به بهانه ۱۹ شهریورماه، روز جهانی پیشگیری از خودکشی
آماده برای رفتارهای آگاهیبخش و پیشگیرانه
همهساله مردم جهان، دهمین روزِ سپتامبر، برای پیشگیری از خودکشی بسیج میشوند، نهتنها به این دلیل که خودکشی، دهمین عامل مرگ در جهان است؛ بلکه به این دلیل که افزایش آمار مرگ به این روش، هرساله رو به افزایش بوده و در بسیاری از بررسیها، میزان ابتلای جامعه به این درد میتواند یکی از نمودارهای ناسلامتی روانی جامعه و نگرانیهای عصبی باشد. آمارهای سال 2013 سازمان بهداشت جهانی نشان میدهد هرساله، لااقل 800 هزار نفر در دنیا، مرگ را به زندگی ترجیح میدهند و این در حالی است که واقعیتها در این عرصه نگرانکنندهتر است؛ چراکه این آمار، فقط آمار افرادی است که خودکشیشان به نتیجه رسیده و میمیرند؛ بهعبارتدیگر، هرساله 20 برابر این تعداد، یعنی 16 میلیون نفر در دنیا به خودکشی اقدام میکنند و قسمت تلخ ماجرا این است که در کشورهایی که سطح درآمد، پایین یا متوسط است، 75 درصد از خودکشیها به مرگ ختم میشود. این خوشبینانهترین آماری است که تاکنون سازمان بهداشت جهانی از خودکشی در دنیا مطرح کرده است؛ چراکه یک دهه قبل، همین آمارها، تقریبا 20 درصد بیشتر بودهاند؛ یعنی در محدوده سال 2003، جهان شاهد اقدام به خودکشی لااقل 20 میلیون نفر و خودکشی نتیجهبخش لااقل یک میلیون نفر بوده است! کاهش درخورتوجه این آمار در فاصله 10 ساله اخیر، شاید نشان از نقش آموزش و فرهنگسازی در این زمینه داشته باشد. با اینکه بهنظر شعارگونه میرسد؛ اما مطالعات نشان داده، اهداف ازپیشتعیینشده در روز جهانی پیشگیری از خودکشی، این امکان را در دنیا فراهم کرده است که مردم با مطلعشدن از ویژگیهای فردی که در معرض خودکشی قرار میگیرد، از این تصمیم اجتناب کنند. از سوی دیگر، آشناکردن خانوادهها با ویژگیهای افرادی که به دلایل روحی، جسمی، اقتصادی یا حتی اجتماعی دست به خودکشی میزنند، سبب شده که نقش پیشگیری، پررنگتر از درمان شده و فعالیتهای فردی و گروهی در زمینه کاهش فشارهای عصبی، روحی و روانی در جوامع مختلف شکل بگیرد. نگاهی به وضعیت خودکشی در دنیا یک پیام دیگر هم برای مسلمانان دارد و آن این است که همچنان، در جهان اسلام، آمارهای کمتری در زمینه خودکشی بهثبت رسیده؛ بهطوریکه حتی مدیرکل دفتر امور آسیبهای اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفته است: «ایران در زمره کشورهای با نرخ پایین خودکشی است و جز در برخی مناطق غربی کشور، نرخ خودکشی در اکثر استانهای کشور یکسوم یا نصف نرخ خودکشی جهانی است». با این حساب، 19 شهریور امسال، فرصتی است برای کمکردن از همین آمارِ کم و آنطورکه مسئولان حوزه بهداشت میگویند، رسانهها دراینزمینه باید حضور فعالتری داشته باشند؛ چراکه انواع و اقسام سوءمصرف داروها و مواد مخدر، رانندگی با سرعتهای بالا، هنجارگریزی در برخوردهای فردی و گروهی و... میتوانند زمینهساز تصمیم به خودکشی در میان افراد جامعهای باشد که با چالشهای مختلف اقتصادی و اجتماعی، فرهنگی و روانی مواجه است. به گفته کارشناسان، رسانهها نیز میتوانند با انتشار اخبار و مطالب درست دراینزمینه، نقشی آگاهیدهنده ایفا کنند که به کاهش اقدام به خودکشی در جامعه ختم شود. آمارهای سازمان پزشکی قانونی حکایت از آن دارد که در چهار ماهه نخست سال 92، هزار و408نفر متوفی مشکوک به خودکشی بودهاند که برای کاستن از این آمار، همه جامعه باید در چنین روزی، دوباره آماده رفتارهای پیشگیرانه باشند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.