منا؛ قربانگاه عاشقان خدا
سعیدبرآبادی: روی نخست سکه اتفاق تلخ «منا» اشک و اندوه و اضطراب بیپایان مردمانی است که در طول ساعتهای پس از انتشار این خبر، نمیدانستند بستگانشان در سرزمین امن الهی زندهاند یا نه. اما پس از سیاهپوشی و مویه بر مرگ 131 ایرانی کشتهشده در این حادثه، روی دیگر سکه، خیلی زود خودنمایی کرد؛ موج پیامدها و واکنشهای کاربران ایرانی در شبکههای مجازی. گروهی که از پیش، به دنبال فرصتی بودند تا شأن و منزلت این سفر روحانی را زیر سؤال ببرند، از سوءمدیریت مسئولان عربستان سوءاستفاده کردند و بنای مخالفت با سفر به سرزمین وحی را در فیسبوک، توییتر و تلگرام گذاشتند. اما گروهی دیگر که وطنپرستهای افراطی بودند، دست به دامن خاطرات جمعی ایرانیها از بدرفتاری آلسعود با حجاج ایرانی شدند تا بگویند این سفر به زحمت و فروتنی اجباریاش پیش شرطههای عرب نمیارزد و کمکم بازار حرفهای نژادپرستانه قوت گرفت. دراینمیان، گروهی متفاوت با دو گروه قبلی، حرمت سیاهپوشی زوارهای ایرانی و خانوادههای ماتمزدهشان را در وطن نادیده گرفتند تا از این آب گلآلود ماهی خود را صید کنند. واکنشهای متفاوت به این اتفاق تلخ اما محدود به همین پیامگذاری در شبکههای مجازی نمیشود؛ چند آمار درباره میزان سفرهای ایرانیها به عربستان و ترکیه منتشر شد که هنوز هم در شبکههای مجازی دستبهدست میچرخد و کسی نمیداند واقعا هر سال حدود شش میلیون ایرانی به ترکیه و 800 هزار نفر به حج عمره میروند یا نه. سکوت مسئولان هم مزیدبرعلت شده و دامنه شایعهها هر روز بیشتر از قبل میشود؛ بازار شایعه بهویژه درباره فیشهای حج داغداغ است و عجیب اینجاست مسئولان عربستان به جای پاسخگویی در برابر این حادثه تلخ، با راهانداختن هشتک «ایرانیها، حجاج را کشتند» و انتشار فیلمهایی از سه سال پیش که در آن یک گروه ایرانی، مسئول بهمزدن نظم اعمال حج بودند، بهدنبال پاککردن لکه خون بیش از دو هزار کشته از روی صورت خود هستند. یکی از جالبترین واکنشها، انتشار بریده روزنامههای زمان انقلاب است که در آن، مسئولان نظام بازسازی کشور را - در آن شرایط- مهمتر از حج قلمداد کردهاند. اگرچه این تصاویر آرشیوی قابل استناد نیستند و کسی درستی یا اشتباه آنها را با ذکر منبع یادآور نشده، اما انتشار فیلمهایی از سوانح رخداده در حج سال 2004، کاملا غرضآمیز و با اهداف منحرفکنندهای در حال دستبهدستشدن است. از این نمونهها کم نیست، چراکه بحث داغ این روزهای متروها و تاکسیها هم همین پرسش است مردم بهدرستی نمیدانند در برابر فاجعه «منا» باید چه واکنشی داشته باشند. تا اینجای کار، رهبر معظم انقلاب، با درایت و در پیامی فوری، علاوه بر محکومکردن دولت سعودی، با مصیبتدیدگان این حادثه ابراز همدردی کردهاند و در دولت، کارگروهی برای بررسی ابعاد فاجعه به راه افتاده، اما دراینمیان مردم هنوز با پیامدها و پیامکهایی مواجهند که در شبکههای مجازی دستبهدست میچرخد یا ممکن است به موج تازهای از افراطوتفریط در برخورد با عاملان این حادثه منجر شده یا بعید نیست به تیرگی بیشتر روابط ایران و عربستان ختم شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.