وزیر ارشاد و ابهام در تصمیمات بیفشار
کیوان کثیریان
1. وزیر محترم ارشاد در ضیافت روز ملی سینما درباره بخشی از انتقادات وارده نسبت به عملکرد خود پاسخ داد. آقای جنتی به صراحت عنوان کرد که بههیچوجه زیر فشار رسانهها و حتی تحتتأثیر موضع نمایندگان مجلس تصمیم نمیگیرد و تصمیمهای گرفتهشده متعلق به خود ایشان است. گرچه در ادامه، این جملات را نقض کرد و درباره علت تغییر نام جشنواره فجر به ایران و برعکس، ضمن استفاده از کلمه «مجبور» گفت که بعد از جنجالهایی که بر سر این تغییر به وجود آوردند، مجبور شدیم که برای آنکه بهانه را از دستشان بگیریم، نام جشنواره را برگردانیم! اول اینکه اگر این عقبنشینی، تأثیر فشار رسانهها و مجلس نیست پس چیست؟ دوم آنکه اگر وزیر ارشاد تصمیماتش را خودش با میل و رغبت میگیرد و ایستادن پای پروانه نمایش «قصهها» را به رخ میکشد، نظرش درباره جلوگیری از اکران «عصبانی نیستم» و «خانه پدری» چیست؟ یعنی باید فرض را بر این بگذاریم که ایشان رأسا تصمیم گرفته با وجود پروانه نمایش، «خانه پدری» را پس از دو روز پایین بکشد و «عصبانی نیستم» را هم به محاق ببرد! اگر اینطور است که اعلام کنند تا تکلیفمان را با ایشان بدانیم. آقای جنتی در بخش دیگری از سخنانش، وعده داد تا بهواسطه تحقق توافق هستهای و تزریق پول بیشتر به حوزه فرهنگ، مشکلات فرهنگ و سینما حل شود. نمیدانم چرا وزیر محترم احساس کردند که مشکل اصلی سینما پول است. نمیدانم از کجا به این نتیجه رسیدهاند که پول میتواند شجاعت و اعتمادبهنفس و قاطعیت برای مدیر به ارمغان بیاورد! احمدرضا درویش چندروز پیش در مراسم بزرگداشتش به درستی گفت که جامعه به عالمان اندیشهورز نیاز دارد. به گمانم به همان اندازه، جامعه امروز به مدیر شجاع، صادق و قاطع هم نیازمند است.
2. گروه هنروتجربه یکساله شد. این گروه موفق توانست باب جدیدی را در سینمای ما باز کند؛ موجب دیدهشدن چندین جوان مستعد و خلاق شود، پای فیلمهای متفاوت و باارزش را به سالنهای نمایش عمومی باز کند، باعث دیدهشدن فیلمها و فیلمسازان مستند و کوتاه شود، به سلیقه متفاوت عدهای از مخاطبان سینما احترام بگذارد، تنوع و تحرکی تازه در حوزه اکران پدید آورد و مهمتر از همه آنکه توانست تن برخی تهیهکنندگان بازاری را بلرزاند. در این یکسال برخی انتقادهای منطقی یا بیمنطق به هنروتجربه وارد شد و بسیاری هم از آن حمایت کردند. حالا که این گروه یکسال از فعالیتش را سپری کرده، وقت آن است که با هدف تقویت و تثبیت، آسیبشناسی بیتعارف درباره آن انجام گیرد تا نقاط ضعف، بهطور جدی بررسی شود و آسیبها به حداقل برسد. آنچه مسلم است اینکه گروه هنروتجربه نباید به کانون تجمع فیلمهایی بدل شود که بهدلیل کیفیت پایین، پشت خط ماندهاند. بلکه باید مرکزی باشد برای نمایش فیلمهای خوب، باکیفیت و متفاوت که فضاهای تازهای در مضمون یا ساختار تجربه کردهاند و جذابیتشان را از همین نامتعارفبودنشان و تجربه متفاوتشان کسب میکنند ولی بههردلیل، قابلیت نمایش در سینماهای متعارف را ندارند. گاه دیده میشود در میان فیلمهای بهاکراندرآمده این گروه، برخی از این فاکتورها نادیده گرفته میشوند و اتفاقا همین فیلمها با کمترین استقبال مواجه میشوند و بهانه به دست بهانهجویان میدهند. برخی فیلمها کیفیت لازم را ندارند، برخی تجربیات موفقی به حساب نمیآیند و بعضی از آنها متفاوتبودنشان به جذابیت منجر نشده است. باید اذعان کرد که تعداد چنین فیلمهایی در میان همه آثار اکرانشده در یکسال اخیر اصلا زیاد نیست ولی با وجود نامهایی که در شورای سیاستگذاری این شورا دیده میشود، توقع بهحداقلرسیدن خطا، انتظار زیادی نیست. با تمام اینها، هنروتجربه، همچنان بهترین اقدام سازمان سینمایی پس از بازگشایی خانه سینماست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.