|

روایتی از بی‌کفایتی سعودی‌ها

ترجمه: شهرام زرندار

انبوهی از زائران مسلمان ملبس به لباس احرام مسیر خود را از میان خیمه‌ها به‌سوی ایستگاه بعدی‌شان در مراسم مقدس حج نزدیک به شهر مکه در عربستان سعودی می‌گشایند. اما اتفاق فاجعه‌باری رخ می‌دهد، که جماعت در خیابان‌های باریک به دام می‌افتند. این ازدحام جمعیت، به‌ناگاه باعث وحشت و غلغله می‌شود، در طرفه‌العینی جمیعت می‌روند و عده‌ای زیر دست‌وپا می‌مانند؛ تنها صندل‌های گمشده، صندلی‌های چرخدار مچاله‌شده و پیکرهای فراوانی برجای می‌ماند. این حادثه، آخرین فاجعه از سری بحران‌هایی است که زائران در چند روز گذشته شاهد آن بودند؛ تنها دو هفته پیش جرثقیلی سقوط کرد و بیش از صد نفر را کشت و حریق در هتل نیز عده‌ای را زخمی کرد. این فاجعه آبروی عربستان سعودی را که خود را خادم‌ اسلام می‌داند و به‌خاطر حفاظت از اماکن مقدس «مکه» و «مدینه» هرساله میزبان میلیون‌ها زائر است به باد داده است. برخی از شاهدان عینی روایت می‌کنند نیروهای امنیتی موقتا برخی از خروجی‌ها را در یک منطقه مملو از زائران بسته‌ و باعث ازدحام جمعیت شدند که یورش ناگهانی آنها را به دنبال داشت. «خالد صالح» که یک کارمند دولت سعودی است و با شنیدن صدای جیغ و فریاد و آژیرهای خطر به منطقه‌ رفته، می‌گوید: «تعداد زیادی از مردم را روی زمین دیدم که یا در حال مردن بوده یا مجروح شده‌ بودند». او گفت: «در آنجا زائران به من گفتند برخی از خروجی‌های منطقه بسته شده‌ تا اتومبیل‌های دولتی از آنجا عبور کنند». فاجعه روز پنجشنبه احتمالا موج تازه‌ای از انتقادات را درباره کفایت‌نداشتن سعودی‌ها به ‌راه می‌اندازد. مقامات مسئول سعودی به گزارشگران رسمی، تا ساعت‌ها بعد از این حادثه، اجازه ندادند به محل حادثه نزدیک شوند و درباره دلایل این حادثه تحقیق کنند. استفاده از موبایل و دوربین عکس‌برداری در این اماکن مقدس ممنوع است، اما فیلم‌های ویدئویی که در رسانه‌های اجتماعی پخش شده، عمق فاجعه را به تصویر می‌کشد. این فاجعه مرگبارترین حادثه‌ای است که تاکنون در مراسم حج رخ داده است؛ در سال 1990 میلادی نیز بیش از یک‌هزار‌ و 400 نفر از حجاج در تونلی که مکه را به مدینه وصل می‌کرد، کشته شدند. «سامی انگاوی» معماری که در مکه به دنیا آمده و دهه‌ها وقت خود را صرف مطالعه مناسک حج کرده، می‌گوید: دولت سعودی با چالش عظیمی برای پذیرش این تعداد از حجاج و برگزاری مراسم طواف خانه خدا در یک بازه زمانی مشخص روبه‌روست. امسال حدود دو میلیون زائر از 180 کشور در مناسک حج شرکت کرده‌اند. او می‌گوید: تنوع زائران و نبود یک زبان مشترک خود دلیل اصلی بحران است. «الرشید» یک جامعه‌شناس اهل عربستان سعودی، نیز می‌گوید: اعضای خاندان سلطنتی سودهای هنگفتی از این مراسم به جیب می‌زنند. او می‌گوید: «بازسازی و گسترش ساخت‌وسازها به بهانه ایجاد فضای بیشتر برای حجاج و زائران مسلمان انجام می‌شود، اما درحقیقت این امر پوششی است برای زمین‌خواری و کسب سودهای هنگفت که نصیب شاهزادگان سعودی می‌شود؛ کسانی که به هیچ‌کس پاسخ‌گو نیستند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.