شرححالهای مختصر
از بین ترجمههای قدیمی و کتابهای نایاب سیمین دانشور، مدتی است که ترجمه او از کتاب «رمز موفق زیستن» دیل کارنگی منتشر شده است. «رمز موفق زیستن» معروفترین و پرخوانندهترین کتاب دیل کارنگی، نویسنده روانشناس آمریکایی است. او در این کتاب شرحی بسیار مختصر از زندگی چهرههای مشهور به دست داده که در بین آنها از جهانگرد و پزشک گرفته تا نویسنده و دلال اسلحه دیده میشود. در دیباچه کتاب درباره زندگینامههای مختصری که در این کتاب گرد آمدهاند آمده: «کتابی که ترجمهاش را ملاحظه میکنید در اصل انگلیسی به نام شرححالهای پنجدقیقهای انتشار یافته است. مسلما معروفترین و پرخوانندهترین کتابهای دیل کارنگی نویسنده روانشناس آمریکایی است. اگر اسم آن به رمز موفق زیستن تبدیل شده بهخاطر هدفی بوده است که در تمام سطرها و صفحههای کتاب مندرج است. این هدف هرچه باشد شرححالنویسی نیست». دانشور در این دیباچه درباره تفاوت این کتاب با زندگینامههای مرسوم نوشته: «بیوگرافینویسان قرن 19 و 20 اروپا همچون امیل لودویک و پل والری که در بیوگرافیهای دقیق و هنری خود از مشاهیری مثل بتهوون و میکلآنژ آثار بدیعی بهوجود آوردهاند مسلما کار پرارزشتری کردهاند. حتی اشتفان تسوایک که بیوگرافیهایش را میتوان بهترین آثارش دانست نیز با اینکه از لحاظ قدرت هنری به آن دو نمیرسد، ولی باز در کارهایش مانند ماری آنتوانت و ژوزف فوشه یا مالاژن موفقیت بیشتری داشته و حق مطلب را کاملتر ادا کرده است». دانشور در ادامه به تمدن ماشینی آمریکا اشاره کرده که در آن فرصتی برای خواندن کتابهای حجیم نیست و شتاب و سرعت ویژگی اصلی این زندگی است. به اعتقاد او در این شرایط است که مثلا در ادبیات آمریکا داستان کوتاه رواج زیادی یافته و نویسندگان شاخصی مثل همینگوی آثار زیادی در این نوع ادبی نوشتهاند: «دیل کارنگی در تمام آثارش کوشیده کمکی به همین مردم عجول و بیحوصله بکند تا بتوانند با آرامش بیشتر راه موفقیت در زندگی را که او در آثار معروفش به آنان عرضه کرده است، بشناسند. دیل کارنگی بهخاطر رعایت همین شتابی که در زندگی زن و مرد آمریکایی است، شرححال مردان بزرگ را به صورت مقالههای مختصری درآورده که حداکثر در پنجدقیقه میتوان آن را خواند». کتاب کارنگی با این ویژگیهایی که دارد، نه از نظر «تحلیل روحی و نه از نظر امانت تاریخی» قابل مقایسه با زندگینامههای معتبر نیست. در این کتاب چهرههایی انتخاب شدهاند که شاید در ظاهر ربط چندانی به هم نداشته باشند اما آنطور که مترجم نوشته اغلب این چهرهها از درس گریزان بودهاند یا درس تأثیری در زندگیشان نداشته و در عوض شرححالهای آنها یک محور مرکزی دارد که پول است و ازاینرو «این کتاب را میتوان بیوگرافیهای اقتصادی و مالی هم دانست.» برای مثال در این کتاب خبری از ادگار آلنپوی فقیر نیست. بااینهمه این کتاب کارنگی عمومیت زیادی در بین مردم آمریکا و دیگر کشورهای جهان یافته چراکه برای خواندن آن نه وقت زیادی لازم است و نه دانش زیادی درباره هنر و ادبیات.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.