ژنها شکنجه را منتقل میکنند
یک مطالعه جدید بر بازماندگان هولوکاست نشان میدهد که آسیبهای شدید روحی (تروما) میتواند ژنهای فرزندان را تحتتأثیر قرار دهد. یافتههای این مطالعه، تئوری «اپیژنتیک» را درباره انسان تأیید میکند. اپیژنتیک نظریهای در زمینه توارث است كه میگوید ژن دارای حافظهای برای یك واقعه است. ممكن است دو نسل در معرض واقعه یا رخدادی قرار بگیرند و این رخداد در ژنهای آن نسل نشانگذاری شود و موضوع برای چهار یا پنج نسل بعد یا بیشتر ادامه یابد.این یافته توسط تیم تحقیقاتی بیمارستان «مونت سینایی» نیویورک به رهبری «راشل یهودا» به دست آمده است. این تیم تحقیقاتی مطالعهای ژنتیکی بر 32 مرد و زن یهودی که در طول جنگ جهانی دوم در اردوگاههای کار اجباری نازی شاهد یا قربانی شکنجه بودهاند یا در این مدت مجبور به مخفیشدن از دست نازیها بودهاند، انجام دادهاند. این تیم همچنین فرزندان این گروه و امکان اختلال اضطراب در آنها را مورد مطالعه قرار دادند و آن را با کودکان یهودیانی که در طول جنگ جهانی دوم خارج از اروپا زندگی میکردند مقایسه کردند. یهودا در این زمینه میگوید: «تغییرات ژنتیکی که در فرزندان مشاهده شد را تنها میتوان به تجربه هولوکاست در والدین آنها نسبت داد». نتایج تحقیقات تیم یهودا را میتوان نمونهای روشن از انتقال آسیبهای روحی والدین به فرزندان دانست که یهودا از آن با عنوان اپیژنتیک یاد میکند. اپیژنتیک معتقد است تأثیرات محیطی مثل سیگارکشیدن، رژیم غذایی و استرس میتواند ژن کودکان و حتی در مواردی ژن نوهها را تحتتأثیر قرار دهد. این نظریه البته نظریهای بحثبرانگیز است زیرا درمقابل این نظر که ژن موجود در DNA تنها راه برای انتقال اطلاعات بیولوژیکی بین نسلهاست این ایده را مطرح میکند که ژنهای ما همیشه میتوانند تحتتأثیر محیط تغییر کنند و اصلاح شوند. البته مطالعات دیگری نیز نتایج مطالعه یهودا و همکارانش را تأیید میکند. برای مثال یک تحقیق نشان داده در دختران هلندی که مادران آنها در قحطی شدید پایان جنگ جهانی دوم باردار بودهاند، خطر ابتلا به اسکیزوفرنی بالاتر بوده است. تیم یهودا در مطالعه خود بر یک منطقه خاص از ژنها که مربوط به تنظیم هورمون استرس است، متمرکز شدند. این هورمون کاملا تحتتأثیر تروماست. نتیجه آزمایش آنها نشان میدهد این منطقه از ژن بازماندگان هولوکاست مشابه همان منطقه از ژن فرزندان آنهاست. درصورتیکه این همسانی ژنها در گروه کنترلی دیده نشد. با تجزیه و تحلیلهای ژنتیکی بیشتر، تیم این احتمال را که این تغییرات اپیژنتیک در نتیجه تجربه تروما توسط خود کودکان است، رد کرد. یهودا در این زمینه میگوید: «براساس دانش ما، این نشانهها انتقال اثرات استرس از والدین به فرزندان را قبل از لقاح و در نتیجه تغییرات اپیژنتیک نشان میدهد». البته هنوز مشخص نیست چگونه این تغییرات ممکن است از والد به فرزند منتقل شود. یهودا نتایج کامل این مطالعه را در کتاب «روانپزشکی زیستی» منتشر کرده است. پیش از یهودا، دانشمندان نشان داده بودند که حیوانات میتوانند برخی ترسها را برای نسل بعد از خود به ارث بگذارند. برای مثال در یک مطالعه روی موشهای نر، رایحه شکوفه گیلاس در محفظه موش منتشر و همراه با آن یک شوک الکتریکی به موش داده میشد. بنابراین موشها هر زمان رایحه شکوفه گیلاس را حس میکردند میترسیدند حتی اگر شوک الکتریکی در کار نبود. فرزندان این موشها نیز با وجود اینکه هیچوقت شوک الکتریکی دریافت نکرده بودند، بلافاصله با استشمام رایحه شکوفه گیلاس نشانههای ترس را از خود نشان میدادند. این در حالی بود که بچهموشهایی که در گروه دیگری قرار داشتند از رایحه شکوفه گیلاس نمیترسیدند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.