|

فقر قابل کتمان نیست

محمدقلی یوسفی- اقتصاددان

نیازی نیست که مشکلات فقر و نابرابری در اقتصاد ایران را از زبان اشخاص و نهادهای بین‌المللی بشنویم تا نقاط ضعف مسئولان را متوجه شویم. هیچ‌کس به‌خوبی خود ما نمی‌تواند مشکلاتمان را درک کند. فقر یک واقعیت دردناک در جامعه ماست. باوجوداین نمی‌توان در مورد اینکه آمار و برآوردهای مجمع جهانی تا چه اندازه معتبر و درست است، نظر داد چراکه وقتی آمارهای داخلی چندان معتبر و شفاف نیستند، برآوردهای خارجی نیز که اغلب با استفاده از همین آمارهای داخلی انجام می‌شوند، نمی‌توانند چندان معتبر و دارای اعتبار باشند.

براساس آمارهای موجود، سهم بالایی از بودجه خانوار به خوراک، پوشاک و مسکن اختصاص می‌یابد؛ به عبارتی این سه مورد 70 درصد سبد یک خانوار را تشکیل می‌دهند و طبیعتا در شرایطی که درآمد روزانه افراد زیر دو دلار باشد پولی برای فرهنگ و بهداشت و تفریح باقی نمی‌ماند. به نظر من، تخمینی که مجمع جهانی اقتصاد در مورد فقر در ایران می‌زند ممکن است دقیق نباشد اما زیاد هم بیراه نیست. آن چیزی که اطلاعات آماری سازمان‌های داخلی نشان می‌دهد، نزدیک به پنج میلیون نفر تحت پوشش کمیته امداد امام‌خمینی(ره) و پنج میلیون نفر نیز تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار دارند و از این دو نهاد حقوق و مستمری دریافت می‌کنند. شاید برخی از این افراد درآمد دیگری نیز داشته باشند اما اصولا افرادی تحت پوشش این دو نهاد حمایتی قرار می‌گیرند که نیازمند تلقی شوند. آمار این افراد تحت حمایت نشان می‌دهد فقر شدید در کشور قابل کتمان نیست. برآوردی که مجمع جهانی اقتصاد ارائه داده براساس آمارهای سال 2012 بوده است؛ با توجه به وضعیتی که پس از سال 2012 در درآمد و اشتغال به وجود آمده است، برآوردهای فعلی نمی‌تواند وضعیت بهتری داشته باشد بلکه ممکن است تشدید نیز شده باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.