|

بازگشت دوباره به خاورمیانه

بسیار زودتر از آنچه که پیش‌بینی می‌شد، روسیه به خاورمیانه بازگشته تا خلأیی را که آمریکا به جای گذاشته است، پر کند؛ اما به هرکس که گمان می‌کرد قدرت روسیه برای ایفای نقش در جهان، به‌عنوان یک ابرقدرت جهانی به دلیل تحریم‌های نظامی دردناک اعمال‌شده از سوی آمریکا و اروپا و ماجراجویی‌های کرملین در اوکراین، محدود شده است، ثابت شد ولادیمیر پوتین همچنان قوی است. روسیه در عربستان و مصر و همچنین در ایران قراردادهای تسلیحاتی به ارزش ده‌ها ‌میلیارد دلار امضا می‌کند و درحال‌حاضر نیز به سوریه‌ای بازگشته‌ است که سال‌های مدیدی پایگاه اصلی آنها در خاورمیانه بود؛ اینها همه نشان از قدرت این کشور دارد. روسیه نه‌ فقط هیچ‌گاه اسد را رها نکرد، بلکه در سخت‌ترین روزهایش نیز به ارسال سلاح و اعطای کمک‌های مالی به سوریه ادامه داد؛ اما این‎چنین مداخله مستقیمی و نیز اعزام نیروها و خلبانان روس به سوریه بسیار غافلگیرکننده است. این مداخله پیش از هر چیزی شاهدی بر اعتماد‌به‌نفس و احساس قدرت روسیه است؛ چراکه بدون این امور، پوتین این جسارت را پیدا نمی‌کرد که حساب بیشتری بر سوریه باز کند. فقط رهبری که به خود اطمینان دارد می‌تواند دستور چنین مداخله‌ای را در منطقه‌ای به این میزان پیچیده و همراه با مشکلات بسیار بدهد و علنا به آمریکایی‌ها بی‌توجهی کند. حضور پوتین در سوریه باعث می‌شود بار دیگر در صحنه بین‌المللی به‌عنوان بازیگری محوری مطرح شود؛ دستاوردی که بدون این حضور ممکن نیست و این‌گونه می‌توان جایگاه و گام‌های روسیه را در میدان‌های کاری دیگری چون در اروپا و حتی در خاور دور درک کرد. باید اذعان کرد سوریه برای پوتین مانعی در برابر گسترش رادیکالیسمی است که اگر آن را متوقف نکند، به مرزهای روسیه هم می‌رسد. در سایه شکست ائتلاف تحت امر آمریکا برای مقابله با داعش، در واقع روسیه می‌خواهد جایگزینی برای این ائتلاف تشکیل دهد و آنچه را آمریکا در انجام آن ناکام مانده، روسیه آماده است انجام دهد و حتی در این حد آماده است که سربازان و خلبانان خود را به خاک سوریه فرستاده است. شاید آمریکایی‌ها روزی از مسکو قدردانی کنند و این مسئله را نیز در واشنگتن و در مسکو مدنظر قرار دهند. افزایش حضور روسیه در سوریه بیانگر ورشکستگی و ناتوانی آمریکا در خاورمیانه است. روسیه آمریکا را به حساب نمی‌آورد، در نتیجه به هشدارهای آمریکایی‌ها نسبت به سرانجام مداخله و عاقبت امکان رویارویی میان روس‌ها و هم‌پیمانان محلی آمریکا، چون مخالفان سوری یا حتی مقابله با هواپیماهای آمریکایی در سوریه گوش نمی‌دهد. اما موضع روسیه در سوریه برای اسرائیل چه معنایی دارد؟ روسیه برخلاف دهه‌های 70، دیگر دشمن اسرائیل نیست؛ ولی درعین‌حال از این مسئله هم نگران نیست که سلاح پیشرفته‌ای که به ایران یا سوریه می‌فروشد، لطمه‌ای به اسرائیل وارد کند؛ گرچه برای اسرائیل نیز بهتر است صرفا گوشه‌ای بایستد و فقط ناظر باشد؛ چراکه خود آمریکا نیز سیاست اتخاذ‌نکردن موضعی خاص را در پیش گرفته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.