آمریکا به تحرکات نظامی روسیه در سوریه واکنش نشان داد
دوئل در دمشق
در اوکراین جنگی در جریان است؛ جنگی که آرامآرام از خاطرهها حذف میشود. اما درست زمانی که بحران اوکراین از منظر بسیاری از سیاستگذاران اروپایی و آمریکایی، دیگر نه یک اضطرار، بلکه تجسم وضع موجود است، غوغاسالاران سنتی از هیچ تلاشی برای زندهنگهداشتن میراث جنگ سرد فروگذار نمیکنند. آنان که پیشتر سرمای بعضا استخوانسوز شرق اوکراین را مغلوب آتش جنگافروزیهای خود کرده بودند، اکنون بساط خود را در همین نزدیکیها، در گرمای خانمانسوز قلب خاورمیانه پهن کردهاند؛ گرمایی آتشین که شاید بیش از این تاب شعلهورشدن نداشته باشد. «جان کری»، وزیر خارجه ایالاتمتحده، در حالی روز شنبه از نگرانی عمیق کاخ سفید درباره نقش روزافزون روسیه در حمایت نظامی از دولت «بشار اسد»، رئیسجمهوری سوریه، سخن گفته است که به گفته این دیپلمات آمریکایی، تحرکات اخیر کرملین میتواند درنهایت به رویارویی نظامی دو کشور به میانجیگری ائتلاف ضدداعش منجر شود. وزارت خارجه ایالاتمتحده طی بیانیهای اعلام کرده جان کری روز شنبه و در تماسی تلفنی با «سرگئی لاوروف»، همتای روس خود، پیرامون بحران سوریه و گزارشات اخیر درباره افزایش قریبالوقوع تجهیزات نظامی روسیه در خاک آن کشور گفتوگو کرده است. بنا بر بیانیه وزارت خارجه آمریکا، جان کری در گفتوگویی غیرمنتظره با همتای روس خود تأکید کرده است که صحت گزارشات دریافتی به معنای تعمیق و شدتبخشی هرچهبیشتر به منازعات جاری در سوریه بوده و میتواند تبعاتی جبرانناپذیر چون افزایش تلفات غیرنظامیان، گسترش موج مهاجرت و همچنین رویارویی مستقیم ارتش روسیه با نیروهای نظامی ائتلاف ضدداعش به رهبری آمریکا را در پی داشته باشد. بیانیه وزارت خارجه آمریکا در حالی نسبت به پاسخ احتمالی لاوروف به نگرانیهای کاخ سفید سکوت پیشه کرده است که بنا بر ادعای این وزارتخانه، گفتوگوهای این دو دیپلمات پیرامون بحران سوریه دو هفته دیگر و در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل ادامه خواهد یافت؛ گفتوگوهایی که با نظر به سیر پرشتاب تحولات، شاید چندان نتیجهای دربر نداشته باشد. ورود رسمی روسیه به جنگ در سوریه در شرایطی به گمان بسیاری از کارشناسان، چهبسا در کوتاهمدت، متضمن تغییر و تحولاتی اساسی در میدان جنگ و منازعات قدرت جاری در آن کشور خواهد بود که همین حالا نیز پای بسیاری از مستشاران نظامی کرملین به دمشق باز شده است. «تیری میسان»، روزنامهنگار و منتقد مطرح فرانسوی ساکن در دمشق، ضمن اعلام این خبر، گفت، مستشاران روسی با دراختیارگذاشتن تصاویر ماهوارهای به متحدان سوری، اولین گام را در مسیر مداخلات نظامی خود برداشتهاند. روزنامه اسرائیلی «یدیعوت آحارانوت» نیز مدعی شده جنگندههای روسی در چندروز آتی وارد خاک سوریه شده و عملیات خود را علیه تروریستهای داعش و دیگر نیروهای شورشی فعال در میدان جنگ سوریه آغاز خواهند کرد. البته به ادعای این روزنامه اسرائیلی، این تازه آغاز کارزار کرملین در خاک سوریه خواهد بود؛ چراکه چند هفته بیشتر طول نمیکشد تا هزاران پرسنل نظامی روس، ازجمله خلبانان، مربیان، مستشاران، کارشناسان لجستیکی و حفاظت هوایی به سوریه سرازیر شوند. این در حالی است که به گفته تحلیلگران امنیتی پنتاگون، دولت سوریه طی چند هفته گذشته به نیروهای روس اجازه داده است تا با انتقال یک مرکز کنترل ترافیک هوایی و صدها خانه پیشساخته به پایگاه هوایی شهر جبله در نزدیکی «لاذقیه» که بنابر برآورد اولیه مقامات آمریکایی، ظرفیت میزبانی از هزار پرسنل نظامی روسی را دارد، این پایگاه هوایی را به سکونتگاه اصلی نیروهای تحت امر خود بدل کنند. اینها تازه اضافه بر پایگاه دریایی کوچک و فرسوده روسیه در بندر مدیترانهای «طرطوس» در غرب سوریه است که بناست پس از بازسازی و توسعه، در کنار دیگر پایگاه دریایی آن کشور در تنگه «بسفر» میزبان پرسنل و تجهیزات ارسالی کرملین باشد. این در حالی است که مقامات آمریکایی احتمال میدهند پایگاه هوایی «جبله» پس از استقرار نیروهای نظامی روسیه، به گذرگاه اصلی انتقال تجهیزات نظامی به دولت اسد تبدیل شده و خاستگاه حملات هوایی گسترده کرملین علیه شورشیان سوری تحت حمایت واشنگتن باشد؛ احتمالی که با نظر به حاکمیت دولت اسد بر نیمی از خاک سوریه و عدم برخورداری گروههای شورشی و تروریستی مخالف دمشق از جنگندههای هوایی، نهتنها میتواند بسیاری از مخالفان میانهرو سوری را به مسکو نزدیک کند، بلکه بهخوبی بیانگر نگرانیهای کاخ سفید درباره بروز درگیریهای مستقیم با روسیه و عبور از جنگ نیابتی بین نیروهای نظامی این دو دشمن سنتی است. با تمام این اوصاف و در شرایطی که موتور جنگ سرد اینبار در گوشهای دیگر از جهان گرم شده است، به نظر میرسد واشنگتن و مسکو تقریبا هرگونه امیدی برای حل بحران خونین سوریه از مجرای راهحلی سیاسی را از دست دادهاند؛ حتی اگر «ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهوری روسیه، درست پیش از اعزام جنگندههای خود به سوریه، خواستار برگزاری انتخابات زودرس و پذیرش گروههایی مطلوب از مخالفان میانهرو سوری در دولت ائتلافی شده باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.