طنین موسیقی فولکلور در بلغارستان پیچید
تندیس طلا برای «خراسان»
سیمین سلیمانی :نوای موسیقی خراسان از مرزهای ایران گذشت و در جایی از اروپا طنینانداز شد. تندیس طلای پنجمین رقابت بینالمللی فولکلور بلغارستان به گروه موسیقیای از ایران رسید. «ما نگوییم بد و میل به ناحق نکنیم»؛ این چیزی بود که هنرمندان موسیقی خراسان تاکنون، حتی با وجود بیمهریهای پیاپی به کمترین حق خود که ارائه هنرشان است، ثابت کردهاند. هنرمندان موسیقی خراسان در پیچوخمهای زیادی قرار گرفتهاند، اما هیچگاه از تلاش و مقاومت بازنایستادهاند؛ حضور این هنرمندان در مجامع بینالمللی و درخشش آنها حاکی از مردِ ره بودن آنان است... . هیچچیزی هنرمندان موسیقی خراسان را از طیکردن مسیر پر سنگلاخشان ناامید نکرده است؛ نه فشارها، نه لغو کنسرتها، مجوزندادنها و نه حتی محدودیت بهکاربردن کلماتی چون کنسرت.... موسیقی غنی خراسان در پنجمین رقابت بینالمللی فولکلور در بلغارستان خوش درخشید تا بازهم ثابت کند با وجود تمام محدودیتها، هنرمندان این خطه همچنان سازهایشان کوک است. گروه «بامداد» و گروه «سرشک» از خراسان موفق به کسب دیپلم افتخار، مدال و تندیس طلای جشنواره شدند. پنجمین رقابت بینالمللی فولکلور بلغارستان از 20 تا 30 آگوست برگزار شد و موسیقی خراسان در این جشنواره خوش درخشید. برگزارکنندگان این جشنواره، جامعه جهانی جشنوارههای فولکلور، انجمن اروپایی جشنوارههای فولکلور و آکادمی بینالمللی فولکلور بودند و همچنین یونسکو و سازمان بینالمللی هنرهای فولکلور نیز از حمایتکنندگان این رویداد هستند. گروههای راهیافته به این فستیوال یک رتبه جهانی خواهند داشت که این رتبه اعتبار مهمی دارد. سالار مرتضوی، سرپرست گروه بامداد، به «شرق» گفت: «گروههای شرکتکننده در پنجمین جشنواره هنرهای فولکلور در کشور بلغارستان در 9 گروه و به عبارتی 9 شاخه به رقابت پرداختند که این ردهبندی براساس ساختار گروههای شرکتکننده و از سوی جشنواره تعیین شده بود». او درباره اجرای این گروه در بلغارستان، گفت: «ما در سه بخش موسیقی شمال خراسان، جنوب خراسان و موسیقی دستگاهی اجرا داشتیم که هرکدام از آنها فواصل موسیقایی و رنگآمیزی خاص خود را داشتند. این تنوع آوایی و هارمونیهای مختلف مطمئنا نظر داوران را جلب کرد. موسیقی خراسان تنوع بسیاری دارد. تقریبا سازهای محلی کشورهای دیگر چنین تنوعی را نداشتند و گستره صدایی آنها به اندازه موسیقی ما نبود. تنوع زیاد موسیقی فولک ایران در مناطق مختلف، مثال زدنی است. شما ببینید منطقه به منطقه در ایران موسیقی خاص خود را دارد و هرکدام صاحب غنای خاص خود هستند». مرتضوی سپس به ظرفیت موسیقی خراسان برای شرکت در جشنوارههای جهانی اشاره کرد: «من معتقدم مدال طلایی که دریافت کردیم متعلق به گروه بامداد نیست بلکه متعلق به موسیقی خراسان است. اگر گروههای دیگری که به سازهایشان مسلط و متوسط به بالا باشند و بتوانند موسیقی خراسان را اجرا کنند، در این جشنواره شرکت میکردند، مقام میآوردند. ما از این گروهها در خراسان و مشهد کم نداریم و این به علت غنای موسیقی خراسان است». او با اظهار تأسف از بیتوجهی نسبت به موسیقی محلی در ایران افزود: «متأسفانه این موسیقی، مهجور واقع شده و به آن بهایی داده نمیشود، گرچه این موسیقی سیر و حرکت و پویایی خود را طی میکند اما اگر به آن بها داده شود، اتفاقات بهتری خواهد افتاد؛ ضمن اینکه ما میبینیم متأسفانه صداوسیما ویترین موسیقیهای پاپ و گاهی سخیف است و کمتر برای ارائه موسیقی اصیل، سنتی، مقامی یا حتی موسیقی فاخر فرصتی ایجاد میکند. به نظر من مخاطبان، حداقل باید در معرض انتخاب قرار بگیرند و فرصتی برای انتخاب داشته باشند؛ متأسفانه قدمی در حوزه موسیقی خودمان که متعلق به فرهنگ ماست، برداشته نمیشود». بابک شایق، نوازنده و مدرس سنتور نیز به «شرق» گفت: «در مقایسه با چیزی که ما در بلغارستان دیدیم عملا در کشور ما حمایت رسمی از موسیقی فولکلور صورت نمیگیرد. نوازندههای فولکلور اکثرا منزوی هستند و هر از گاهی با خبر بیماری و درگذشت یک نوازنده و موسیقیدان محلی روبهرو میشویم، در حالی که اینها گنجینههای موسیقی ما هستند و با درگذشت هر موسیقیدان فولکلور دنیایی از ملودیها و ریتمهای بکر، زیر خاک دفن میشود بدون اینکه هیچ جایی بهطور رسمی ثبت و ضبط شده باشد؛ باید از دانش موسیقیدانهای محلی استفاده شود. بنای موسیقی کلاسیک ایرانی روی موسیقی محلی ما گذاشته شده و بیتوجهی به آن حتی میتواند تأثیرات منفی روی موسیقی کلاسیک ما بگذارد». احسان نصیبی، خواننده گروه بامداد که مقام اول آواز در هشتمین جشنواره موسیقی جوان را نیز در کارنامه خود دارد، ادامه داد: «متأسفانه هیچ حمایتی از موسیقی خراسان نمیشود و درحال حاضر مظلومترین قشر جامعه ما را موسیقیدانان تشکیل میدهند. ما شاهد بیمهریهای فراوانی به بزرگان و اسطورههایی چون مرحوم استاد پورعطایی، مرحوم استاد عسگرپور و... بودهایم و قطعا در چنین شرایطی موسیقی خراسان روند روبهرشدی نخواهد داشت. باید از هنرمندان حمایت همهجانبه شود تا هنرمند حداقل بتواند هنر خود را ارائه دهد. شرکت در جشنوارههای بینالمللی و درخشش گروهها و هنرمندان نشاندهنده ارزش والای موسیقی اصیل و فولک ایرانی است و ما امیدواریم توجه بیشتری به این شاخه از موسیقی بشود. این جشنواره سطح بسیار بالایی دارد و نکته قابل تأمل اینکه از شاخههای متنوعی نیز برخوردار بود». همچنین فرشته مدرسزاده، نوازنده تمبک و همخوان در این رابطه به «شرق» گفت: «در همه جای دنیا برای معرفی و شناساندن انواع موسیقیهای منطقه خودشان برنامهریزی و بسترسازی خاصی دارند. ما نیز باید برای عرصههای متنوع موسیقی کشورمان برنامه داشته باشیم. حمایتهای معنوی و مادی از برگزاری متعدد کنسرتها و اجراها به خصوص در موسیقی فولکلور چه در داخل و خارج از کشور، یکی از مهمترین اقدامهایی است که میتوان در این زمینه برای معرفی و حمایت از آن انجام داد. موسیقی یک موهبت است و همانگونه که میتوان به غذای روح آن را تعبیر کرد، اهمیتدادن و در اولویت قراردادن آن برای جامعه جوان کشورمان از ضروریات و الزامات جامعه محسوب میشود.» او با اشاره به جشنواره برگزارشده در بلغارستان اضافه کرد: «در انتخاب ملودیها سعی شده بود که قدرت ظرافت و طراوت موسیقی فولکلور هرچه بیشتر در عرصه بینالمللی شناسانده شود و البته من نیز در این گروه منسجم از اینکه توانستم سهم ناچیزی در شناساندن موسیقی کشورم داشته باشم بسیار خشنود و مفتخرم».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.