ورود نیروهای ویژه ناتو به قندوز برای مهار طالبان
سایه مرگ بر فراز شهر
فریبا پژوه: بیش از یک دهه است که تاریخ در افغانستان به پیش و پس از حکومت طالبان تبدیل شده است، هر چند طالبان در افغانستان، فعالیتهای غیر متمرکزی داشتند، اما در چند روز گذشته این گروه توانست دوباره قدرت نمایی کند و در یک شب یکی از شهرهای بزرگ و استراتژیک در شمال افغانستان را به تصرف خود درآورد. سقوط شهر «قندوز»، در حالی است که روز گذشته واحدهای ویژه سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در افغانستان به این شهر رسیدهاند. «صدیق صدیقی»، سخنگوی وزارت داخله -کشور- افغانستان، در گفتوگو با «شرق» با تأیید این خبر میگوید نیروهای دولتی و نظامی افغانستان در تلاش هستند که شهر قندوز را از نیروهای طالبان پاکسازی کنند. او با بیان اینکه درباره دلایل سقوط شهر قندور، پس از آزادی این شهر سخن خواهد گفت، تأکید کرد که اختلافنظرها میان رهبران حکومت وحدت ملی باعث سقوط قندوز نشده است و اختلافنظری بین رهبران حکومت وجود ندارد. سخنگوی وزارت کشور افغانستان، خبرهای پراکنده از پیشروی طالبان به سمت شهر «بغلان» را رد کرد و گفت: «نیروهای نظامی و امنیتی افغانستان در شهر بغلان حضور دارند و به طالبان اجاره پیشروی نمیدهند». درحالیکه نیروهای دولتی افغانستان برای بازپسگرفتن شهر قندوز، در شمال این کشور، در نبردی زمینی با طالبان درگیر هستند، روز گذشته واحدهای ویژه ناتو در افغانستان، برای پپوستن به عملیات نظامی به منطقه عملیات رسیدند؛ هرچند سخنگوی ناتو اعلام کرده است که نظامیان این سازمان تنها به منظور مشاورهدادن به نیروهای افغان وارد قندوز شدهاند. همچنین هواپیماهای نظامی آمریکا به منظور متوقفکردن پیشروی نیروهای طالبان یک رشته حملات هوایی علیه طالبان داشتهاند و وعده دادهاند که بمباران طالبان را ادامه میدهند. مسئله مهم که حمله هوایی علیه مواضع طالبان را دشوار کرده این است که افراد این گروه در خانههای مردم در شهر قندوز سنگر گرفتهاند و از اهالی شهر بهعنوان موانع انسانی استفاده میکنند. به نظر میرسد در دو روز گذشته طرح نیروهای افغان برای بازپس گرفتن شهر پیشروی لازم را نداشته و تروریستهای طالبان به سوی فرودگاه قندوز در حرکت هستند و جنگ زمینی در اطراف فرودگاههای شهر ادامه دارد. تصرف قندوز مهمترین موفقیت نظامی طالبان از زمان سقوط حکومت آنها در 14سال پیش به شمار میآید. پیشتر، اداره امنیت ملی افغانستان اعلام کرده بود که فرمانده اصلی نیروهای طالبان در شهر شمالی قندوز و فرمانده ستیزهجویان لشکر طیبه در این شهر کشته شدهاند. همچنین روز گذشته «اشرف غنی» رئیسجمهور افغانستان، اطمینان داده بود که مدیریت شهر قندوز اکنون در دست دولت است. سقوط شهر قندوز، در چند روز گذشته فضای سیاسی افغانستان را متشنج کرده است. روز گذشته مجلس افغانستان که مسئولان امنیتی را برای توضیح درباره علت سقوط قندوز به پارلمان فرا خوانده بود، متشنج شد. «رحمتالله نبیل»، رئیس کل اداره امنیت ملی افغانستان، در صحن مجلس نمایندگان بهخاطر سقوط شهر شمالی قندوز به دست گروه طالبان، از پارلمان، ملت و مردم قندوز عذرخواهی کرد. او گفت: «من میخواهم به نمایندگی از بخش امنیتی و دفاعی کشور، از اینکه نتوانستیم از فاجعه قندوز جلوگیری کنیم، از نمایندگان مردم افغانستان و مردم قندوز معذرت بخواهم.» عذرخواهی این مقام امنیتی افغان، در حالی است که بر اساس گزارشها، رفتار طالبان که تعداد زیادی غیر افغان در میان آنها دیده میشود با شهروندان بسیار خشونتبار بوده است. تعداد زخمیها در بیمارستانها به حدی زیاد است که همه تختها پر شده و آسیبدیدگان و بیماران در راهروها، محوطه بیمارستان و زیر درختان تحت درمان هستند. منابع داخل شهر قندوز میگویند که افراد طالبان بازرسی خانه به خانه را آغاز کرده و در جستجوی مأموران دولتی و مخالفان خود هستند. از سوی دیگر، سازمان ملل با اعلام اینکه در نبرد قندوز در شمال افغانستان بیش از صد نفر کشته و زخمی و شش هزار نفر دیگر آواره شدهاند، از طرفهای درگیر خواسته که حقوق بشر را رعایت کنند. هیأت معاون سازمان ملل در افغانستان (یوناما) اعلام کرد در درگیریهای اخیر در قندوز دست کم بیش از صد غیرنظامی کشته و زخمی شدهاند و احتمال افزایش این آمار وجود دارد. همچنین حدود شش هزار غیرنظامی دیگر از شهر قندوز فرار کردهاند. «نیکولاس هیسم»، فرستاده ویژه دبیر کل سازمان ملل و رئیس دفتر یوناما درباره وضعیت قندوز اعلام نگرانی عمیق کرده است. نگرانیها درباره وضعیت حضور طالبان در افغانستان و وضعیت شهر قندوز همچنان ادامه دارد. در چند روز گذشته ارزش «افغانی» واحد پول افغانستان دچار افت شدید شده و مواد غذایی در همه شهرها به طور محسوسی افزایش قیمت داشته است. طالبان در قندوز به بسیاری از مغازهها و بانکهای این شهر دستبرد زدهاند و بسیاری از ساختمانهای دولتی و نهادهای بینالمللی را به آتش کشیدهاند. همچنین این گروه با حمله به بیمارستان تعدادی از پزشکان و پرستارها را به رگبار بستهاند. به نظر میرسد کشورهای منطقه و جهان باید بیش از گذشته به مسئله تأمین امنیت در افغانستان توجه کنند، چراکه ناامنی در این کشور میتواند امنیت منطقه و جهان را نیز تحت تأثیر خود قرار دهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.