|

تنها در میان شاعران

مارتین سورسکو، از اصیل‌ترین صداهای ادبیات رومانی است، نابغه‌ای مالیخولیایی با شعرهایی ساده و هولناک. «ابرم در آسمان درد می‌کند»، مجموعه کوچکی از شعرهای او به‌تازگی در مجموعه کتابِ ماه نشر مشکی منتشر شده است. همان‌طور که در مقدمه کوتاه ابتدای این مجموعه شعر آمده است «شعرهای سورسکو صحنه نبرد است، ترکیب هوشمندانه‌ای است از طنز سیاه، بینش عمیق و آگاهی از خواسته‌های روح انسان و همین به کار او قدرت می‌دهد. شعرش گاهی داستان است و گاهی تمثیل و زمانی هم فانتزی می‌شود، اما موقعیتی واقعی و ترکیب معصومیت و هوشیاری را به نمایش می‌گذارد». زبان شعری سورسکو، زبانی ساده و سرراست است، شعر در نظر او باید موجز و مختصر باشد.سورسکو از سال 1959 شروع به نوشتن شعر می‌کند، و نخستین کتابش را ده سال بعد از آنکه شعر نوشتن را آغاز کرد و در نشریاتی که غالبا آنجا ویراستار بود، به چاپ رساند، ‌منتشر کرد. کتابی با عنوان «تنها در میان شاعران». نقاشی، از دیگر هنرهایی بود که سورسکو در تمام عمر به آن پرداخت و نمایشگاه‌هایی هم برگزار کرد. او «تا آخرین لحظه زندگی دست از آفرینش برنداشت، به‌طوری که در بستر بیماری و درحالی‌که توانی برای نوشتن نداشت، ‌شعرهایش را دیکته می‌کرد تا بنویسند» و از آن روزها مجموعه «پل» ماند که مدت کوتاهی پس از مرگش منتشر شد. شعرهای مجموعه «ابرم در آسمان درد می‌کند»، غالبا راوی اول‌شخص دارند و حضور منِ راوی، خود شاعر در شعرها پررنگ است. شعرهای کوتاه او بیشتر با یک تصویر ساده آغاز می‌شود و آخرسر با شوک تمام می‌شود. مثلا در شعر «ظهور عکس»، راوی در سطر اول اعلام می‌کند که «امروز فقط از درخت‌ها عکس گرفتم/ ده درخت، صد درخت، هزار درخت» و بعد «شب که روح، اتاق تاریک می‌شود/عکس‌ها را ظاهر می‌کنم» اما آخرین عکس روایتِ دیگری است. آخرین عکسِ راوی شبیه خودش است، از هرچه که عکس بگیرد. «پس از ظهور/ بر اساس برگ‌ها و حلقه‌ها/ و سایه‌های درخت‌ها/ مرتب‌شان می‌کنم./ آه درخت‌ها چه راحت با هم یکی می‌شوند!/ببین، تنها یکی مانده است/ دوباره از آن یک درخت عکس می‌گیرم/ و با وحشت می‌بینم /که شبیه من است.» در ادامه راوی از سنگ‌ها عکس می‌گیرد «دیروز فقط از سنگ‌ها عکس گرفتم/ و سنگ آخر شبیه من بود.» و بعد «پریروز -صندلی‌ها-/ و آخرین صندلی/ شبیه من بود.» و آخر اینکه راوی در ناباوری بسیار درک می‌کند که با اشیا، با «چیزها» یکی شده است. «تمام چیزها/ شبیه من هستند.../ می‌ترسم».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.