|

حملات طالبان به شمال افغانستان ادامه دارد

پيمان امنيتي در محاق

فریبا پژوه

در چندروز گذشته افغانستان پس از 14 سال با بازگشت هماهنگ طالبان رودررو شده است. دو روز پس از سقوط شهر استراتژیک قندوز در شمال افغانستان، نیروهای آن كشور با حمایت نیروی هوایی آمریکا توانستند این شهر را آزاد کنند اما طالبان حملات خود به شهر‌های استان بدخشان در شمال شرق این کشور را آغاز کرده است. روز گذشته یک مقام محلی در استان بدخشان از سقوط ولسوالی- شهرستان- «وردوج» این ولایت به دست طالبان خبر داد. بدخشان هم یکی از استان‌های مهم افغانستان است که با کشورهای چین، پاکستان و تاجیکستان مرز مشترک دارد و در چندماه گذشته به مرکزی برای رشد طالبان در منطقه تبدیل شده است. گفته می‌شود بسیاری از اعضای گروه‌های تروریستی تندرو از استان سین‌کیانگ در چین و تاجیکستان و همچنین اعضای طالبان از طریق استان بدخشان با یکدیگر همکاری و فعالیت دارند. سقوط شهر وردوج در بدخشان در حالی است که روز گذشته ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، در حساب توییتر خود مدعی شده بود که ۵۰ سرباز از نیروهای دولت افغانستان در درگیری با افراد این گروه در وردوج کشته شده‌اند. هرچند آمار دولتی‌ای درباره تلفات نیروهای دولتی افغانستانی ارائه نشده است. نبرد نیروهای دولتی در روستاهای اطراف قندوز و شهر‌های ولایت بدخشان در حالی ادامه دارد که معصوم استانکزی، سرپرست وزارت دفاع افغانستان، در یک نشست خبری مشترک با محمد اشرف غنی، رئیس‌جمهور و دیگر مقام‌های امنیتی این کشور، جنگ در وردوج را تأیید کرد و گفت برای مقابله با حمله شورشیان در این منطقه تدابیری سنجیده شده است. همچنین رئیس‌جمهور افغانستان اعلام کرد که عده‌ای در ارتباط با سقوط شهر قندوز بازداشت شده‌اند. سقوط شهر قندوز به دست طالبان که به‌عنوان بزرگ‌ترین دستاورد این گروه در 14 سال گذشته خوانده شده است، واکنش‌های منفی و تند بسیاری از رسانه‌ها و کاربران شبکه‌های اجتماعی افغانستان را به‌دنبال داشت و بسیاری از مردم افغانستان، انگشت اتهام را به سمت پاکستان نشانه رفته‌اند. از سوی دیگر عبدالله عبدالله، رئیس هیأت اجرائی حکومت وحدت ملی، در سخنان خود در سازمان ملل تأکید کرد که وجود پناهگاه‌ها و شبکه‌های حمایت‌کننده از تروریسم در خاک پاکستان و ادامه این حمایت‌ها سبب بروز مشکلاتی در داخل افغانستان شده است. همچنین وزارت دفاع ملی افغانستان، سازمان استخباراتی پاکستان- ای‌اس‌ای- را به رهبری حمله طالبان به شهر قندوز متهم کرد. این در حالی است که نخست‌وزیر پاکستان پس از سقوط قندوز، حملات طالبان به این شهر را محکوم کرده بود. اگرچه نیروهای دولتی پس از دوروز توانستند شهر قندوز را آزاد کنند اما گزارش‌ها از رفتار بسیار خشن نیروهای طالبان در این شهر حکایت دارد. روز گذشته دفتر ریاست‌جمهوری افغانستان با انتشار بیانیه‌ای گفت که بررسی‌های اولیه درباره جنگ در شهر قندوز نشان می‌دهد گروه طالبان و متحدانش با ایجاد ترس و وحشت در میان مردم، به کشتار خودسرانه و شکنجه افراد غیرنظامی و نظامی پرداخته و اقدام به اذیت و آزار مردم کرده‌اند. همچنین در خبرنامه ریاست‌جمهوری افغانستان آمده است که پس از تصرف قندوز به دست طالبان، به زنان و کودکان تجاوز شده است و برخی اعضای طالبان و همچنین قاتلان از زندان شهر آزاد شده‌‌اند. به گفته دفتر ریاست‌جمهوری افغانستان، طالبان شماری از ساختمان‌های دولتی و غیردولتی در قندوز را آتش زده و اموال عمومی و دفاتر کنسولگری‌ها و نمایندگی‌های سیاسی در این شهر را غارت کرده‌اند. بیانیه ریاست‌جمهوری افغانستان در حالی بود که سازمان عفو بین‌الملل نیز در گزارشی به نقل از شاهدان عینی و غیرنظامیانی که از این شهر فرار کرده بودند، گفته است که طالبان در دو روز حضور خود در قندوز به کشتار دسته‌جمعی، تجاوز گروهی و جست‌وجوی خانه‌به‌خانه برای پیدا کردن مأموران دولتی و اعدام آنها در ملأ عام دست زده‌اند. این رفتار طالبان با ساکنان شهر 200 هزار نفری قندوز در حالی بوده است که بر اساس اطلاعات ناتو درحال‌حاضر حدود هزار نفر از نیروهای ائتلاف؛ از جمله نظامیان آمریکا و لهستان در شرق افغانستان در کنار نیروهای ارتش افغانستان حضور دارند. همچنین حدود 9 هزارو ۸۰۰ نفر از نیروهای نظامی ایالات‌متحده در افغانستان حضور دارند. هر چند قرار است از شمار آنها تا پایان امسال کاسته شود. به نظر می‌رسد حمله طالبان به شهرهایی در افغانستان علاوه بر حمایت‌های پاکستان و برخی کشورهای منطقه، ضعف حکومت مرکزی و نیروهای نظامی این کشور، ریشه عمیقی در مسائل قومی دارد. مسئله مهم افغانستان فارغ از هر نوع جنگ، نگاه قومیت‌زده حاکم بر این کشور است که در تاریخ ریشه دارد. با توجه به اینکه حل این مسئله در افغانستان نیاز به زمانی طولانی دارد، به نظر می‌رسد پیمان‌ امنیتی افغانستان با نیروهای ناتو و ايالات متحده برای جلوگیری از فجایع بیشتر در افغانستان باید مدنظر قرار بگیرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.