کرت کوبین: مونتاژ جهنم پرتره واقعی یک نابغه است
این فیلم تکریم زندگی است
«وظیفه من است که شما را کاملا تهی کنم!» پیش از اکران فیلم «کوبین: مونتاژ جهنم» انتظار داری آهنگهایی از گروه نیروانا از سالن مارک پخش شود، اما وقتی این مصرع از ترانه «تهیکردن تو» گروه «نورمایند» دقایقی پیش از تاریکشدن سالن شنیده میشود، اصلا حدسش را هم نمیزنی که این جمله چقدر پیشگویانه بوده است. این مستند ترکیبی است چندرسانهای از فیلمهای خانگی کوبین خواننده و ترانهسرا، دفترهای خاطراتش، نقاشیهایش، یادداشتهایش و صدای ضبطشده او بههمراه بخشهایی از مصاحبههای قدیمی او و کلیپهایی از کنسرتهایش و بهاینترتیب مستند برت مورگن چیزی فراتر از یک فیلم دیدنی برای طرفداران نیروانا میشود. این مستند که ساختش هشت سال طول کشیده، یک تلاش عاشقانه دستهجمعی بوده که اجازه میدهد به درون سر یک هنرمند سرک بکشیم و از اولین کارهای خلاقانهاش تا سقوط پایانیاش را دنبال کنیم و وقتی به صحنه پایانی فیلم میرسی که کرت را نشان میدهد در حال تشکر از تماشاگران در اجرای گروه در «MTV Unplugged»، حسی فراتر از شناخت بهتر این هنرمند به شما دست میدهد. احساس میکنی از نظر احساسی کاملا تخلیه شدهای. مورگن پیش از شروع فیلم در مقدمهای طولانی میگوید که «فقط میخواستم به فرانسیس اجازه دهم چندساعت بیشتر در کنار پدرش باشد». فرانسیس در میان تماشاگران بود، همینطور مادر کرت، خواهرش کیم، کریست نووسلیک و کورتنی لاو که بهشدت از سوی کارگردان به دلیل اعتمادی که به او کرده بود، مورد تشکر قرار گرفت! «به مبارزه میطلبتمان! اگر میتوانید کسی را پیدا کنید که مثل کورتنی کلید انبار خانهاش را به شما بدهد. به من گفت برو هرچی دارم زیرورو کن و یک فیلم لعنتی بساز و وقتی تمام شد نگاهش میکنم». اگر بگویم که مورگن دسترسی بدون محدودیتی به وسایل کرت کوبین داشته، درواقع حق مطلب را ادا نکردهام. تصاویری سوپر 8 از کرت میبینیم که چهاردستوپا راه میرود یا با دست روی یک پیانو میکوبد یا شمع تولدش را فوت میکند. عکسهایی از او میبینیم که در نوجوانی چاق و تپل بوده، صدای کرت را میشنویم که توضیح میدهد چطور کشف مواد و پانک به او کمک کرد با احساس ازخودبیگانگی کنار بیاید. اگر آرزو داشتید گواهی تولد کرت را ببینید یا مکالمه ضبطشده او را با باز آزبورن، خواننده گروه ملوین، بشنوید که در آن از مزخرفبودن آبردین حرف میزند، همگی در این فیلم وجود دارد. فیلم پر است از تصویرهایی پایانناپذیر از دفترهای کرت که در آنها نقاشیهایش را میکشیده، میتوانید از نامهای قبلی گروه «نیروانا» مطلع شوید؛ نامهایی مثل «ریگاناتیس» یا «هر لیپ» که هرگز انتخاب نشدند و همچنین نسخههای اولیه برخی از ترانههایی که ماندگار شدند. مصاحبههای افشاگرانه با اعضای خانواده کرت کوبین و همچنین دوستان و نزدیکان او؛ از تریسی ماراندر گرفته تا نووسلیک و کورتنی لاو، درواقع بخشهای خالی میان صفحات کتاب بزرگ فرهنگ کرت را پر میکند. تا اینجای کار «کوبین: مونتاژ جهنم» شبیه هر مستند راک دیگری است که سراغ داریم اما این فیلم به همین بسنده نمیکند. «مونتاژ جهنم» نامش را از نوارهایی گرفته که کوبین با صدای خودش، صداهای محیط و اجراهای اولیه ترانهها پر کرده است و مورگن از این فرم عجیبوغریب برای رسیدن به چیزی بسیار شخصیتر بهره برده است. بخشهای کلیدی از افسانههای پیرامون گروه نیروانا مثل الهامگرفتن کرت از دیوارنویسیهای کتلین هانا تا اینکه چطور و چه موقع دیوید گرو به گروه پیوست، در این مستند جایی ندارند و حتی کلیپ «Smells Like Teen Spirits» هم در حالی دیده میشود که یک گروه بچه دارند نسخه متفاوتی از ترانه را میخوانند. در عوض، ما تجربه زندگی کرت را بدون هیچ فیلتری میبینیم؛ تمامی طراحیهای عجیب او، ترانههایش در مراحل مختلف نگارش و فهرستهایی که مهیا کرده. همچنین ما با تصویری حواسپرتکن و ناخوشایند از شهرت از دید کرت روبهرو میشویم که شامل ترکیبی از برنامهها، گزارشهای خبری و مصاحبههای شبیه به بازجویی تلویزیونی است. از طرفی تصویری بسیار خصوصی از زندگی او در کنار کورتنی هم میبینیم که واقعا ناراحتکننده است؛ تصاویری از حرفهای تندوتیز آنها از برخورد رسانهها با زندگی خصوصی آنها و دیگر تصاویری از این قبیل. تصاویری که مورگن از این زوج نشان میدهد آنها را عمیقا عاشق نشان میدهد و گاه تحتتأثیر موادمخدر. اما چیزی که در این بخش مهم است، ورود فرانسیس بین کوبین به فیلم است. مورگن پس از نمایش فیلم گفت: «فرانسیس به من گفت که فقط بابانوئل شبیه پدر او بوده. اما به نظرم کرت یک بابانوئل نبود»؛ و به نظرم فرانسیس بعد از دیدن این فیلم متوجه این حرف شده باشد. کرت پدری بود عاشق فرزندش و این علاقه از چشم همگان مخفی نبود، حتی وقتی فشار بیرونی او را آزار میداد یا مشکلات جسمی اذیتش میکرد هم چیزی از این علاقه کم نمیشد. ولی وقتی کرت را میبینیم که روی زمین اینور و آنور میرود و فرانسیس بازی میکند متوجه میشویم که در این فیلم با کرت کوبینی روبهرو هستیم که سخنگوی یک نسل نیست، او یک انسان است، یک شوهر است و یک پدر است. همین باعث میشود وقتی عصبانیت کرت را در یادداشتهایش میبینیم که طلب کمک میکند واقعا دلمان به درد میآید؛ کرت در یکی از نوارهایش میگوید: «برو خودت رو بکش» و این جمله را تکرار میکند. شاید یکی از لحظات هراسناک مستند جایی باشد که صدای دیوید فریک از رولینگ استون شنیده میشود که از کوبین درباره حذف بخشی از یکی از ترانههایش میپرسد و کرت جواب میدهد: «از خودم متنفرم و میخوام بمیرم»؛ و فریک میگوید: «یا داری کنایه میزنی یا اینکه واقعا اوضاعت خراب شده» و کرت در جواب فقط میخندد که به شکلی دلنشین ترسناک است. فیلم مرگ کرت را نشان نمیدهد و خود کارگردان دراینباره گفت: «نمیخواستم مرگ را تکریم کنم... میخواستم زندگی را تکریم کنم». هرکسی میتواند مستندی درباره یک گروه موسیقی بسازد. اما مورگن پا در مسیری تجربی و کمترآزمودهشده گذاشته است و نتیجه، بسیار عمیقتر از نمونههای مشابه است: مستند او به این میماند که شما اجازه پیدا کردهاید که دفتر خاطرات یک نفر را ورق بزنید. احتمالا کرت هم از این اتفاق خوشحال میشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.