|

ایتالیا نفت ندارد، هنر، مد و ایده می‌فروشد

حسین عبدالهاشم‌پور

١- ساعت‌های دایره‌ای با زمینه سفید رم که از یک‌سری هستند و در همه پیاده‌روها نصبند و هشدار می‌دهند بجنبید خوشی کنید که فرصت دنیا با شتاب در گذر است، به حوالی پنج عصر می‌رسند، دیگر همه آنها از راه رسیده‌اند، هریک چنان سریع بساط پهن می‌کنند که انگار آتلیه سیار شخصی خود آنهاست؛ یکی مجموعه‌ای پرشمار قلم‌موهای ریز و درشت با خود می‌آورد و آن یکی، دو، سه کارتن رنگ اسپری؛ آنها نه‌تنها سد معبر به شمار نمی‌آیند، بلکه شهرداری رم از آنان به‌عنوان سرمایه‌های معنوی شهر قدردانی می‌کند و خوب می‌داند آنها چه پولی به این شهر هدیه می‌کنند.

صاحبان برندهای لوکس خیابان DEL CORSO رم هم مفتخرند همسایگانی دارند که گوهر گران‌قدر درون خویش را به توریست‌های پول‌دار می‌فروشند؛ آنها دیده‌اند چه‌بسیار کسان که پیش‌پرداخت نقاشی داده‌اند و فرصت نیم‌ساعته آماده‌شدن اثرشان را در مغازه‌ها پرسه زده‌اند و پول‌های خوبی هم خرج کرده‌اند. رومانا یکی از همین نقاشان خیابانی که ٧٠ و چند ساله خود را معرفی می‌کند و نزدیکی‌های پله‌های اسپانیایی در همسایگی لویی ویتان، ادیکت و جرجی آرمانی و... مشغول کار است. می‌گوید اگر کارش به اندازه «رافائل» (نقاش ایتالیایی) نمی‌ارزد، اما حتما سرقفلی جایش به اندازه یکی، دو اثر او می‌ارزد بنابراین به نوه‌اش وعده داده اگر مثل او نقاش خوبی شود، حتما این سرقفلی را برای او به ارث خواهد گذاشت، البته به شرط آنکه رومانای دوم از رم آن را امضا کند. و این‌گونه در زمانه جهانی‌سازی که همه شهرها کپی‌پیست هم شده‌اند، رم، فلورانس و ونیز به لطف گرامیداشت هنر و اصالت‌های معماری‌اش، شناسنامه‌ای متفاوت برای خود به ثبت رسانده‌اند؛ ٢- تماشای نقاشان در حال کارکردن ازجمله جذابیت‌های پیاده‌روهای رم است؛ برخی‌شان پنهان نمی‌کنند درآمدشان در فصول توریستی روزانه حدود ٢٠٠ یورو است؛ دست‌کم روزی ١٠ نقاشی ٢٠ در ١٥ سانتی‌متری می‌فروشند؛ گاه کپی‌های استادانه از بزرگان هنر، گاه آفرینش‌های هنری خودشان و گاه پرتره‌های توریست‌ها در پس‌زمینه پله‌های اسپانیایی که ناخودآگاه هر غروب میعادگاه مسافران می‌شود؛ بنابراین بر خلاف روح عموم هنرمندان، نقاشان خیابانی رم، پاییز و زمستان را دوست ندارند و اغلب نقاشی‌هایشان سرشار از رنگ‌های گرم و زرد است؛ نقاشی‌های کوچک ٥ در ٥ سانتی‌متری که پنج یورو می‌فروشند و نقاشی روی بوم ١٠٠ در ٧٥ که فاقد چارچوب هستند را ١٥٠ یورو می‌گویند، اما صد یورو هم می‌دهند. ٣- پرسش جدی این است که چرا شاهد چنین نشاط هنری‌ای در خیابان‌های تهران، اصفهان، شیراز و هر جای ایران نیستیم؟! آیا انبوه نقاشان ما از کار پیش‌روی مردم واهمه دارند؟ آیا مانند چندین دهه پیش برخی می‌هراسند تکنیک خاص‌شان فاش شود و از نان بیفتند؟ یا شاید مشکل از قوانین شهری است؟ نمی‌توان کتمان کرد آنچه شهرهای یادشده را حائز موقعیت متفاوت در اروپا و دنیا کرده انرژی و روح پرطراوتی است که به‌واسطه حضور پررنگ هنر در تن شهر جاری است؛ ایران که دست‌کم از منظر شمار هنرمندان با فراوانی روبه‌روست، چرا از این تمهید کم‌هزینه اما پرفایده بهره نمی‌بریم؟ خوشبختانه اکنون چند صباحی است تک‌نوازان گیتار و ویلن و حتی گروه‌های کوچک موسیقی، مردم را در خیابان‌های تهران میهمان ترانه‌هایشان می‌کنند، از شما چه پنهان، راستش گاهی به سینما آزادی می‌رویم و فیلمی می‌بینیم به این شوق که بعدش جلو سینما دو، سه ترانه زنده نوش کنیم؛ چرا نقاشان از چنین راهکاری بهره نمی‌برند؟ اتفاقا انگشت اشاره‌ام به نقاشان صاحب تکنیک با قدرت بالای طراحی است که برای تلطیف فضای شهر و پراکندن انرژی و نشاط به مردم، سه پایه زیر بغل زنند و این فضای عبوس و ترافیک‌زده را تغییر دهند؛ شاید باید از شهرداری، سازمان زیباسازی و سازمان فرهنگی- هنری شهرداری در راه تحقق این رفرم شهری انتظارات جدی داشت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.