افغانهایی که دل به دریا میزنند
اخترمحمد ماکویی
فقر، ناامنی، فساد و بیکاری؛ اینها همه دلایلی است که این روزها بیشتر افغانستانیها را مجبور به مهاجرت میکند. شاید این مهاجرتها به چشم دولت کم و سادهاند ولی اگر در زمان حمله روسها، افغانها بهصورت دستهدسته در کشورهای دور و نزدیک خیلی ساده بهعنوان آواره جنگی پذیرفته میشدند، امروز اما شرایط فرق کرده است.
مقصد کجاست؟ ترککردن افغانستان توسط افغانستانیها اینروزها دو نوع است؛ نوع اول آن ترک کشور توسط نانآور خانواده است که در اکثر مواقع مقصد همسایه غربی یعنی جمهوری اسلامی ایران است. این نوع ترک، خود به دو نوع دیگر تقسیم میشود؛ افرادی که با اخذ روادید از سرکنسولگریهای ایران در شهرهای مختلف به صورت هوایی یا زمینی به این کشور برای کار سفر میکنند. این نوع برای آنهایی که بهدنبال کار رفتهاند تا اتمام ویزایشان، وضعیت خوبی در این کشور فراهم میکند و میتوانند آزادانه به سراسر ایران پهناور برای کار سفر کنند تا برای خانوادهشان در افغانستان هزینه زندگی را ارسال کنند، اما با تمامشدن وقت قانونیشان باید کشور را ترک کنند یا بقیه مدت اقامتشان را به صورت غیرقانونی در این کشور سپری کنند که این کار نیز امکانپذیر نیست. نوع دوم از این دست مهاجرتها باز به مقصد ایران اسلامی است اما اینبار با روشی خطرناک. شخص خیلی راحت و بدون هیچ دردسری میتواند در یکی از شهرهای این کشور مثل هرات با یک قاچاقچی انسان صحبت کند و پس از چانهزنی بر سر قیمت، که بستگی به مسیر و میزان پیادهروی مسیر دارد، میگوید که در فلان تاریخ حرکت خواهیم کرد. اما حرکت به کدام طرف؟ پس از اینکه طرفین بر سر قیمت به توافق رسیدند، به طرف پاکستان و شهر کراچی حرکت کرده و در آنجا با پشتسرگذاشتن کوههای زیاد وارد ایران و استان سیستانوبلوچستان میشوند. در آنجا شخصی منتظرشان است که آنان را تا تهران برساند. در متن قرارداد ذکر میشود که مبلغ پس از رسیدن به تهران اخذ خواهد شد! این دسته افراد شانس زیادی برای ماندن در ایران ندارند زیرا در اکثر مواقع توسط نیروی انتظامی به کشور خود بازفرستاده میشوند. نوع دوم مهاجرتها بیشتر خانوادگی است و برای افرادی میسر است که توانایی پرداخت هزینههای گزاف آن را داشته باشند. در این نوع مهاجرتها افراد کمتر برای کار و بیشتر برای حفظ جان خود به کشورهای خارجی سفر میکنند، افرادی که دارای مقام دولتی یا صاحبان شرکتهای بزرگ باشند بیشتر این نوع مهاجرتها را تشکیل میدهند. این نوع از مهاجرتها نیز مانند مهاجرت نوع اول خود به دو دسته تقسیم میشود؛ نوع اول اینکه این افراد بهواسطه شغلی که در افغانستان داشتند و به بهانه ناامنی پناهندگیشان پذیرفته میشوند. نوع دوم باید مسیر دشوارتری را برای دسترسی به زندگی بهتر بگذرانند؛ مسیری که با پرداخت اغلب 10 هزار دلار یا بیشتر از ایران میگذرد و پس از رفتن به ترکیه جان خود و خانواده خود را به دست قاچاقچیان انسان میدهند و دل به دریای مدیترانه، برای زندگی راحتتر در غرب میزنند. در چندسال آخر دولت آقای «کرزای»، رئیسجمهور پیشین، آمار بازگشت آوارگان جنگ این کشور افزایش پیدا کرده بود، تا اینکه دولت جدید سر کار آمد و با گذشت یک سال، آرزوهای ملت را بر باد دادند. برای جلوگیری از این وضعیت اسفبار یک سیاست قوی از جانب دولت جدید لازم است با آنکه گمان نمیرود در این قسمت هم فرجی رخ دهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.