زاكاني: برآوردی از رقم هزینه تحریمها نداریم
برجام امروز در بهارستان
شرق، مهدی قدیمی: طرح یکفوریتی اجرای برجام در حالی امروز برای اخذ رأی نمایندگان به صحن بهارستان میآید که یک هفته از ارائه گزارش کمیسیون ویژه برجام درباره توافق ایران و شش قدرت جهانی گذشته و هنوز تهیهکنندگان این گزارش نتوانستهاند به همکاران خود در کمیسیون ویژه و همچنین به اکثریت نمایندگان مجلس بقبولانند که این گزارش بیطرفانه و دقیق بوده است. علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس که در کمیسیون برجام نیز حضور داشت، گزارش این کمیسیون را «ضربهزننده به کشور و قابل استناد برای دشمنان» میداند و عباسعلی منصوریآرانی، دیگر عضو کمیسیونهای امنیت ملی و برجام نیز بر این نکته تأکید دارد که زاکانی باید اسامی و هویت کسانی را که نظراتشان مبنای تهیه گزارش بوده است اعلام کند. در چنین فضایی روز گذشته علیرضا زاکانی با برگزاری یک نشست خبری قصد داشت ضمن پاسخدادن به انتقادات یک هفته اخیر، مخالفت با طرح اجرائیشدن برجام را که امروز در دستور کار مجلس قرار دارد نیز کلید بزند. در این بین نقطه کلیدی جلسه روز گذشته زاکانی با خبرنگاران این بود که وقتی از زاکانی سؤال شد در جریان بررسی 40روزه شما روی مذاکرات و برجام، میزان هزینههای تحریمها برای کشور چقدر برآورد شده، او گفت: «تحریم خساراتی داشته که در بند اول گزارش و بخش اقتصادی در خصوص تبعات تحریم به آن اشاره شده است، ولی در آن رقم یا عددی نیامده است». زاکانی در حالی به عنوان رئیس کمیسیون ویژه برجام، از میزان هزینههای تحریمها اعلام بیخبری میکرد که ساعتی قبل از نشست خبری او، سیروس ناصری زیان وارده از تحریمها به اقتصاد کشور را روزانه صد الی 150 میلیون دلار اعلام کرده بود. به گفته او در 22 روز گذشته كه تصويب برجام در مجلس معطل مانده، حدود دوهزارو 500 ميليون دلار به اقتصاد كشور زيان وارد شده است. هرچند نشست خبری روز گذشته زاکانی بیش از دو ساعت به طول انجامید، اما او در نهایت حاضر نشد هویت و سوابق کسانی را که به عنوان استادان دانشگاه و کارشناسان، با آنها مشورت شده و نظراتشان مبنای تهیه گزارش کمیسیون بوده است اعلام کند و در این بین تنها به بیان اسامی کسانی که به عنوان دبیرخانه کمیسیون از سوی او منصوب شده بودند، اکتفا کرد و از فردی که به عنوان معتمد زاکانی در این دبیرخانه مشغول بوده نیز نام برد. نامهايي كه اعلام نشد زاکانی در بخشی از این نشست خبری در پاسخ به این سؤال که گزارش شما با شش رأی در کمیسیون 15نفره تصویب شده، گفت که از جمع 10 عضو حاضر در جلسه، شش نفر رأی موافق و چهار نفر رأی مخالف دادهاند و از پنج نماینده غایب نیز دو نفر رأی موافق داشتهاند. بنابراین باید بگویید شش نفر از 10 نماینده یا هشت نفر از 15 نماینده به گزارش ما رأی مثبت دادهاند. با وجود این زاکانی در مقابل اصرار خبرنگاران بر اعلام نام و مشخصات اساتیدی که به گفته او نظر دادهاند، تنها به بیان مشخصات اعضای دبیرخانه منصوب خود اکتفا کرد و آنها را به این ترتیب معرفی کرد: 1- آقای منیری دانشجوی دکترای حقوق 2- آقای کاشانی از مرکز پژوهشهای مجلس 3- آقای شریعتی از دانشگاه خواجهنصیر 4- آقای نقدیپور از کمیسیون اصل 90 مجلس 5- آقای جعفری از کارمندان وزارت علوم که مأموربهخدمت در مجلس است در میان این پنج نفر تنها نقدیپور که در دفتر زاکانی مسئولیت دارد، در جلسه حاضر بود و بقیه افراد، شناخته شده نبودند. زاکانی همچنین به یک نام دیگر نیز اشاره کرد و گفت: «دکتر رحمانی از اساتید دانشگاه علامه طباطبایی که جانباز 70 درصد نیز هستند، هم از مشاوران حقوقی معتمد من بودند». درعینحال زاکانی در پاسخ به این سؤال که آیا گزارش کمیسیون حاصل نظرات این افراد بوده گفت این افراد کار جمعبندی و تنظیم را انجام دادهاند و نگارش گزارش توسط خودم انجام شده و نظرات مربوط به استادان و کارشناسان دیگری بوده است. او دراینمیان به جلسهای با 12 استاد از دانشگاههای تهران، علامه، شهید بهشتی، قم و بوعلی همدان نیز اشاره کرد اما بدون اشاره به اسامی و سوابق این اساتید گفت در میان آنها افراد موافق و مخالف برجام حضور داشته و جلسه بیش از چهار ساعت به طول انجامیده است. برجام فاجعهبار است اما به دنبال رد برجام نیستیم! زاکانی در ادامه نشست خبری خود در اقدامی که دیروز بارها از سوی او تکرار شد، به سراغ طرح مورد حمایت اکثریت نمایندگان برای اجرائیشدن برجام رفت. او گفت: «بخشهایی از طرح شبیه شعار و بیانیه و نه طرح قانونی مجلس است». او افزود: «اعتقادم بر این است که آنها نمیخواستند کمیسیون برجام بر سرکار آید تا فقط شعارهایشان را بدهند ولی اکنون مشخص شده که همه حرفها درست نیست. اگر نخواهیم منافع ملی را فدای منافع زودگذر انتخاباتی کنیم باید طرح دیگری برای اجرای برجام بدهیم». زاکانی در این دقایق توضیح نداد که مخالفتش با طرح اجرای برجام را از جایگاه رئیس کمیسیون ویژه بیان میکند یا نظرات شخصی خود؛ چراکه کمیسیون ویژه پس از قرائت گزارش تاکنون جلسه دیگری نداشته که در آن درباره طرح اجرای برجام، موضعگیری شود. در ادامه این نشست، از زاکانی سؤال شد که اگر خودتان گزارش خودتان را قبول دارید، چرا در گزارش تصریح شده که اجرای برجام فاجعهبار است، اما هیچیک از کسانی که این گزارش را قبول دارند، برای جلوگیری از فاجعهای که میگویید طرح فوریتی رد برجام را به صحن نمیآورد تا هم امضاکنندگان این طرح و هم تعداد نمایندگانی که به آن رأی میدهند مشخص شود؟ زاکانی پاسخ داد: «اگر برجام بخواهد به همین طریق اجرا شود، برای کشور فاجعهآفرین خواهد بود. ما برای برجام احتیاج به طرح چندفوریتی نداریم. در مورد برجام شش گزینه پیشروی ماست. اولین گزینه اینکه اگر خیلی مطلوب باشد آن را تأیید کنیم. گزینه دوم این است که اگر کمی مشکل داشته باشد تأیید میکنیم اما بیانیه تفصیلی میدهیم. گزینه سوم آن است که بخواهیم برجام را با شروطی قبول کنیم که مجلس در این مسیر حرکت میکند. گزینه چهارم این است که بخواهیم شروط اصلاحی بگذاریم که باید دولت در این زمینه اصلاحاتی انجام داده و باید به دولت برگردانده شود. گزینه پنجم سکوت مجلس است که در این شرایط دولت قابلیت اجراکردن برجام را ندارد چون حداقل دو قانون مانع اجرای برجام است. گزینه آخر نیز رد برجام است». او در ادامه از مخالفت خود با طرح رد برجام خبر داد و تلویحا این طرح را مغایر با عقلانیت دانست و گفت: «رد برجام یک گزینه است اما امروز کسی دنبال رد آن نیست. ممکن است چند نماینده انگشتشماری باشند که بگویند باید برجام رد شود که در مقابل نمایندگان انگشتشمار دیگری معتقدند که باید برجام بدون چونوچرا تصویب شود. اما ما با عقلانیت کار میکنیم». حمله مجدد به اعضای غیرهمسوی کمیسیون ویژه زاکانی در این بخش از سخنانش هم بار دیگر به انتقاد از اعضای کمیسیون ویژه که با گزارش ارائهشده این کمیسیون مخالفت کردهاند پرداخت و گفت: «آقای بروجردی میگوید که این گزارش به کشور ضربه میزند. اشتباه ایشان و دوستان همفکرشان در داخل کمیسیون این بود که نگاه جزیرهای داشتند. آنها تیم تشکیل داده بودند که از برجام دفاع کنند درحالیکه ما بهدنبال رد یا دفاع از برجام نبودیم. دوستان از قبل و با این پیشفرض که از برجام دفاع کنند به دفتر آقای ابوترابی رفته و تشکیل جلسه دادند و حتی در زمانی که آقای تاجگردون باید در جلسه اقتصادی حضور پیدا میکرد نیامدند چون با دوستانشان بهدنبال تشکیل جلسه برای دفاع از برجام بودند». خبرنگاری پرسید: وقتی شما گزارش برخی کمیتهها را خندهدار توصیف میکنید و روایتی که از جلسات دارید هم اینگونه است که هرکس کار خودش را میکرده، چطور انتظار دارید که مردم به گزارش چنین کمیسیون غیرمنسجم و پراختلافی اعتماد کنند؟ زاکانی هم در پاسخ به این سؤال گفت: «این گزارش به صورت دقیق تهیه شد. اینکه حتی گفته شد برخی به گزارش کمیته سیاسی خندیدند درست است. بنده در همان جلسه از آقایان خواستم که به گزارش نخندند بلکه از دانشجویان خواستم که چند پاراگراف از آن را درآورده که در هیأترئیسه مطرح شد و مورد استناد در گزارش قرار نگرفت». او انتقادات حقیقتپور و بروجردی از گزارش کمیسیون را «نشانه منطق نادرست برخی از دوستان و مسیر کسانی که به مجلس آسیب وارد میکند» دانست. برگ آخر زاکانی در نهایت و درحالیکه بیش از دو ساعت پرسش و پاسخ زاکانی و خبرنگاران، چیزی بر گفتههای پیشین او نیفزوده بود، او در آخرین دقایق سعی کرد مطلب جدیدی را نیز بیان کند و گفت بهجز برجام و قطعنامه 2231، سه سند محرمانه دیگر نیز وجود دارد که هیچ اطلاعی از آنها وجود ندارد. او این سه سند را اینگونه تشریح کرد: «برنامه درازمدت ایران، نقشه راه ایران و آژانس، سند بین سازمان انژری اتمی و آقای مونیز، که از این موارد ما تنها برجام و قطعنامه را داریم. از وزارت خارجه خواستم سه سند فوق و اسناد مربوط به مذاکرات آلماتی و بهطور کلی گزارشات در طول دو ساله گذشته را به ما بدهند که پاسخی به ما ندادند». زاکانی در حالی از وزارت خارجه درخواست سند مذاکرات آلماتی را داشته که این مذاکرات در دوران جلیلی انجام شده و او هیچ گزارشی از آن مذاکرات در اختیار مجلس قرار نداده است.
-----------------------------------
در کمیسیون امنیت ملی چه گذشت
یکی از اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی درباره جنجال مخالفان برجام در روز تصویب این طرح در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی به «شرق» گفت: «در جلسه كمیسیون امنیت ملی، هنگام مطرحشدن این بخش از ماده 3 كه «ظرف مدت دو سال ظرفیت غنیسازی كشور به 190 هزار سو افزایش یابد»، سؤال برخی از نمایندگان این بود كه 190 هزار سو ظرفیت غنیسازی از كجا آمده است و آیا در طول دو سال قابلحصول است؟ همچنین چرا مرجع رسیدگیكننده شورای عالی امنیت ملی است. به گفته این عضو کمیسیون امنیت ملی، کاظم جلالی در پاسخ به این سؤال مخالفان برجام گفت: «موضوع 190 هزار سو با دكتر صالحی موردبحث قرار گرفته و همچنین این موضوع در كمیته مشتركی از نمایندگان پایداری و رهروان با حضور آقایان زارعی و بذرپاش و در چندین جلسه در خدمت آقای لاریجانی موردبحث قرار گرفت و در این مورد تصمیمگیری شده است. ضمنا پیشنهاد معرفی شورای عالی امنیت ملی بهعنوان مرجع، از طرف آقایان زارعی و بذرپاش مطرح شده است».اما کار به همینجا ختم نشد و در ادامه نمایندگانی همچون كوچكزاده، رسایی و آقامحمدی در این جلسه با فریادهای مكرر، سعی در تحت تأثیر قراردادن نمایندگان حاضر در كمیسیون را داشتند و با اتهامزنی به نمایندگان موافق برجام، آنها را به كاركردن برای دولت و حمایت از آن متهم میكردند به نحوی كه یکی از این افراد ادعا كرد كه «این طرح در دولت تنظیم شده و در اختیار مجلس قرار گرفته و این طرح در واقع، طرح دولت است نه مجلس». روایت این عضو کمیسیون امنیت ملی درباره واکنش دیگر نمایندگان به این برخورد نیز اینگونه است: آقای جلالی در مقابل فریادهای كوچكزاده و تلاش او برای برهمزدن جلسه بررسی طرح برجام بهشدت مقابله كرد و خطاب به مهدی كوچكزاده گفت: «دوره هوچیگری به پایان رسیده است. با صدای بلند نمیتوانید حرف خود را به كرسی بنشانید و صدای من از شما بلندتر است. شما با موضوع برجام جناحی برخورد میكنید و مطالب و تصاویری كه بهتازگی در اینستاگرام خود منتشر كردهاید، كاملا گویای همین امر است». در ادامه این جلسه هم صفر نعیمیرز با انتقاد از كوچكزاده گفته كه آقای كوچكزاده با بلندكردن صدای خود و بیرونرفتن از كمیسیون و ورود مجدد، قصد هوچیگری دارد. چهرههای دیگری همچون محسنیثانی و برخی دیگر از نمایندگان نیز در این جلسه ادعای تهیهشدن طرح فوریتی برجام در خارج از مجلس را توهین به نمایندگان دانستند. همچنین محسنیثانی از اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در ادامه در مقابل اتهامات آقامحمدی و رسایی به نمایندگان عضو كمیسیون امنیت ملی نیز گفت: «شما با وجود اینكه از نظر مقامات عالیرتبه نظام درباره طرح یادشده مطلع هستید، فقط به خاطر منافع گروهی خود با آن مخالفت میكنید و مصالح كشور را درنظر نمیگیرید».
واکنش بروجردی به سخنان زاکانی
علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی و عضو کمیسیون برجام، در واکنش به سخنان دیروز زاکانی توضیحاتی را در گفتوگو با خانه ملت مطرح کرد.گزیده سخنان بروجردی را در ادامه میخوانید: موضوع تشکیل تیمی برای حمایت از برجام و تشکیل جلسات تقسیم کار در دفتر جناب آقای ابوترابی را جناب آقای زاکانی در یکی از جلسات کمیسیون ویژه برجام در اعتراض به آقای ابوترابی مطرح کرده بودند و آقای ابوترابی نیز در همان جلسه قرآن را از جیب خود بیرون آورده بودند و سوگند یاد کرده بودند که این خبر کذب است و چنین طرحی که تشکیل جلساتی با هدف تقسیم کار برای برجام صورت گیرد مطرح نبوده و صرفا آقای ابوترابی با توجه به اینکه پیشنویس گزارش به ایشان رسیده بود که این پیشنویس را خود دبیرخانه کمیسیون برجام ارائه کرده بود ایشان دعوتهایی برای ارائه گزارش به افراد غیرمطلع انجام داده بودند که همین کار نیز در این جلسه صورت گرفت. از جناب دکتر زاکانی بهعنوان یک برادر انقلابی و متدین انتظار نمیرفت بعد از اینکه فرد عادلی مانند آقای ابوترابی به قرآن کریم سوگند یاد میکند همان اتهام را متوجه بنده کنند. آقای زاکانی و جناب آقای بذرپاش و دکتر زارعی و دکتر توکلی در جلسه بررسی طرح یکفوریتی حضور داشتند و بنده و جناب جلالی و حقیقتپور نیز حضور داشتیم. بنابراین با حضور این هفت نفر اجزای طرح مورد تبادلنظر قرار گرفت و کم و زیاد شد. بنابراین دکتر زاکانی در تدوین طرح حضور فعال داشتند و همانجا اعلام میکردندکه این انتقام از کمیسیون است، چرا امروز این حرفها را میزنند. تابلو جامعالاطرافی در برابر افکار عمومی نبود و برجام همانگونه که در یکی از روزنامهها عنوان شده بود بهعنوان یک فاجعه ملی مطرح میشد اما مردم باید به قناعتی میرسیدند؛ بنابراین ضروری بود محسنات برجام نیز اعداد شود و به این دلیل در ذیل بیانیه ما درباره گزارش کمیسیون، 165 امتیاز طرح شد. فردا که زمان اجرا است دشمن حتما استناد میکند که مجلس شما نیز بازدید از مراکز نظامی را تأیید کرده و ما نباید چنین امتیازی را به دشمن بدهیم؛ بنابراین معتقد بودیم قرائت خودمان مبتنی بر منافع ملی خودمان باید قید شود و نه قرائتی که دشمن ممکن است از آن سوء استفاده کند. خود آقای دکتر زاکانی در جلسه جمعبندی اشاره کردند که تیمی این گزارش را تدوین کرده است و از دید بنده کار به این مهمی را حتما باید تیمی از نمایندگان نگارش کنند و این اقدام از دید ما دون شأن مجلس بود بنابراین باید خود نمایندگان چنین بیانیهای را ارائه میدادند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.