|

وقتی دموکراسی روی دیوار قرار می‌گیرد

محمدیاسر موسی‌پور: دیوارهای گالری اعتماد از آغاز فصل پاییز میزبان نقاشی‌های امیر دستمردی است. او در این مجموعه دموکراسی و زیاده‌های آن را نه‌فقط به‌عنوان یک شیوه حکومتی، بلکه به‌عنوان سبکی از زندگی دست‌مایه آثار اخیر خود قرار داده است. کارهای نمایشگاه امیر دستمردی در گالری اعتماد من را بی‌درنگ به یاد فیلم «ساکن طبقه وسط» می‌اندازد. هم آثار نمایشگاه «زیاده‌ای از یک چیز خوب» و هم فیلم شهاب حسینی را می‌توان تلاشی برای بازنمایی یک وضعیت پروبلماتیک تصور کرد. وضعیتی که ما را ساکن طبقه وسط کرده است؛ معلق میان زمین و آسمان؛ در کشمکشی تمام‌عیار میان یک دیروز آسمانی و یک امروز زمینی. ما از سویی درگیر زرق‌وبرق‌های سرمایه‌داری و دیگر جذابیت‌های دنیای ماتریالیستی غرب شده‌ایم و از سوی دیگر بندهایی از میراث عارفانه گذشته ما را به‌سوی خود فرامی‌خوانند. این فضای پارادوکسیکال در بطن خود موقعیتی کمیک را برمی‌سازد‌؛ چیزی که بر رویدادهای ساکن طبقه وسط سایه انداخته و موقعیت‌ها را به شکلی مأیوس‌کننده با پایانی کمیک همراه می‌کند. این را به‌خوبی می‌شود در صحنه‌ای که شهاب حسینی برای احیای روح عارفانه خود به بخشندگی روی می‌آورد و پس از درگیرشدن مرد نیازمند با او، با دوربین مخفی مواجه می‌شود مشاهده کرد. همین امر در تابلوهای امیر دستمردی‌هم به چشم می‌خورد. اتمسفر کمیک و گزنده آثار، دقیقا در خلال همنشین‌کردن المان‌های متضادی از جنس گذشته و حال برساخته می‌شود. این آثار به‌خوبی نشان می‌دهند که چگونه در چنین وضعیتی ما در درون فردیت سوژگانی خود نیز شکاف خورده‌ایم و خود به‌خوبی بازنمایی هر دو نیمه این پیکار درونی‌شده هستیم. دراین‌میان، محصولات فرهنگی، رسانه‌ای یا کالاهای وارداتی، در مقام فروپوشانی این گسست برمی‌آیند و نقش نوعی ماشین برای تولید فانتزی را ایفا می‌کنند؛ ماشین‌هایی که موجب می‌شوند ما به‌جای اندیشیدن درباره این شکاف، کار را تمام‌شده تلقی کنیم و خود را عضوی از جامعه جهانی بدانیم؛ عضوی شبیه دیگر اعضای غربی آن؛ ما هم کوکاکولا مصرف می‌کنیم... از رژ لب استفاده می‌کنیم... و گاهی حتی در خلال این مصرف گوی سبقت را از خود آنها نیز می‌رباییم. این نظام مصرف فروپوشاننده آن شکاف و ترفندی برای توپرنشان‌دادن هویتی است که در حقیقت توخالی و شکاف‌خورده است. امیر دستمردی با همنشین‌کردن اشیای این نظام مصرفي با اشیا یا واژه‌هایی از ترانه‌های عامی، به‌طرزی واسازگرانه، سویه دیگر و رانده‌شده فرهنگ امروز را به متن کشیده و نوری را بر این شکاف می‌تاباند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.