|

قرایی‌مقدم: داستان الیور تویست تکرار شد

روایت شکنجه معلولان در آسایشگاهی واقع در حومه تهران، سؤالات زیادی را در حوزه‌های مختلف به وجود آورده است. دکتر امان‌الله قرایی‌مقدم، از جامعه‌شناسانی است که در گذشته با بسیاری از آسایشگاه‌هایی از این دست در ارتباط بوده و از نزدیک با چالش‌های این حوزه آشناست. او به «شرق» می‌گوید اگرچه با انتشار چنین اخباری نگرانی جامعه درباره فعالیت‌های خیریه بیشتر می‌شود اما می‌توان با نظارت بیشتر، از بروز مجدد چنین اتفاق‌هایی کاست: «سوابق فعالیت‌های خیریه در ایران نشان می‌دهد که ما از دوران هخامنشی در شهرهایمان، شاهد فعالیت‌های خیریه بوده‌ایم و همواره یکی از چالش‌های این عرصه، موضوع نظارت بر نحوه خدمات‌رسانی بوده است. مسئله اصلی اینجاست که براساس قانون و عرف، کسی که خیریه‌ای دایر کرده و در قالب آن مدرسه، مسجد، آب‌انبار، آسایشگاه و... می‌سازد، متولی این مرکز خواهد بود و حق نظارت و سرپرستی آن، بر شانه‌اش قرار می‌گیرد». این جامعه‌شناس، اتفاقی را که در این آسایشگاه رخ داده، شبیه به داستان الیور تویست می‌داند و تأکید می‌کند: «پیش از این هم هشدارهایی درباره مراکزی که بی‌شباهت به نوانخانه الیور تویست نبودند، داده شده است. ما نمی‌توانیم به نام خیر و نیکی، مرکزی را دایر کنیم و در آن مرکز، معلولانی را که بیش از هرچیز به لطف و مهربانی نیازمندند، شکنجه داده یا کتک بزنیم». به گفته او، در ایران، مسئله فعالیت‌های اجتماعی خیریه، از دو زاویه قابل بررسی است؛ «مددکاری سازمان‌نیافته» که در قالب فعالیت‌های خیریه مردمی نمود پیدا می‌کند و «مددکاری سازمان‌یافته» که بیشتر بر ذمه دولت و نهادهایی چون بهزیستی و انجمن‌های مددکاری است: «از آنجایی که هردو گروه فعالیت خیر و عام‌المنفعه‌ای انجام می‌دهند، باید بدانند که مجری اجرای وظایفی هستند که خیران به آنها واگذار کرده‌اند. بنابراین نه می‌توان، به‌عنوان یک خیر، صرفا پولی را به حساب واریز کرد و خوشحال بود که در راه خیر قدمی برداشته شده و نه می‌شود، بخش اجرائی چنین خیریه‌هایی را بدون نظارت و سرپرستی رها کرد». او همچنین به نقش فضای علمی کشور در تجهیز نهادهای خیریه اشاره می‌کند: «جای تأسف است که معلولان آن آسایشگاه به‌جای رفعت و مرحمت، باید به زنجیر کشیده شوند و مسئولانش بگویند ما خیریم! بعید می‌دانم که افراد تحصیل‌کرده دانشگاهی دلشان بیاید یک معلول بی‌زبان و ناتوان را به زنجیر بکشند!» نگرانی قرایی‌مقدم از انتشار این خبر، بیشتر به این دلیل است که او فکر می‌کند اعتماد عمومی جامعه به مسئله امور خیریه، با چنین اتفاقاتی کاسته خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.