هوشنگ كاظمي، گرافیست، در سکوت و فراموشی درگذشت
مرگ در غربت
شرق: هوشنگ كاظمي در غربت درگذشت. يك هفته از درگذشت اولين دانشآموخته گرافيك ايران ميگذرد بدون اينكه رسانههاي رسمي كشور اين خبر را منتشر كرده باشند. او چهارم مهر در 92سالگي در استراليا درگذشت. هوشنگ كاظمي، اولين دانشآموخته رشته گرافيك بود كه پس از آموزش در اين رشته به ايران بازگشت و هنرکده هنرهای تزئینی را راهاندازي كرد. او البته عاشق خلباني بود و به همين جهت بود كه به انگلستان سفر كرد تا اين حرفه را پيش بگيرد اما بهدليل ضعيفبودن چشمهايش نتوانست اين راه را ادامه دهد. كاظمي متولد 15 تير 1302 در تهران بود، در سال 1332 در رشته ادبیات خارجی مدرك خود را دريافت كرد و یک سال بعد به فرانسه رفت تا در مدرسه عالی هنرهای تزئینی پاریس تحصیل كند. او پس از كسب مدرك كارشناسيارشد در سال 1335 در رشته خط و گرافيك، دو سال در بخش تبليغات شرکت هواپیمایی کِی اِل اِم هلند مشغول به کار شد و پس از اختلاف با اين شركت در سال 1337 به ايران بازگشت و دو سال بعد با همكاري جواد حمیدی، هنرکده هنرهای تزئینی را راهاندازی کرد. او با دانشي كه در گرافيك داشت، اين رشته را به صورت علمی در هنرکده هنرهای تزئینی راهاندازی کرد كه چندسال بعد این رشته در دانشکده هنرهای زیبا راهاندازی شد. كاظمي در گفتوگويي كه با نشريه «تنديس» در سال 90 انجام داد، با تاكيد بر حفظ هويت ملي بهعنوان يكي از اهداف تأسيس هنركده هنرهاي تزئيني گفته بود: «چیزی که ما همه در هنرکده درباره آن اتفاق نظر داشتیم، پیداکردن هویت بود و بازگشت به اصالت هنر ایرانی یعنی اسیر هنر فرنگی نباشیم. من خودم در دانشکده هنرهای زیبا دیده بودم که متأسفانه چگونه هنر فرنگی را به خورد هنرجوها و دانشجویان میدادند. ما همگی از این موضوع ناراضی بودیم و سعی میکردیم بنیانهای هنری را به هنر بازگردانیم ضمن اینکه رفتار و روح هنر مدرن را هم از دست ندهیم». او افزوده بود: «اصلا موضوع خط را ما در هنرکده شروع کردیم یعنی مطرحکردن خط بهعنوان یک المان و یک عنصر تزئینی و نهفقط حامل یک پیام؛ و اصلا درسی مخصوص این موضوع در هنرکده داشتیم. من مدعی هستم که خیلی از موضوعات در این هنرکده برای بار اول مطرح شد که توجه به خط بهعنوان یک عنصر تزئینی یکی از آنها بود». كاظمي در كنار اين فعاليتها، دومین نمایشگاه دوسالانه تهران را در سال 1338 در کاخ گلستان برگزار و بخش گرافیک سازمان جلب سیاحان را راهاندازی کرد. کارهایی نیز در زمینه طراحی صنعتی و دکوراسیون داخلی انجام داد که شاخصترین آنها طراحی تزئینات داخلی و صنعتی سد سفیدرود در سال 1340 است. كاظمي در همين گفتوگو با بيان اينكه نقاشي را هم ادامه داده است، در مورد پيشينه و جايگاه فعلي گرافيك ايران چنين گفته بود: «خیال میکنم گرافیک، خیلی پیشتر هم صحبتش در دانشکده هنرهای زیبا بود. خانمی به اسم امینی آنجا بود که گرافیک را نه به صورتی که ما امروز میشناسیم اما با یک برنامه تقریبا مدون و تنظیمشده مطرح کرده بود. او برنامهای به نام طراحی تزئینی داشت و همیشه مسائلی را که با چاپ سروکار داشت وارد میکرد. خب در این برنامه گرافیک هم وارد میشد چون این موضوع یک مقدار کارهای چاپی نیاز داشت، بروشور میخواست، پوستر و نمونههای چاپی دیگر احتیاج بود، بدون اینکه اسم گرافیک در میان باشد یعنی درواقع بدون توجه یا برنامهریزی به شکل امروزی کارهای گرافیکی خودبهخود انجام میشد. گرافیک ایران در حد گرافیک جهانی رسیده و حد و مرتبه بالایی دارد». او همچنين در دو دهه پاياني عمرش به كشور ديگري مهاجرت كرد. اين طراح گرافيك در سال 1376 در شهر پرِت استرالیا ساكن شد و روز چهارم مهر سال جاري در 92 سالگي درگذشت. درگذشت او اما با سكوت خبري همراه شد و بازتابهاي داخلي نداشت. نهتنها رسانههاي رسمي اعم از خبرگزاريها و مطبوعات از درگذشت او اطلاعي نداشتند، بلکه دو، سه سايتي هم كه در حوزه گرافيك مشغول به فعاليت هستند، چند روز پس از فوت او در روز هشتم مهر اين خبر را منعكس كردند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.