كودكانههاي سالهاي تبعيد
پدربزرگ مادری سیدحسن، به علت علاقهای که به او داشته، در نگهداری به مادرش فاطمه، کمک میکرده است. شاگردان مرحوم آیتالله سلطانی برای مرحوم احمد تعریف کرده بودند که ما نشسته بودیم و آقا هم مشغول تدریس بودند. ناگهان ایشان برخاستند و بیرون رفتند. سپس درحالیکه بچهای در آغوش داشتند با شیشه و شیر بازگشتند و بقیه درس را پی گرفتند... . درس که تمام شد با آرامش و متانت بچه را در آغوش گرفتند و از اتاق بیرون رفتند. تصویری از کودکی سیدحسن خمینی وجود دارد که او را در لباس روحانیت نشان میدهد. با قبا و عبایی بر تن و عمامهای بر سر. فاطمه طباطبایی در شرح این عکس چنین مینویسد: حسن به پدرم علاقه و انس بسیاری داشت. گاهی عبای ایشان را به دوش میانداخت و عمامهشان را بر سر میگذاشت و در جای ایشان مینشست و تظاهر به تدریس میکرد و از پدرم میخواست به سخنان او گوش کند. گویا تقدیر روحانیت از همان کودکی پیشانینوشت سیدحسن بوده است. تولد یکسالگی با یک بستنی یک سالگی سید حسن است که مرحوم احمد آقا و فاطمه طباطبایی برای دیدار با امام و خانم راهی عراق و نجف میشوند. تولد یکسالگی سید حسن در همین سفر جشن گرفته میشود، البته با خوردن یک بستنی! فاطمه طباطبایی آن روز را چنین روایت میکند: «پس از چند روز خانم پیشنهاد کردند برای زیارت به سامره و کاظمین برویم. آقا با لبخندی گفتند: خانم به دنبال بهانهای برای سفر میگردد. من، خانم، حسن و مشهدی حسین که مسئول خرید خانه بود، به کاظمین رفتیم. احمد نزد آقا ماند. روز ورودمان اول مرداد و نخستین زادروز حسن بود. به همین مناسبت خانم ما را به یک کشتی که کنار دجله لنگر انداخته بود و آن را به صورت کافه درآورده بودند، دعوت به خوردن بستنی کردند. بدینسان نخستین زادروز حسن را سهنفری جشن گرفتیم. تکیه به ستونهای تمدن سال 55 که مرحوم حاج احمدآقا تصمیم میگیرد به همراه همسر و فرزندش برای بار دوم به نجف سفر کند، مدتی را هم در بیروت اقامت میکنند تا اسباب سفر به عراق فراهم شود. در این شهر هم صحبت آنها علاوه بر امام موسی صدر، دایی مادر سیدحسن، مصطفی چمران و همسر لبنانی او غاده هم بوده است. به نوشته دکتر فاطمه طباطبایی در کتاب اقلیم خاطرات؛ در لبنان، یک روز به دعوت مصطفی چمران به مؤسسه صنعتی جبل عامل در صور میروند. از این حضور یکی، دو تصویر معروف وجود دارد که عکاس آن مصطفی چمران است. سید حسن و مرحوم احمد هر دو نشسته و با حالتی محزون به دو ستون تکیه دادهاند. ستونهای منطقه باستانی شهر صور. بازمانده از تمدن فینیقیها. عمو مصطفی چمران تصمیم برای همراهی امام در نجف به معنای زندگی احمد و فاطمه در نجف است. همین هم فاطمه را بر آن میدارد تا برای دیدار با خانوادهاش باز هم راهی بیروت شود. او درباره این سفر چنین مینویسد: «هنگام ورودمان فریده خانم به حسن تذکر داد که در بیرون از ساختمان خودش را معرفی نکند. چون شنیده بود که در یکی از آپارتمانها خانوادهای ایرانی زندگی میکنند که کارمند خبرگزاری پارس هستند. رفته رفته حسن با آنها دوست شده بود و آنها او را گاهوبیگاه به خانه خود میبردند و مورد محبت قرار میدادند. یک روز پس از بازی به خانه آمد و به عمه فریدهاش که به او تذکر داده بود رو کرد و با صراحت کودکانهای گفت: عمه فریده، من همه چیز را گفتم. با تعجب پرسیدیم یعنی چه؟ دوباره با صدایی بلندتر و با اعتماد به نفس در حالی که دستش را محکم تکان میداد، تکرار کرد: من همه چیز را گفتم. دور او جمع شدیم و پرسیدیم چه چیزهایی را و به چه کسانی گفتهای؟ با خوشحالی نشست و گفت: مادر دوستم مرا به خانهاش برد و از من پرسید که این میهمانها که عصرها به خانه شما میآیند، چه نسبتی با تو دارند؟ آیا واقعا عموی تو هستند که او را عمو مصطفی صدا میزنی؟ من گفتم نه، عمو مصطفی واقعی من در نجف فوت کرده است. این عمو مصطفی چمران است و پدر من احمد خمینی است که در نجف نزد پدربزرگم مانده است. از شنیدن این خبر و معرفی دقیق، بیشتر از همه فریدهخانم برای فرشته نگران شد؛ اما صداقت و دلیری حسن را ستود. هدیه 5 دیناری فاطمه طباطبایی، عروس امام، از روزهایی مینویسد که خانه امام در نجف در محاصره نیروهای بعثی عراق بوده است؛ علت آن هم اوجگرفتن سخنرانیها و درس امام در عراق بود. او مینویسد: در یکی از آن روزها که خانه در محاصره بعثیهای عراقی قرار داشت، در حیاط خانه امام نشسته بودیم که حسن از بیرون خانه درحالیکه پنج دینار عراقی در دستش بود، وارد شد (یک دینار برابر 20 تومان بود). پرسیدم آن را ازکجا آوردهای. گفت یک خانم و آقای ایرانی عبور کردند، از مشهدی حسین (خدمتکار خانه امام) پرسیدند این کودک نوه امام است، گفت بله.آنها هم مرا بوسیدند و این پول را به من دادند و گفتند که این هدیه است، به مادرت بده. به روایت دکتر طباطبایی، این پول هم هزینه سفر به کربلا میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.