محمد رسولالله(ص) و سینمای مجیدی
حامد شفیعی: بعضا شنیده میشود، تماشاگران فیلم محمد رسولالله(ص)، نسبت به روایت فیلم ابراز نارضایتی کرده و معتقدند صرف 40 میلیون دلار برای این فیلم قابل پذیرش نبوده و صرفا هدردادن زمان و پول بوده است. آنها فیلم مجید مجیدی را با فیلم مصطفی عقاد مقایسه کرده و میگویند آن فیلم روایتی حقیقی-واقعی دارد و تنها برتری فیلم مجید مجیدی را جلوههای ویژه میدانند. شاید بیان چند نکته در مورد فیلم مجید مجیدی ضروری باشد. 1- در ابتدای نمایش فیلم، مجیدی بر برداشت آزاد خود تأکید میکند. اگر در فیلم با صحنهای روبهرو میشویم که خیالانگیز بوده، صرفا «یک برداشت آزاد» است. 2- این فیلم یک روایت شاعرانه و احساسی با پسزمینه تاریخی است، نه یک روایت تاریخی با پسزمینه احساسی و عاشقانه. در این فیلم استفاده از جلوههای ویژه، نماهای باز (long shot) و تصاویری با رنگهای گرم و شاد، حضور پررنگتری نسبت به تم تاریخی و یک روند مستند واقعه تاریخی دارد. 3- هرگز نباید فیلم مجیدی را با عقاد مقایسه کرد. زیرا قرائت و پرداختن هرکدام به واقعه متفاوت است. فیلم عقاد از سال سوم بعد از مخفیانهترویجکردن دین اسلام شروع و تا پایان فتح مکه ادامه دارد. عقاد فیلم خود را با یک روایت واقعی- حقیقی، بهدور از جلوههای ویژه و برداشت آزاد و با استناد به منابع اهل تسنن ارائه میکند، درحالیکه روایت مجیدی از زمان تولد تا 12 سالگی، با اندک روایت تاریخی است. درواقع مجیدی بهدنبال بیان معصومیت کودکانه پیامبر(ص) است. البته قرار است سهگانهای سینمایی و مستقلازهم تولید شود که به مقاطع مختلف زندگی حضرت محمد (ص) بپردازد. 4- گرچه مجیدی سعی بر آن داشته که نگاهی جهانشمول با استناد به منابع گوناگون شیعی، اهل تسنن و بعضا دیگر ادیان داشته باشد، اما بازروایت محمد رسولالله(ص) یک قرائت شیعی است. البته اختلافنظر چندانی میان ادیان مختلف نسبت به دوران کودکی پیامبر(ص) وجود ندارد. 5- بهطورحتم اگر فیلم پیامبر(ص) توسط دیگر کارگردانان ایران یعنی داوود میرباقری یا مهدی فخیمزاده ساخته میشد، با چنین فضا و روایتی مواجه نمیشدیم. سینمای مجیدی، سینمای به رنگ خدا و آواز گنجشکهاست. در این فیلم با سکانسهایی مواجه هستیم که کمتر در سینمای میرباقری یا فخیمزاده مشاهده میکنیم. 6- خلق این اثر برای تماشاگر جهانی با هر دین و آیینی است. بنابراین نمیتوان هر بیان تاریخی- مذهبیای را در این اثر مطرح کرد، زیرا اینگونه ژانرها با تیزبینی خاصی از سوی هرکدام از ادیان دنبال میشود تا آن اثر را مورد قضاوت قرار دهند. ازاینرو مجیدی سعی کرده تا بهدور از هرگونه تعصب و احیانا شاخوبرگدادن به قرائتهای مذهبی در فیلم، نظر ادیان مختلف را جلب کند. البته دراینمیان فیلم با وجود نکات قویای که گفته شد و اینکه هریک از اقوام عبری، حبشی و سریانی به زبان بومی خود صحبت میکنند، اما دارای مواردی است که میتواند مورد نقد قرار گیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.