بزرگداشت «شهریار عدل»
بر خوانِ ضیافتِ دو عالم
شرق: مجله «بخارا» سهشنبهشب (10 شهریور) به یاد پروفسور «شهریار عدل»، شب یادبودی برای او اختصاص داد. سیدمحمد بهشتی، رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، بهعنوان نخستین سخنران، به آخرین دیدارش با شهریار عدل اشاره کرد و گفت: «آخرین ملاقات من با او قبل از سفر به پاریس بود. مطلبی در مورد جدیدترین یافتهاش به من گفت. همه ما میدانیم که برای تاریخگذاری آثاری که از یک منطقه به دست میآید، شیوههای متعددی وجود دارد. اما تاریخگذاری برخی یافتهها تقریبا غیرممکن است. ما میتوانیم آجر را تاریخگذاری کنیم، اما در مورد خشت این موضوع امکانپذیر نیست، اما شهریار راهحلی برای این مشکل پیدا کرده بود». او به نقل از شهریار عدل در روزی که در این زمینه صحبت کرده بودند، اظهار کرد: «در خشت آگاهانه یا از روی اتفاق باقیماندههای گیاهانی جا خوش کردهاند. گرچه مقدارشان کم است، اما به دلیل اینکه از مواد آلی هستند میتوانیم با استفاده از آنها تاریخ «خشت» را تعیین کنیم». بهشتی با بیان اینکه در آخرین دیدارش به دلیل ذوقی که برای مطرحکردن این بحث داشت، متوجه حال بد او نشده بود، افزود: من بعدها از برادر وی و منشیام شنیدم که شهریار حال خوشی ندارد. اما من متوجه حال بد او نشدم. حتی در این حال نیز به فکر پژوهش بود. یکی از شاگردانش میگفت که این اواخر وقتی در فرانسه به دیدارش رفتم تا درباره سندی درباره رنگ با او صحبت کنم، بعد از اینکه او را ترک کردم، در تماسهای پیدرپی تلفنی، مرا وادار کرد که سند این موضوع را پیدا کنم و نزد او ببرم! در ادامه، بهشتی با اشاره به اینکه شهریار عدل «جامعالاطراف» بود، اظهار کرد: براساس تجارب کاری در میراث فرهنگی، با بسیاری از باستانشناسان برخورد کردم که تنها در این علم مطالعه داشتند و گاهی به شوخی به آنها میگفتم که شما بر این عقیده هستید که جز علم باستانشناسی، علم دیگری نیست! اما شهریار عدل اینگونه نبود، او مطالعه جامعی از علوم داشت. وی از جمله افرادی بود که در لحظه از کار و مطالعاتش لذت میبرد. گاهی در شرایط بسیار خطرناک به مناطق مختلف سفر میکرد. او ادامه داد: شهریار عدل همیشه یافتهای، حرفی و تحفهای تازه در جیب داشت. گاهی که گوش شنوایی میدید، قبل از اینکه یافتههایش را در چارچوب مقاله یا کتابی منتشر کند، شروع به سخنگفتن و تعریف میکرد. به یاد دارم در جستوجوهایی که پس از زلزله در بم داشت، روزی نزد من آمد و گفت که در این جستوجوها به صدفهایی برخورد کرده که پس از مشورت با اهل فن به این نتیجه رسیده که صدف آب شیرین است. این یک چشمانداز جدید در آن منطقه بود؛ در منطقهای که توقع چنین اتفاقی نداشتیم. بسیاری از محققان ما یافتههایشان را تا زمان انتشار به صورت مقاله و کتاب نگه میدارند و در اختیار هیچکس قرار نمیدهند، حتی بسیاری از این نوشتهها و یافتهها را در طول عمر خود منتشر نمیکنند، اما ذوقوشوق شهریار برای حرفزدن بسیار بود. پس از سیدمحمد بهشتی، نوبت حکمتالله ملاصالحی، باستانشناس و مدرس دانشگاه، بود که درباره شهریار عدل صحبت کند و او را باستانشناسی جامعالاطراف، صاحبنظر و سختکوش دانست که به خوان ضیافت دو عالم نشسته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.