قندوز سقوط کرد
فریبا پژوه
درست در آخرین روزِ اولین سال کاری حکومت وحدت ملی افغانستان، طالبان کنترل شهر «قندوز» در شمال افغانستان را به دست گرفت و خبرهای تأییدنشده، از سقوط کامل این شهر حکایت دارد.
این در حالی است که وزارت کشور و وزارت دفاع در کابل پیشروی چشمگیر گروه طالبان در قندوز را تکذیب میکنند و میگویند این گروه تنها پیشروی محدودی در حومه این شهر داشته است. درحالیکه در دو روز گذشته، طالبان حملات گستردهای را از سه طرف برای اشغال این شهر آغاز کرده است. اگرچه مقامات دولتی تا پیش از ورود طالبان، به مردم اطمینان دادند حملات آنها دفع میشود، اما طالبان با ارسال اطلاعیهای اعلام کردند افراد وابسته به این گروه چند پاسگاه نیروهای امنیتی را تصرف کردهاند و تنها به فرودگاه این شهر دسترسی ندارند. به گفته مقامهای محلی، خیابانهایی که شهر قندوز را به فرودگاه وصل میکند، مسدود شده است. شهروندان در خانههای خود پنهان شدهاند و طالبان در حال آتشزدن تأسیسات و ساختمانهای دولتی این شهر هستند. همچنین طالبان دفتر سازمان ملل در این شهر را نیز به آتش کشیدند و همچنین چند زن را در ملأعام تیرباران کردند. اینهمه در حالی است که «فاطمه عزیز»، نماینده این شهر در پارلمان افغانستان، میگوید شهر قندوز با طالبان معامله شده است. نماینده قندوز بر این باور است همه تماسهایش با مقامات دولت مرکزی و وزارت کشور برای دفاع از شهر بیثمر بوده است. درحالیکه «محمد عمر صافی»، استاندار قندوز هم به تاجیکستان رفته است و رئیس اداره امنیت این شهر نیز در پایتخت به سر میبرد. ولایت قندوز در شمال افغانستان، در دوره حکومت طالبان، یکی از پایگاههای اصلی این گروه بهشمار میآمد. در چند سال گذشته، این گروه پایگاههای محلی خود را در این شهر حفظ کردهاند و قصد دارند پس از تصرف کامل این شهر به شهرهای «تخار» و «بغلان» نیز حمله کنند. «محیالدین مهدی»، نماینده ولایت بغلان در پارلمان افغانستان، در گفتوگو با «شرق» میگوید طالبان ماههاست در تدارک حمله به شهر استراتژیک قندوز است. به گفته این نماینده مجلس، استاندار قندوز تمایلات طالبانی دارد و پیش از حمله طالبان به تاجیکستان گریخته است. اندیشههای او و مصاحبههایش وابستگی فکری او به طالبان را نشان میداد و انتخاب او بهعنوان والی قندوز از طرف رئیسجمهوری، اشتباه بود. به گفته مهدی، پس از 14 ساعت جنگ هنوز نیروهای کمکی از سوی حکومت مرکزی به این شهر فرستاده نشدهاند. مهدی با متهمکردن مسئولان حکومت وحدت ملی میگوید بیتوجهی مسئولان دولت مرکزی و وزارتخانههای مسئول مستقیم تأمین امنیت کشور و همسویی والی قندوز با طالبان سبب شد این شهر به دست طالبان بیفتد. حمله طالبان به شهر قندوز در حالی است که در چند روز گذشته «ملااختر منصور»، رهبر جدید طالبان، در پیام خود به مناسبت عید قربان گفته بود به طور مشروط از روند صلح حمایت میکند. محیالدین مهدی، اما این سخنان رهبر جدید طالبان را نمادین میداند و میگوید موجودیت طالبان در افغانستان مستقل نیست. آنها ارادهای برای تصمیمگیری ندارند و این گروه تنها بخشی از ارتش نامنظم پاکستان هستند. به همین دلیل نمیتوان گروههای مختلف طالبان را از یکدیگر تفکیک کرد و تنها رفتار عملی طالبان نشاندهنده ماهیت این گروه تروریستی است. نماینده بغلان با اشاره به ترکیب جمعیتی و قومی قندوز میگوید دولت مرکزی باید در انتخاب استاندار این شهر بیشتر دقت میکرد و سؤال اینجاست چرا فردی که از نظر فکری و نظری به طالبان نزدیک است و امروز نیز به کشور همسایه فرار کرده، باید برای اداره این ولایت انتخاب میشد. این سخنان در حالی است که پیشتر «محمد عمر صافی»، والی قندوز، از وجود دهها عضو گروه «داعش» در این ولایت خبر داده بود. همزمان با حمله گسترده طالبان و سقوط بخشهای زیادی از این شهر در چند روز گذشته، حمله انتحاری در ولایت «پکتیکا» در جنوب شرق افغانستان ١٠ کشته به جا گذاشته است. فعالیتهای داعش و طالبان در افغانستان در حالی تشدید میشود که این کشور در آستانه یکسالگی تشکیل حکومت وحدت ملی، پس از برگزاری یک انتخابات طولانی است. از تعداد نیروهای بینالمللی و حافظ صلح در این کشور کم شده، وزارت دفاع هنوز وزیر ندارد، بسیاری از ولایات بدون والی اداره میشوند و اختلافنظرها میان رهبران حکومت وحدت ملی و طرفداران آنها همچنان ادامه دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.