|

سؤال‌های بی‌جواب

فرزانه ابراهیم‌زاده

گاهی صبح‌‌هایی از راه می‌رسند که منتظرش نیستی؛ صبحی که گوشی موبایل را برمی‌داری و از میان چشم‌های نیمه‌باز یک‌بار خبری فوری را می‌بینی که خواب از سرت می‌پرد: «هما روستا درگذشت». با آنکه می‌دانی که بیماری این روزهای آخر توانش را گرفته و ضعیف‌ترش کرده بود، باز هم انتظارش را نداری و به‌دنبال تکذیبش می‌روی. اما خبر همان است که شنیدی با همان ضربه‌های تندوتیزش. او درست در روزی که همه آماده می‌شدند تولد 69سالگی‌اش را جشن بگیرند برای همیشه این جهان را ترک کرده و به حمید سمندریان پیوسته است؛ حمید که این سه سال دوری‌اش چقدر سخت و طاقت‌فرسا بود برایش و هیچ‌کسی آن را آن‌قدر که او تاب آورد نفهمید. خبر به همین سادگی کلماتش تأیید می‌شود و ناگهان به یاد آن شب بارانی بهار 94 می‌افتی که میان رعدوبرقی که آن شب دامن عمارت مسعودیه را گرفت برای آخرین‌بار دستش را فشار دادی و برایش آرزوی سلامتی کردی و او مهربانانه تنها خندید. تلفن‌ها به صدا درمی‌آید و باید از دیگران یادداشت بگیری و سوگ‌نامه‌ای بنویسی. همیشه نوشتن کار ساده‌ای نیست. نوشتن برای سوگ کسانی که می‌شناسی، سخت‌ترین کار دنیاست. خبرنگاربودن اما گاهی سخت‌ترش می‌‌کند. به‌خصوص که قرار باشد از رفتن کسی بنویسی که در سال‌های زیادی که در این حوزه فعالیت می‌کردی همیشه با روی گشاده پاسخ تلفن را می‌داد، با آن تن خاص صدا و لهجه منحصربه‌فردش و تو می‌دانی که دیگر او نیست که پاسخ آن تلفن را با پیش‌شماره 88 بدهد و با مهربانی بگوید: «بله عزیزم بفرمایید». گاهی نوشتن سخت است؛ وقتی کسی می‌رود و تو به یادت می‌افتد که چند وقت پیش وقتی هنوز حالش به بدی این ماه‌های آخر نبود قرار گذاشته بودی یک روز مقابلش بنشینی و درباره رضا روستا، پدرش، با او صحبت کنی. از خاطره‌های روزهای زندان قصرش و زندگی در غربت روسیه و برلین بگویی. قول داده بودی از او بپرسی فرزند مردی آن‌چنان سیاسی و مبارز بودن چطور بوده است؟ یادت می‌افتد چقدر سؤال ناتمام داشتی از روزهای تحصیلش در آلمان شرقی و خاطراتی که از آن‌سوی شهری داشت که یک دیوار غرب و شرقش را دونیم کرده بود؟ در دفتر سؤال‌هایت حتما سؤال‌هایی از خاطره استادی جوان می‌پرسیدی که باغ‌وحش شیشه‌ای را با بازی صادق هاتفی و مهشید افشارزاده روی صحنه برده بود و بعد خودش در نقش لورا آن‌چنان درخشیده بود که بسیاری از مجله‌های آن زمان از تولد یک ستاره گفته بودند. ستاره‌ای که حمید سمندریان بهتر از هرکسی کشفش کرده بود. از روزهایی که حمید به جرم ترجمه «دایره گچی قفقازی» دیگر از سردر دانشگاه تهران نمی‌توانست بگذرد و... اما از این سؤال‌های بی‌جواب زیاد هستند که می‌توانی صفحه‌های زیادی را با آنها پر کنی. چشم‌ها را می‌بندی و همه فکرها را رها می‌کنی و فقط به آن روز گرم تیرماه 1391 فکر می‌کنی که هماخانم را در خانه هنرمندان بالای سر حمید سمندریان دیدی از آن روز، هما هم دیگر نبود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.