|

مکاتب عرفانی

مفهوم و اصطلاح «دین عصر جدید» بیش از یک قرن پیش پیدا شد اگرچه فقط پس از برپایی جنبش روح‌گرایان در دهه‌های 1960 و 1970 بود که گسترش قابل‌توجهی یافت. دین عصر جدید خصلت و سرشتی التقاطی دارد وبا عنصر عرفانی نیرومندی همراه است. این جهان‌بینی از سرشتی کل‌نگرانه هم در ارتباط با افراد بشر و هم در ارتباط با جهان و کائنات برخوردار است. بنابراین، فلسفه عصر جدید به استفاده از داروهای طبی طبیعی، شفای روحانی، روش‌های بو‌م‌شناختی در کشاورزی و مصرف خوراکی‌های طبیعی (ارگانیک) گرایش دارد. عرفان «عصر جدید» از سنت‌های دینی مختلف و خصوصا از ادیان شرقی گرفته شده است. همین سرشت التقاطی عصر جدید گاه باعث شده تا به خاطر عدم انسجام و گزینش اتفاقی از هر سنتی که برای هدف فعلی جذاب به‌نظر می‌رسد، مورد انتقاد قرار گیرد. عرفان در تعریفی جامع و جهان‌شمول به مفهوم شناخت «رازگونه و نهانی» افکار و آداب تاثیرگذاری است برای یافتن و پیوستن به حقیقت از طریق «شهود»، «تجربه درونی» و «حال». نشانه‌های آن در مکاتب مختلف جهان اعم از عقاید برهمن‌ها، بودایی‌ها، رواقیان، میتراییسم، عقاید مسلمانان زاهد، عقاید افلاطونیان جدید، فرامین زرتشت، در فرقه کابالا از آیین یهود و اعتقادات سرخ‌پوستان آمریکا به چشم می‌خورد. عرفان نوعی از تجربه دینی است که شامل احساسی از یگانگی یا ادغام‌شدن در خدا یا نیروی روحانی فراگیر مطلقی در گیتی و کائنات می‌شود. شاید احساسی از محوشدن خویشتن یا اگو فردی با این احساس یگانگی با الوهیت یا طبیعت همراه باشد. ممکن است احساس سعادت و رستگاری یا وجد و خلسه هم وجود داشته باشد و توصیف این تجربه در زبان عادی روزمره می‌تواند بسیار دشوار باشد. عناصری ار عرفان در نظام عقیدتی همه ادیان اصلی جهان وجود دارد که در طول تاریخ از تعالیم مرسوم و متعارف ادیان جدا شده است. عرفان نوعی روش برای حصول به حقیقت است که بر این فرض بنا شده است که عقل و حواس پنجگانه به دلیل خطاهای ادراکی قابل اتکا نیستند و به‌تنهایی قادر به درک حقیقت نمی‌باشند و از این‌رو به نوعی تلاش برای ادراک بی‌واسطه حقایق نیاز است که بدان عرفان می‌گویند. بخش اول کتاب به بررسی مفهوم عرفان پرداخته و اینکه تا چه اندازه می‌توان تعریفی از این پدیده ارائه کرد. ضمنا به بررسی مفاهیم مرتبط با آن، مثل وحدت وجود pantheism و عدم ثنویت non-dualism می‌پردازد و سپس به بحث درباره شیوه‌هایی می‌رسد که عارفان برای گسترش مرزهای ادراک و شناخت و تجربه روحانی خود به کار می‌گیرند. بخش دوم به بررسی اهمیت و معنای عرفان در درون سنت‌ها و ادیان اصلی جهان می‌پردازد و ویژگی‌های خاص رویکردهای عرفانی فردی را بررسی می‌کند که در عین‌حال امکان مقایسه میان سنت‌های مختلف را فراهم می‌آورد. در حوزه هر دین و آیینی، مواردی از زندگی‌نامه عرفانی سرشناس ارائه شده که زندگی و آموزه‌های آنها را مرور می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.