|

اسلام گفت‌وگومحور برای مقابله با داعش

علی‌اکبر گلقندشتی . پژوهشگر

وضعیت جهان و خصوصا خاورمیانه، آشفته، غیرانسانی و غیرقابل‌تحمل شده است. استبداد، ترویج خشونت به بهانه اسلام، فساد اداری و رعایت‌نكردن كرامت انسان‌ها، زندگی را چنان بر مردم خاورمیانه سخت كرده است كه با قایق‌های بادی از طریق دریا به كشورهای غیراسلامی پناه می‌برند. مبارزه و تلاش برای ازبین‌بردن یكه‌تازی داعش و دیگر مشكلات كشورهای اسلامی نه وظیفه پهپادهای آمریكا بلكه وظیفه عالمان و دانشمندان اسلامی است. آنان می‌توانند پس از بررسی و نقد مبانی تئوریك داعش، قرائتی رحمانی از اسلام ارائه دهند و زمینه را برای حذف داعش فراهم كنند. به این منظور حوزویان در ایران هم در آغاز سال تحصیلی جدید می‌توانند در درس‌های خود، اولویت‌سنجی و راهكارهای رسیدن به این هدف را در نظر بگیرند. داعش از گفت‌وگونكردن عالمان كشورهای اسلامی با یكدیگر برای بقای خود استفاده كرده‌است. آنان با مباح اعلام‌كردن خون عالمان و پیروان دیگر مذاهب اسلامی بیشتر قصد دارند راه گفت‌وگو با سایر مذاهب اسلامی را ببندند. عقیده و باور انحصارگرایانه داعش در میان علمای اهل‌سنت از مقبولیت برخوردار نیست ولی متأسفانه ارتباط‌نداشتن مخالفان تكفیر با یكدیگر، فرصت كافی را برای جذب جوانان در اختیار داعش گذاشته است.

اگر عالمان كشور‌های اسلامی از هم جدا نبودند، هرگز پدیده‌ای به نام داعش در جهان اسلام شكل نمی‌گرفت و درصورت شكل‌گیری «حتی با كمك مخالفان اسلام» نمی‌توانست این‌گونه برای برخی جوانان جذاب باشد. جهان‌شمولی دستورات اسلام كمك بزرگی برای گفت‌وگو با مكاتب الهی و بشری است. توجه به مخاطبان غیرمسلمان و ارتباط با افراد بانفوذ دیگر فرهنگ‌ها كمك زیادی به برقراری نظم، امنیت و صلح كه مهم‌ترین دغدغه ادیان است می‌كند. با این ارتباط علاوه بر معرفی دقیق و صحیح اسلام، خطر اسلام‌هراسی نیز از بین می‌رود. به نظر می‌رسد مشكل اندیشه‌های متحجرانه، نگاه محلی و قومی است كه به صورت ناخودآگاه یا پیش‌فرض در ذهن آنها وجود دارد. معرفی ارزش‌های اسلامی مانند خردگرایی، عدالت، تحمل اندیشه مخالف، آزادی بیان، پرهیز از خشونت در تبلیغ دین و عقیده، استقبال از صلح، محترم‌شمردن مال، جان و آبروی افراد و تلاش برای پذیرش این ارزش‌ها از مهم‌ترین كارها پس از نقد اندیشه داعش است. مذهب تشیع بارها از ارتباط و گفت‌وگو با رهبران دیگر ادیان و مذاهب و شركت در برنامه‌های تقریبی به نتایج مباركی دست یافته است. برای یادآوری بیشتر نتیجه‌های ارتباط عالمان اسلامی می‌توان به زندگی امام موسی صدر اشاره كرد یا ملاقات شیخ شلتوت، رئیس دانشگاه الازهر و نامه‌ آیت‌الله‌العظمی بروجردی(ره) به ایشان را در نظر داشت. پس از این دیدار و بعد از بازگشت به مصر، شیخ شلتوت دستور داد فقه شیعه در الازهر تدریس شود و تا پایان عمر او، كتاب «مختصر نافع» تألیف علامه حلی(ره) در الازهر تدریس می‌شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.