای غیررسمی می‌پردازند اما هیچ‌کدام از مغازه‌داران نه این موضوع را تأیید می‌کنند و نه از آن اطلاعی دارند. خلاصه اذان ظهر هنوز شروع نشده که صدای یک دست‌فروش جرقه اولین غوغا می‌شود: ‌«مرگ بر‌ گران‌فروش، خانما از من بخرین که ارزان می‌فروشم!» کبریتی است این جمله در انبار باروت خشم مغازه‌داران. دعوا راه می‌افتد و کسی نمی‌داند، چه‌کسی به چه‌کسی بدوبیراه می‌گوید. اندکی بعد همه روبه‌روی کلانتری بازار جمع شده‌اند؛ دست‌فروش‌ها با قیافه‌ها و تیپ‌های مختلف یک طرف شعار «مرگ بر‌ گران‌فروش» می‌دهند و مغازه‌داران در طرف دیگر، با شعار «ایرانی، ایرانی بخر» ایستاده‌اند برای دفاع از حق‌شان. نه کسی قرار است بازداشت شود و نه کسی قرار است دعوا راه بیندازد؛ این اولین کمپین نانوشته بازار علیه بازار است؛ دست‌فروشان در یک طرف دعوا حرف‌ها و درددل‌هایشان را می‌گویند و مغازه‌دارها در طرف دیگر، از نرخ اجاره و مالیات و فروش کم شاکی‌اند. مردم هم هیأت‌منصفه این دادگاه غیررسمی را تشکیل داده‌اند؛ پیرمردی به تأیید دست‌فروش‌ها سر تکان می‌دهد و می‌گوید: «آخه از خدا بی‌خبر، مردم نون ندارن بخورن، چطور باید با این قیمت‌ها از مغازه جنس بخرن؟» و زنی مدافع مغازه‌دارها می‌شود: «قیمت، همون قیمته برادر، منتها دست‌فروش‌ها کلی جنس بنجل بار می‌کنند که هیچ به درد نمی‌خورد». یک ساعتی این جروبحث‌ها طول می‌کشد و صلات ظهر کم‌کم جمعیت را متفرق می‌کند؛ اگرچه که هیچ‌کدام‌شان تسلیم نشده‌اند. می‌گویند باید برای دولت عریضه بنویسند و شکایت کنند، هم از سد معبر و هم از دست‌فروشانی که جنس بنجل و قاچاق در بازار می‌فروشند، دست‌فروشان هم روی حرف خود ایستاده‌اند که نبض بازار حالا دیگر نه با مغازه‌ها که با دست‌فروشی می‌تپد. این وسط صدای نوحه هم وارد شده، محرم در راه است و بازار در حال سیاه‌پوش‌شدن.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.