«اوترنت» پروژهای برای دسترسی همگان به اینترنت
حسین خلیلیصفا : شرکتهای بزرگی نظیر اسپیس ایکس، گوگل و فیسبوک درصدد گسترش بستر اینترنت از طریق روشهایی نظیر ارسال پهپاد، بالون و ماهواره هستند. در این بین استارت آپ نیویورکی اوترنت (Outernet) نیز درصدد ارائه اینترنت رایگان از طریق ایجاد بستری ماهوارهای است. براساس آمارهای منتشرشده بیش از ۸۰ درصد از جمعیت کرهزمین که بالغ بر پنج میلیارد نفر هستند، به اینترنت دسترسی ندارند. هر یک از این شرکتها راهکارهای متفاوتی برای پیشبرد ایده خود طراحی کردهاند که شامل ارسال شبکهای از بالونها، پهپادها و ماهوارهها در مدار زمین میشود. در این بین اوترنت که یک استارت آپ مستقر در شهر نیویورک است، درصدد تحقق رؤیای دسترسی آزاد و رایگان به اینترنت در اقصی نقاط کره خاکی است تا از این طریق همگان بتوانند به دانش بشری دسترسی داشته باشند. همانطور که اشاره شد اوترنت طرح شرکتي با همین نام برای دراختیارگذاشتن اینترنت در سطح جهان و برای تمام افراد است. در این پروژه از انواع ماهوارهها در نزدیکترین و دورترین مدار کرهزمین استفاده خواهد شد. پروتکلهای مورداستفاده توسط این پروژه برای ارسال دادهها به زمین شامل Datacasting و UDP یا User Datagram Protocols خواهد بود. به گزارش زومیت، در روش Datacasting دادهها در قالب امواج رادیویی در یک محدوده گسترده منتشر میشود. UDP نیز همچون TCP پروتکلی برای ارسال دادههاست که استاندارد آن در دهه ۸۰ میلادی ایجاد شده است. خلاف پروتکل TCP که در زمان ارسال اطلاعات باید گیرنده پیامی را مبنی بر دریافت دادهها ارسال کند، در UDP نیازی به دریافت تأیید دریافت اطلاعات از سوی گیرنده نیست. در واقع در روش UDP دادهها فارغ از این مسئله که گیرنده میتواند آنها را دریافت کند یا خیر، ارسال میشوند. برای مثال میتوان به ارسال امواج رادیویی و تلویزیونی اشاره کرد که امواج به صورت یکسویه منتشر میشوند و فرستنده نیاز به اطلاعاتی درخصوص دریافت یا عدم دریافت آن از سوی گیرنده ندارد. ماهیت اوترنت همان روش ارتباط آنالوگ مدرن است که از ارسال امواج رادیویی در سطح گسترده بهره میبرد. سیگنال از یک منبع واحد نظیر یک آنتن رادیویی منتشر میشود که در این مورد خاص میتوان آن را دفتر مرکزی اوترنت در نیویورک خواند. امواج ارسالشده در طول موجهای متفاوتی منتشر میشوند تا آنکه یک دریافتکننده بتواند آنها را دریافت کند و مورداستفاده قرار دهد. در حالت معمول روش دریافت این امواج استفاده از دیشهای ۲۰ اینچی موسوم به گوش خرگوش (Rabbit Ear) است که با استفاده از آن کاربر از طریق تغییر فرکانس رسیور، میتواند انواع دادهها در طول موجهای مختلف را دریافت کند. در مورد شبکه اوترنت، تنها به ایستگاههای زمینی بسنده نشده و اوترنت امواج را به سمت شبکهای از ماهوارههای موجود در مدار زمان ارسال خواهد کرد تا این ماهوارهها دوباره امواج را به سمت دریافتکنندگان منتشر کند. رسیورهای موردنظر که امواج ماهوارهای را دریافت خواهند کرد، همچون یک هاتاسپات بیسیم عمل میکنند و با دریافت امواج، آنها را از طریق شبکه بیسیم در اختیار پیسیها و گجتهای موبایلی که در اطراف وجود دارند، قرار خواهند داد. آرشیو مرکزی اوترنت شامل بیش از پنج هزار مقاله ویکیپدیا، پروژه گوتنبرگ و مجموعه کتابها با کپیرایت رایگان خواهد بود. البته این مجموعه باید تغییرات و بهبودهایی را در خود ایجاد کند که از جمله آن میتوان به روش رأیگیری از کاربران برای انتشار دادههای مربوط با منابع مختلف اشاره کرد. برای مثال در آینده نزدیک کاربران در مورد اینکه چه دادههایی توسط این شبکه منتشر شود، رأی خواهند داد و اوترنت نیز براین اساس تصمیم به انتشار اطلاعات خواهد گرفت. با توجه به اینکه دادهها در اوترنت به صورت یکسویه منتشر میشوند، جلوگیری از انتشار این دادهها نیز بهمراتب سختتر خواهد بود. هدف اوترنت از پیادهسازی این پروژه، دراختیارگذاشتن منابع آموزشی و اطلاعاتی بهصورت رایگان براي تمام افرادی است که به اینترنت دسترسی ندارند. اوترنت کار انتشار اطلاعات را از ماه جاری میلادی یعنی آگوست ۲۰۱۵ آغاز کرده است. این شرکت درحالحاضر از طریق یک ماهواره مستقر در دورترین مدار زمین و اجاره پهنای باند ۲۰۰ مگابایتی، دادههای خود را در آمریکای شمالی و بخشهایی از اروپای غربی منتشر میکند. در صورتی که کمپین جمعآوری این شرکت در ایندیگوگو (IndieGoGo) به نتیجه برسد، اوترنت میزان پهنای باند خود را در آینده نزدیک به صد گیگابایت افزایش خواهد داد. استفاده از یک دریافتکننده در یک روستا میتواند بیش از ۳۰۰ نفر از ساکنان روستا را با جریان اطلاعات که شامل دادههای مربوط به کشاورزی تاس لامتی است، آشتی دهد. در صورتی که افراد در دامنه امواج وایفای دریافتکننده قرار داشته باشند، میتوانند با استفاده از نرمافزار Librarian (نرمافزار ایندکس اوترنت) از طریق گوشیهای هوشمند یا گجتهای موبایل خود به جستوجو در میان دادههای دریافتشده بپردازند. بهطورحتم داشتن بخشی از اینترنت بهتر از نداشتن دسترسی به کل شبکه جهانی است. با توجه به برآوردهای انجامشده در مورد گسترش اینترنت به تمام نقاط زمین که ۱۵ تا ۲۰ سال طول خواهد کشید، اوترنت میتواند فاصله موجود را تا زمان دسترسی کامل به اینترنت پوشش دهد. اوترنت با مشارکت بانک جهانی، طرح آزمایشی در سودان جنوبی تا ماه جولای آینده برگزار خواهد کرد. شرکت اوترنت امیدوار است با استقبال از گیرندههای لنترنز (Lanterns) در ایندیگوگو، همزمان با گسترش طرحهای آزمایشی، بتواند شبکه خود را در سراسر جهان گسترش دهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.