دیدار اتفاقی وزیرخارجه ایران با رئیسجمهوری آمریکا
ظریف با اوباما دست داد
گروه سیاست، زینب اسماعیلی : دومین تابو در سه دهه، در فاصله دوسال شكسته شد. دو سال بعد از گفتوگوی تلفنی كوتاه رؤسایجمهوری ایران و آمریکا؛ اینبار اوباما و ظریف در حال خروج از سالن مجمع، با هم سلام و احوالپرسی كرده و دست دادهاند. این تابو شاید میتوانست، 15 سال پیش بشكند، زمانیكه بیل كلینتون، رئیسجمهوری آمریکا علاقهمند بود با رئیسجمهوری وقت ایران دیدار كند، اما رئیس دولت اصلاحات از آن دیدار سرباز زد.
در مجمع عمومی دو سال پیش، علاوه بر گفتوگوی تلفنی روحانی و اوباما، یك اتفاق تاریخی دیگر هم رقم خورده بود؛ اولین نشست وزیرانخارجه كشورهای 1+5 با ایران در دولت یازدهم در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل برگزار شد كه حین آن، وزیران خارجه ایران و آمریکا، با هم در یك كادر و در حال دستدادن، دیده شدند. آنها دقایقی گفتوگوی خصوصی هم با یكدیگر داشتند. تابویی كه اكنون دیگر ردی از آن باقی نمانده است، در دو سال گذشته در جریان مذاكرات هستهای، جواد ظریف و جان كری، ساعتها و ساعتها با هم مذاكره دوجانبه انجام دادند و اكنون دستكم درباره مذاكره هستهای گفتوگوی آنها تابو محسوب نمیشود. از صحنه دستدادن جواد ظریف و باراك حسین اوباما، تصویری در دست نیست. به نظر میرسد آنقدر این اتفاق غیرمنتظره رخ داده كه هیچ عكاسی در آن لحظه حاضر نبوده یا فعلا عكسی از این دستدادن را منتشر نكرده است. احوالپرسی مختصر خبر دستدادن ظریف و اوباما را ابتدا منابع خبری از داخل كاخ سفید تأیید و بیبیسی و بلومبرگ آن را منتشر كردند و بعد یك مقام ایرانی در گفتوگو با ایسنا، این مصافحه را تأیید كرد و توضیح داد «احوالپرسی مختصر و سرپایی» بود «همراه دستدادن».صورتگرفتن این رفتار دیپلماتیك، از همان ساعات اولیه انتشار خبر موجب واكنش برخی طیفهای خاص شد. آنها از همان ابتدا ادعای «عبور از خط قرمز» را به دست گرفتند و جواد ظریف را متهم به رعایتنکردن اصول كردند؛ ازهمینرو شایعه برنامهریزی شدهبودن این دیدار پراكنده شد؛ درحالیكه در روزهای مجمع عمومی، بهویژه روزی كه رئیسجمهور آمریکا در این مراسم سخنرانی دارد، تمام مقامات در محیط سازمانملل، بهویژه ساختمان مدور مجمع عمومی در رفتوآمد هستند و وقوع چنین دیدارهایی امری عادی است. آمریکا بعد از تسخیر سفارت خود در تهران، در آبان سال 58 رابطه دیپلماتیك با ایران را قطع كرد. قطع رسمی ارتباط میان ایران و آمریکا در تمامی سالهای دفاع مقدس ادامه داشت. تنها در مواردی خاص، تماسهای غیرمستقیمی برای خرید تسلیحات مورد نیاز ایران در ازای كمك به آزادی گروگانهای آمریکایی در لبنان میان دو كشور برقرار شد. این تماسها نیز پس از ماجرای «مكفارلین» قطع شد. بعد از آن رابطه هر دو كشور وارد خلأ شد. پس از حادثه 11 سپتامبر و حمله آمریکا به افغانستان، ایران و آمریکا در ائتلافی نانوشته به صورت غیرمستقیم برای سرنگونی طالبان با یكدیگر همكاری كردند. رابطه غیرمستقیم نیز پس از سخنرانی جورج بوش كه در آن ایران را یكی از كشورهای عضو «محور شرارت» نامید، دوباره به تیرگی گرایید. پس از آن و در اوایل دولت احمدینژاد، مذاكراتی درباره عراق بین ایران و آمریکا انجام شد. اواخر دولت دهم نیز به پیشنهاد علیاكبر صالحی، وزیرخارجه وقت و با اجازه مقام معظم رهبری، مذاكراتی دوجانبه با آمریکا درباره مذاكره هستهای انجام شد كه مسقط میانجی آن بود، اما بعد از رویكارآمدن دولت یازدهم، یك دور مذاكره دیگر در مسقط انجام گرفت و مابقی دیدارها به صورت علنی در نیویورك و ژنو انجام شد. نتیجه آن مذاكرات توافق كوتاهمدت ژنو و به دنبال آن توافق وین بود. اتفاقی در حال خروج از مجمع یك منبع نزدیک به هیأت ایرانی در نیویورك در گفتوگو با «ایسنا» درباره این دیدار توضیح داد: «پس از پایان سخنرانی روحانی در مجمع عمومی سازمان ملل، ظریف در حال خروج از سالن مجمع بود که به طور اتفاقی با آقایان اوباما، رئیسجمهور و جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا که در حال ورود به محل مجمع بودند مواجه شد و سلام و احوالپرسی مختصری داشتند و دو طرف با یکدیگر دست دادند».خبرها مبنی بر كوتاهبودن و اتفاقیبودن این دیدار بود، اما برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی، بیدرنگ شروع به انتقاد از آن كردند. طلایهدار این نقدها، حقیقتپور، نایبرئیس كمیسیون امنیت ملی مجلس بود كه گفت: «اگر خبر تأیید شود، مجلس سكوت نخواهد كرد». او ظریف را متهم به عبور از خط قرمزها كرد. قاضیپور هم در تذكر كتبی پایان جلسه دیروز مجلس، خطاب به رئیسجمهوری، لزوم برخورد با وزیر خارجه را یادآوری كرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.