چگونه یک شهر با هنر رؤیایی میشود؟
حسین عبدالهاشمپور
١- میگویند همه رازهای لبخند «مونالیزا» یکسو، این آرامشش یکسو؛ فلورانسیها میگویند این همان آرامش اساطیری است که شهرشان به فرزندانش هدیه میدهد؛ راستش چندان هم بیراه نمیگویند، کافی است در آن قدم بزنید و از معماری و انرژیاش نوش کنید، خودتان خواهید گفت آرمان شهر همینجاست؛ ازهمینروست که همه پای پیاده میخرامند تا از زمین به اندازه آسمانش نصیب برند.
٢- فلورانسی میگوید ما وقتی مادرانمان روی پاهایشان ایستادهاند به دنیا میآییم، در تمام زندگی روی پاهایمان راه میرویم و روی پاهایمان میمیریم، تا همهچیز شهرمان را ذرهذره درک کنیم؛ برای همین تنها وسیله نقلیهمان در این زندگی همین پاها و البته دوچرخههایمان است؛ او که پیرمرد صاحب رستوران «سانتا کروسه»، همسایه کلیسایی معروف به همین نام است، مانند دیگر ایتالیاییها وقتی شروع به صحبت میکند معلوم نیست چه زمانی از سخنگفتن بازمیایستد، عین رادیو مداوم میگوید اما شیرین میگوید؛ و باز مثل همشهریانش با همه وجود تمامی اعضای بدنش هنگام حرفزدن در جنبوجوشند بهخصوص دستهایش؛ میگوید: «در منطقه مرکزی شهر اصلا ماشین راه نمیدهند». او میگوید: «قدرت خرید یک «بیامو» را دارد اما بخرد با آن چه کند، فلورانس را باید قدمزنان رفت، با اتومبیل فقط این خوشی را با سرعت از دست میدهید». حالا دیگر انگلیسی بهشدت دستوپاشکسته او شدیدا لهجه ایتالیایی پیدا کرده و فهمیدنش خیلی سخت شده، اما آنقدر با هیجان در حال حرفزدن است که دلم نمیآید آن را قطع کنم؛ دیگر کمتر جایی در دنیاست که آدمها اینقدر برای حرفزدن با هم وقت بگذارند، ایتالیاییها از این منظر واقعا خونگرمند. به پیرمرد میگویم ایرانیها از فیلمهای کلاسیک ایتالیایی خاطرهها دارند، میگوید: «ما هم»؛ در ادامه با حسرتی از گذشته حرف میزند که درمییابم حتما او هم دلتنگ سینمای سیاهوسفید کشورش است؛ هالیوود را با تمسخر خاصی تلفظ میکند تو گویی میگوید بالیوود؛ و اضافه میکند: مارچلو ماسترویانی را بارها دیده است، به کوچه روبهرو اشاره میکند که مثل همه کوچههای فلورانسی باریک، مارپیچ و لبریز از رازورمز و تاریخند، در پشت صحنه دو فیلم او را دیده؛ او میگوید با سوفیا لورن عکس دارد و یکی از خانههای او اینجاست، نمیدانم چقدر حرفهایش مستند است اما شوری گرفته که با آکتورهای فیلمهای ایتالیایی مو نمیزند، نام دهها فیلم را میبرد که لوکیشنشان فلورانس بوده اما چنان زده کانال ایتالیایی که متوجه نمیشوم، همینقدر فهمیدم که گویا دو، سه فیلمی که در اسکار، کن و ونیز درخشیدهاند در فلورانس ساخته شدهاند. ٣- اگر رُم به جهت ضرورتهای یک پایتخت، روح خرامیدنهای عاشقانه، کوچهگردی و ماجراجویی در آن زندهبهگور است؛ اما فلورانس خلاصه زیباییهای رم را با سبد نایابی از آرامش به شما هدیه میدهد؛ در فلورانس همه سرگیجههای بشری میایستد و میتوان در یک کافه لمید و نفسی راحت کشید؛ تردیدی ندارم که این حس زیبا که امواج انسانی را به این ساحل زیبای آرمیدن میرساند مرهون بافت شگفتانگیز معماری و جریان سیال هنر در شهر است؛ بیجهت نیست «داوینچی و مونالیزا» فرزند این شهرند؛ اینجا هرروز نقاشان در پهنه کوچه مشغول کارند و برخی بومشان سنگفرشهای خیابان است و اثری فیگوراتیو را برای یکی، دوساعت بر کف خیابان ترسیم میکنند و نانشان درمیآید؛ شبها موزیسینها آلبومهایی که تازه منتشر کردهاند را روی یک سهپایه معرفی میکنند و مردم را به شنیدن قطعاتی از آن میهمان میکنند، هرچند که اوضاع موزیسینهای دوره گرد سکهتر است، آنها شب را تا نیمه مینوازند و شاید یکیدرمیان پدرخوانده را به خواست مردم بنوازند و روزگار را در لحظه خوش میگذرانند. ٤- فلورانس برگزیده یونسکو است و همه شهر بهعنوان اثر هنری ثبت جهانی است؛ آری در این شهر بافت فرسوده کوبیده نمیشود تا بلندمرتبهها آسمان را خراش دهند، فروش تراکم، یک طبقه بیشتر میسازیم، جریمهاش را میدهیم... از این خبرها نیست؛ مهمترین برندهای سراسر دنیا در خیابانهای فلورانس بهصفاند و با قالب معماری این شهر خود را تطبیق دادهاند و هیچیک به این بهانه که در دنیا خاصند نتوانستهاند خدشهای بر این قامت رعنا بیندازند، اینجا هنر به همه دلایلی که رفت، حرف اول و آخر را میزند... . آری، این شهر با هویت هنریاش پول میسازد بهیقین صدهابرابر شهرهای ما که به امید سرمایهآفرینی، با هویتفروشی از دست رفتهاند، همهجا شبیه تهران میشود و تهران شبیه ناکجاآبادی که هر جایش شبیه جایی است غیر از آن ایرانی که میشناختیم!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.