دلواپسانی با اهداف سیاسی
داود هرمیداس باوند
توافق هستهای بعد از حدود دوسال میان ایران و 1+5 حاصل شد، اما آنان که در دوره خود حتی به چند کیلومتری توافق هم نزدیک نشدند حالا دست از انتقاد برنمیدارند و هر روز بحث تازهای علیه برجام مطرح میکنند. اکثر مخالفتها و انتقادهای صورتگرفته در ایران از توافق هستهای به دلیل پیگیری و موضعگیریهای کنگره آمریکا بوده ولی با این وجود همه ما میدانیم که تصمیمگیری نهایی با مسئولان کشور است و این مخالفتها عملا تأثیری بر توافق هستهای نخواهد گذاشت. بحثی که در اینجا به وجود میآید، این است که طبق قانون اساسی معاهدات و موافقتنامههای اینچنینی حتما باید به مجلس ارجاع داده شود ولی همانطور که در تاریخ آمده است در بیانیه الجزایر که در مورد آزادسازی گروگانهای آمریکایی بود به دلیل فوریبودن موضوع فقط یک بیانیه به مجلس داده شد و از اساس آن بحث برای تصویب یا عدم تصویب به مجلس شورای اسلامی ارائه نشد. رصد اظهارنظرهای مخالفان توافق در امروز و مقایسه آن با آنچه در دوران هشت ساله پیشین بر زبان میآوردند، گمانه سیاسیبودن این به اصطلاح انتقادات و نگرانیها را شدت میبخشد و هیچ تحلیلگر بیطرفی نمیتواند از اساس توافق وین را با آنچه در هشت سال پیش تحت عنوان مذاکره انجام میشد، مقایسه کند. من بر این باورم تمام موضعگیریهای صورتگرفته، موضعگیریهای جناحی است و دلواپسان سعی میکنند از توافق هستهای و پیگیریهای کنگره آمریکا و واکنشهای کنگره، آثار و تبعات برجام را به صورت دیگری نشان دهند و بگویند که این توافق یک شکست کامل بوده و در جهت مصارف و منافع ملی ایران نخواهد بود، در حالی که واضح و بدیهی است که این توافق، توافق خوبی ارزیابی میشود. از سوی دیگر هر چه بیشتر به انتخابات مجلس نزدیکتر شویم از این دست صحبتها بیشتر میشنویم. متأسفانه برخی از فعالان سیاسی موضوعی ملی را به مقولهای حزبی و گروهی تقلیل داده و از آن برای پیشبرد منافع شخصی و حزبی خود بهره میبرند. این گروه تا آنجایی که امکان داشته باشد، سعی میکنند چهره ای منفی از توافق صورتگرفته را به عموم مردم نشان دهند ولی به نظر من با توجه به ساختار موجود در ایران و موازنه و کنترلی که در قوای سهگانه وجود دارد عقیده دلواپسان در پرتو یک اظهارنظر تغییر خواهد کرد. بدیهی است که توافق انجامشده به صورت امری گریزناپذیر به تأیید همه دلواپسان خواهد رسید.
طیف دوم مخالفتها را موضعگیریهای کنگره آمریکا و دلواپسان آمریکا تشکیل میدهد. مخالفتها و انتقادهای انجامشده در آمریکا بیشتر در جریان لابی اسرائیل و آمریکا و انتخابات ریاستجمهوری نوامبر 2016 بوده است، به همین دلیل حزب جمهوریخواه برای پیشبرد اهداف خود سعی میکند با اقدامات حزب حاکم به صورت جدی برخورد کند تا بتواند امتیاز مثبتی برای انتخابات ریاستجمهوری به نفع خود کسب کند. بهبود حال اقتصاد، بزرگترین دستاورد شاید بدیهی باشد که اولین تأثیرات توافق در عرصه مالی و اقتصادی خواهد بود، زمانیکه فردی نالایق به دلیل هشت سال سوءمدیریت، 800 میلیارد درآمد کشور را ازدست داده است و هیچ مدرکی وجود ندارد که این پولها کجا مصرف شده است و تحریمها کشور را در یک تنگنا و بنبست اقتصادی و مالی قرار داده بنابراین باید به دنبال راهی برای برونرفت از این شرایط بود. شرایطی که برای برونرفت از آن مذاکراتی صورت گرفت و در نهایت توافق حاصل شد. حالا عقل حکم میکند طرفین از نتیجه مذاکرات چندجانبه که در آن دادوستدهایی انجام شد، راضی باشند، زیرا شرایط ایران نمونه بارز این ضربالمثل «جلوی ضرر را از هر جا که بگیری منفعت است» بود. به نظر من این برجام با شرایطی که ایران در آن قرار گرفته بود، به نفع ایران است. چراکه در درجه اول این برجام ایران را از انزوای سیاسی خارج میکند و دوم مشکلات اقتصادی را بهتدریج بهبود میبخشد و در نهایت فضای جدیدی را برای جلب سرمایه خارجی که ایران به آن نیازمند است شکل میدهد. این توافق منجر به انتقال تکنولوژی پیشرفته خواهد شد، بهخصوص درمورد حوزههای نفتی مشترک که ما به دلیل عدم دسترسی به تکنولوژی پیشرفته مربوطه نتوانستیم از آنها استفاده بهینه کنیم و طرفهای مقابل توانستند چندین برابر بیشتر از این حوزههای نفتی استفاده کنند، بنابراین مهمترین تأثیرات آن در درجه اول حل مشکلات اقتصادی مملکت است که باعث میشود اقتصاد ایران نفس تازهای بکشد و قدری از بحرانهایی که در هشت سال در کشور ایجاد شد فاصله بگیریم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.