آوارگی باید از میان برود!
فریدون مجلسی . تحلیلگر روابط بینالملل
تراژدی انسانی هجوم آوارگان به اروپا ادامه دارد. حدود یک ماه پیش پدروپسر نجار هنرمند هراتی که از چند سال پیش آنها را میشناسم، برای کاری به خانهام آمده بودند. پسر متولد ایران است و کمتر از 30 سال دارد؛ با اقامت مجاز و البته هنر و کار و بدون بهرهمندی از حقوق شهروندی قانونی. میگفت خواهرش با شوهر و فرزند، خودشان را به آلمان رساندهاند و اکنون او هم با همسر و فرزند کوچک عازم است و قاچاقچی قول داده است... به او گفتم چه خطراتی در راهشان است، اما پدر و پسر گفتند در آنجا بعد از چند سال تابعیت میگیرند. او مانع فرزند خود نمیشد، هرچند تأیید میکرد همسرش -مادر همین جوان نجار- دارد از نگرانی دیوانه میشود. این روزها عکسها و گزارشهای تلویزیونی روزهای اخیر از هجوم ناگهانی و پایانناپذیر آوارگان سوریه که گروهی عراقی، افغان و شمار کمتری هم ایرانی در میانشان است، در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشود؛ آنهایی که از دریا جان بهدر بردهاند و اکنون پیاده و سواره، آواره بیابانها و ایستگاههای راهآهن، خودشان را به شمال اروپا میکشانند؛ جایی که امید به رفتار بهتری دارند. مهاجرت دریایی آفریقاییها به ایتالیا، سابقه بیشتری دارد، اما این موج بزرگ خاورمیانهای؛ آن کودک مرده آبآورده؛ آن مربی ورزشی محترم پشتپاخورده؛ آن... در مقابل ماست و عجیب اینکه فرزندان مارکسیسم و لنینیسم اروپای شرقی، بیرحمانهترین و فاشیستیترین رفتارها را دارند. این تصویری گذرا از وضعی است که این روزها در اروپا میگذرد؛ وضعیتی که شاید برای اروپاییها یادآور این نکته است که آنها خواهان سرایت بهارعربی به سوریه بودند و حملههای نظامی، القاعدهای و داعشی و... علیه آن کشور بهراه انداختند. گفتند سلاح شیمیایی دارد - که چنین نبود- و هرچه هم داشت تحویل داد. داعش هم «خودجوش» با تانکها و توپها و آموزش خشن «خودجوش» حمله و آن کشور را بیثبات میکند! گویی در خاورمیانه عربی کشوری را میتوان یافت که رئیس آن دموکراتتر و مردمیتر از اسد باشد. حالا وضعیت سوریه به جنگ داخلی کامل بدل شده و بیش از 200 هزار قربانی برجای گذاشته است. شهرها ویران شده و مردم آواره شدهاند. برخی به همسایگان رو آوردهاند؛ مانند سه، چهار میلیون افغان و یکی، دو میلیون عراقی که زمانی به ایران پناه آوردند. این ویرانی، آوارگی و استیصال را که ما برای آنان ایجاد نکردهایم، بلکه حاصل دستپخت ترکیه، عربستان و غرب است که خواهان تزریق دموکراسی به سوریه بودند! جالب است عربستانسعودی با آن پیشینه، بخواهد به کشوری، دموکراسی تزریق کند! حاصلش همین امواج آوارگان است؛ آوارگانی که البته به عربستان نمیروند. اکنون که عربستان شش ماه است یمن را میکوبد، ترکیه کردها را در عراق و سوریه میکوبد، روسیه هم به حمایت علنی از سوریه برخاسته است. جالب است همزمان با اقدام روسیه، پناهندگان از کمپهای ترکیه و جاهای دیگر عازم یونان، رومانی، مجارستان، بلغارستان و اتریش هستند تا بهنحوی خودشان را به آلمان و شمال اروپا برسانند.
آنان خطر غرقشدن را به جان میخرند تا در کشور خود زیر آوار نمانند. اکنون اروپاییهای آرمانخواه، حاصل دخالتهای خودشان را در سوریه و ویرانسازی آن کشور دریافت و از آن حیرت میکنند. همزمانی هجوم مهاجران و تشدید اقدامات روسیه در سوریه نیز جالب و تأمل برانگیز است. شاید وضعیت جدید، اروپا و غرب را به این نتیجه رسانده باشد که تقویت افکار جاهلی تکفیری برای خودشان هم خطرناک است. شاید بهیاد آورند در سوریه، دیگر موضوع دموکراسی و آزادی مطرح نیست، بلکه مسئله مرگ و زندگی است. علویها امکان تسلیم ندارند، کردها امکان تسلیمشدن را ندارند، آسوریها و آرامیها و ایزدیها امکان تسلیمشدن را ندارند، زیرا جاهلان داعشی و القاعده آنان را کشتار کرده و میکنند. پس آنان ناگزیر باید تا پای مرگ مقابل تروریستها بایستند. حتی مدنیهای سنی مخالف دولت اسد نیز امکان سازش و تسلیم در برابر تکفیریها ندارند. شاید اکنون زمان آن باشد روسیه و غرب، برای آسودگی خودشان هم که شده، با همکاری کشورهای مهم منطقه مانند ایران و ترکیه، برای جلوگیری از امواج مهاجران آواره، بکوشند و از آوارگی بیشتر سوریها پیشگیری کنند. آنها میتوانند دولت سوریه و همه گروههای مدنی و قومی را از موافق و مخالف، در مقابل جهالت تکفیریها و تروریسم در ائتلافی دفاعی بزرگ و برخوردار از حمایت جهانی بر سر یک میز بنشانند. میتوان با دولتی همهگیر در سوریه، به بازسازی و بازگرداندن زندگی به آن کشور تاریخی و قربانی، کمک کرد. مسئله مهاجرت، ناشی از آوارگی است. باید آوارگی از میان برود... .
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.