درباره لزوم آموزش مداوم خبرنگاران
ستون زندگی در قرن بیستویکم را دریابیم
محمدرضا سیدیان
«ریچارد استون» در مدت کوتاه حضور خود در ایران فعالیتهای بسیاری انجام داد. کار ایشان در ایران را میتوان در دودسته کلی طبقهبندی کرد؛ اول فعالیت بهعنوان یک خبرنگار و گزارشگر که گزارشهایی از وضعیت علمی ایران تهیه کرد و در نشریه ساینس منتشر ساخت. علاوه بر این وی در ایران مروج علم بود که سمیناری با نام «علم در علم» برای عامه مردم و کارگاه سهروزهای را برای روزنامهنگاری علم ایران برگزار کرد. اهمیت این کارگاه در این است که دانشگاههای ایران به شکل رسمی، روزنامهنگاری علمی را آموزش نمیدهند. برخی از روزنامهنگاران علم در ایران، روزنامهنگاری خواندهاند و برخی دیگر علوم. بههمیندلیل لزوم برگزاری کلاسهای آموزشی برای هر دو دسته از خبرنگاران در ایران بهشدت احساس میشود. همین لزوم برگزاری دورههای آموزشی بود که باعث شد انجمن ترویج علم ایران، پیش از این پروفسور «جکسون باندا،» استاد روزنامهنگاری علمی، را به ایران دعوت کند و این بار هم با استفاده از فرصت حضور «ریچارد استون» در ایران، یک دوره بازآموزی سهروزه را برگزار کند. روزنامهنگاری علمی با دو حوزه بسیار دشوار و پرچالش به نام روزنامهنگاری و علم در ارتباط است. بههمیندلیل روزنامهنگاران علمی ما با دشورایهای بسیاری روبههستند و برای فعالیت با چالشهای بسیاری مواجهاند که ازجمله آنها آموزش است. امید است این کارگاه شروعی باشد برای ادامه فعالیتهایی ازایندست و ارتباطهای علمی گستردهتر. یکی از شرطهای گسترش ارتباطهای علمی هم این است که روزنامهنگاران علمی ما ارتباطهای دوطرفهای با جهان داشته باشند؛ یعنی روزنامهنگاران ما بتوانند به نقاط مختلف دنیا سفر کنند یا برای دیگر رسانهها گزارش و خبر بنویسند. لازم به ذکر نیست که ما با صرف بودجه و اختصاص امکانات به دانشگاهها، توانستیم دانشمندانی در سطح جهانی پدید آوریم که مقالههایشان در ژورنالهای بینالمللی به چاپ میرسد یا از آنان برای حضور و سخنرانی در کنگرهها و سمینارهای بینالمللی دعوت میشود. اکنون این پرسش مطرح میشود آیا امکان ندارد بههمینترتیب، با برگزاری دورههای آموزشی و اختصاص امکانات به خبرنگاران علم در ایران و حمایت از نشریههای علمی-ترویجی، خبرنگاران و روزنامهنگارانی علمی در سطح جهانی پدید آورد؟ امروز همه به اهمیت و کارایی دیپلماسی علمی و همچنین دیپلماسی عمومی پیبردهاند. همانگونه که نمیخواهیم در حوزههای مختلف عرصه بینالمللی (از سیاست و اقتصاد و ورزش گرفته تا علم)، منفعل باشیم و مایلیم حضوری فعالانه داشته باشیم و برای این حضور فعالانه تلاش میکنیم که همه امکانات لازم را فراهم کنیم، برای حضور در عرصه دیپلماسی علمی و دیپلماسی عمومی نیز لازم است فعالانهتر حاضر شویم. خوب است که خبرنگاران و گزارشگران علم و از آن مهمتر نشریات علمی را دریابیم. امروزه نشریههای علمی، کارکردی فراتر از سرگرمی یا ارضای کنجکاوی مخاطبان یا حتی شناخت ناشناختهها و درک اهمیت علم در توسعه همهجانبه دارند. علم یکی از ستونهای زندگی در قرن بیستویکم است و برای دستیابی به این هدف لازم است خبرنگاری علم را جدی بگیریم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.