فرزندان مسئولیتپذیر
سروان حمیدرضا براتی . کارشناس مشاوره معاونت اجتماعی فاتب
یکی از ارزشمندترین آموزشهایی که میتواند سبب پیشرفت انسانها شود آموزش مسئولیتپذیری است. مسئولیتپذیری نوعی نگرش اکتسابی است که از ابتدای زندگی (سهسالگی) بهتدریج ایجاد میشود و والدین نقش مؤثری در این زمینه دارند. مسئولیتپذیری یکی از نشانههای رشد و اعتماد به نفس است و به شخص کمک میکند، تصمیمهای مناسبتری را اتخاذ کند. مسئولیتپذیری یعنی قابلیت پذیرش و بر عهدهگرفتن کاری که از کسی خواسته شده است. به طوری که اجباری برای پذیرش درخواست وجود نداشته باشد. در واقع مسئولیت، انتخابی آگاهانه است. پذیرفتن مسئولیت همچنین نباید با احساس گناه یا بدهکاری یا اعمال زور و مبارزه همراه باشد، بلکه باید بدون فشار مالی یا عاطفی مطرح شود. برای آموزش مسئولیتپذیری هیچگاه زود نیست. کودکان دو، سه و چهار ساله عاشق کمککردن هستند. از این ویژگی آنها استفاده و کارهای مناسب با توانشان را به آنها واگذار کنید. خطای بسیاری از والدین در این است که فرزند خود را دستکم میگیرند و فکر میکنند از عهده کارهای ساده هم برنمیآیند. برای مثال بسیاری از مادران مسئولیت جمعکردن، آویزانکردن و مرتبکردن لباسها را تا سالها برعهده فرزند خود نمیگذارند و ناگهان در نوجوانی، به یاد میآورند فرزندشان خودش باید همه این کارها را انجام دهد. یعنی درست در دورانی که فرزندان کمترین حرفشنوی را دارند. بعضی نیز به این دلیل مسئولیتی برعهده فرزندشان نمیگذارند که میترسند سرخورده و ناکام شود، آنها همه چیز را مهیا میکنند تا فرزندشان طعم ناکامی را نچشد حتی در همه موارد بهجای او تصمیم میگیرند.
گروه دیگری از والدین هم تواناییهای فرزند خود را میبینند، بااینحال فکر میکنند نباید به او سخت گرفت یا نباید کاری کرد که در زندگی به او خوش نگذرد و کار و مسئولیت را به وقتی که فرزند بزرگ شد، میاندازند. نیازهای اولیه در تربیت فرزند مسئولیت پذیر را میتوان به این ترتیب ذکر کرد: - مسئولیت افراد خانواده را مشخص کنید. - به کودکان خود نشان دهید آنها زندگی جداگانهای از شما دارند. - ثبات و قاطعیت داشته باشید. - کودک باید عواقب اشتباه یا سهلانگاری را بپذیرد. - در هر شرایطی خونسردی خود را حفظ کنید. - با همسرتان هماهنگ باشید. - کارها را اولویتبندی و فهرستی از وظایف افراد در خانه تهیه کنید. - به فرزندتان اختیارات لازم را بدهید. - تشویق کنید و سختگیر نباشید. درعینحال بیمسئولیتی را هم نادیده نگیرید. بدانید پرورش و تربیت فرزند نیازمند آگاهیهای لازم است ولی صرف دانستن این آگاهیها فرزند شما تربیت نمیشود بلکه برای این کار باید زمان و دقت کافی صرف کرد و قطعا هر زمانی که شما برای تربیت صحیح و الهی صرف میکنید در نزد خداوند متعال دارای اجر و پاداشی عظیم خواهید بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.