|

وزیر نیرو از ساماندهی مشکل بی‌آبی خبر داد

مدیریت بحران، پیش‌نیاز واردات آب

شرق: بندرعباس، بوشهر و کرمان سه شهر بحرانی ایران در مواجهه با معضل تأمین آب شرب اعلام شده‌اند. این آخرین خبری است که وزیر نیرو اعلام کرده، اما این‌بار راه‌حل مشخصی نیز برای آن ارائه می‎دهد. حمید چیت‎چیان دیروز اعلام کرد این وزارتخانه راه‎حل واردات را برای بحران آب در نظر گرفته است، اما اکنون این طرح در حال مطالعه و بررسی است. از این سخنان وزیر نیرو می‌توان استنباط کرد که امید چندانی به آنچه مبارزه با بحران آب یا مدیریت بحران آب نامیده می‌شد، نیست و مشکل بی‌آبی باید با واردات سامان یابد. چیت‎چیان، درباره انجام برخی اقدامات به‌منظور واردات آب از سایر کشورها، گفت: گزینه‌های گوناگونی را در این‌باره مورد مطالعه و بررسی قرار داده‌ایم و با برخی از کشورهای همسایه هم در این مورد مذاکراتی داشته‌ایم و امیدوارم که طی چندماه آینده بتوانیم به نتایج مشخصی در این مورد برسیم.این عضو کابینه تدبیر و امید، درباره اقدامات صورت‌گرفته به‌منظور جلوگیری از هدررفت آب، تصریح کرد: توانسته‌ایم از ابتدای شروع فعالیت دولت تا پایان سال ۹۳، ۱.۳ واحد درصد میزان تلفات را کاهش دهیم. یعنی از ۲۶ درصد به ۲۴.۷ درصد رسیده اما لازم است بیان کنم برای اینکه یک واحددرصد این میزان را کاهش دهیم، سرمایه‌ای بالغ بر هزار میلیارد تومان مورد نیاز است.به گزارش مهر، چیت‌چیان در مورد آب شرب، که به طور خاص مورد توجه مردم است، گفت: ما در چهار استان شرایط بسیار جدی‌ای را پشت‌سر گذاشته‌ایم. ما در شهرهای سنندج، کرمان، بندرعباس و بوشهر شرایط بسیار حاد آب شرب در سال جاری را داشتیم. الحمدلله با اقداماتی که در شهر سنندج انجام شد، در قالب دو طرح اضطراری و یک طرح درازمدت بر مشکل فائق آمدیم ولی در سه شهر دیگر با مشکلات جدی آبی همچنان مواجه هستیم. کارشناسان فارغ از اینکه با واردات آب موافق یا مخالف باشند، در گفت‌وگو با «شرق» بر یک نکته تأکید کرده‌اند: مدیریت بحران بر واردات آب اولویت دارد. پیش‌شرط واردات آب ابوالقاسم عربیون، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران واردات آب بد نیست؛ در شرایط فعلی ما از آب رودخانه‌های مشترکی که با کشورهای همجوار داریم بهره‌مند می‌شویم. مانند رود هیرمند، هریرود و ارس، که طبق تفاهم‌نامه‌های منعقدشده، از هرکدام حق استفاده مشخصی داریم. اما واردات آب با لوله‌کشی میسر نیست بلکه می‌تواند به‌صورت مذاکره با کشورهایی باشد که با ما رودخانه مشترک دارند و می‌توانند اجازه استفاده از حقابه خود را به ما بدهند. اگر واردات آب داشتیم، سیستان‌وبلوچستان به این وضعیت وخیم دچار نمی‌شد. از تبعات بی‌آبی در این استان، تخلیه مناطق مرزی از جمعیت بومی و ازدست‌دادن ذخایر ژنتیکی منطقه مطرح است، علاوه بر این موارد، بحران آب، اکوسیستم و حیات‌وحش مناطق را نیز نابود می‌کند. این تبعات، جبران‌ناپذیر هستند، واردات آب به مناطقی مانند سیستان و ارومیه می‌تواند مفید باشد. پس واردات آب سیاست غلطی نیست اما یک شرط اساسی دارد. مدیریت منابع آب باید لحاظ شود؛ اگر آب هم وارد کنیم و باز با همان سبک و سیاق غلط گذشته به مدیریت منابع آبی بپردازیم، مشکلی حل نمی‌شود بلکه فقط برای مدت‌زمانی کوتاه، بروز عواقب بحران آب، به تأخیر می‌افتد. سال‌هاست دغدغه همه کارشناسان و مسئولان، مدیریت و استفاده درست از منابع آب بوده است؛ یک مدیریت کارا و درست که درنهایت به بهره‌وری منجر شود. مدیریت بحران آب فعلی یک نکته اساسی است. متأسفانه با اینکه سالیان مدیدی است همه این مسئله را گوشزد کرده‌ایم و همه محققان، کارشناسان و دولتمردان، بر این مسئله تأکید کرده‌اند اما باز هم داستان مدیریت نادرست ادامه پیدا کرده‌ است. در گذشته چیزی به‌عنوان واردات آب نداشتیم. حالا هم پیش از واردات آب، باید به مدیریت بحرانی که دچار آن هستیم بپردازیم. باید ارزش آب را محاسبه و مصرف را هدفمند و توأم با بهره‌وری کنیم. واردات آب راه‌حل نیست محسن احتشام، عضو هیأت نمایندگان اتاق ایران می‌توانیم آب وارد کنیم. می‌توانیم خود را به آب دیگر کشورها وابسته کنیم. ما مشکل کم‌آبی داریم اما واردات آب، راه‌حل این مشکل نیست. ابتدا باید بحران آب چاره‌سازی شود. باید قبول کنیم که مدیریت صحیح، بر بسیاری از محصولات کشاورزی آب‌بر وجود ندارد. این مدیریت نادرست بر کل ذخایر آب حاکم است؛ اگر مدیریت درستی داشتیم، به صادرکننده آب مجازی در قالب میوه‌ها و محصولات کشاورزی آب‌بر تبدیل نمی‌شدیم. واردات آب بحث جالبی نیست؛ می‌توانیم از کشورهای همسایه، که با ما رودخانه مشترک دارند آب وارد کنیم، گرچه هیرمند، به‌عنوان رودخانه مشترک ما با افغانستان، خشک شده است اما باید این مسئله را در نظر داشت که واردات آب می‌تواند مشکل مناطق مرزی و مناطقی که حوضه آبریز رودخانه‌های مشترک هستند را حل کند اما برای مناطق مرکزی ایران چه خواهیم کرد؟ ما در شمال و جنوب به دریا و اقیانوس وصل هستیم. باید همین آب، شیرین‌سازی و به مناطق نیازمند منتقل شود. در ضمن واردات آب باید از نظر اقتصادی نیز به‌صرفه باشد. پیش از واردات، بحث مدیریت منابع آب مطرح می‌شود. با توجه به اقلیم خشک و کویری کشور، ما می‌توانیم به تولید آن دسته از محصولات کشاورزی که هم به آب کمتری نیاز دارند و هم ارزش‌افزوده بیشتری ایجاد می‌کنند، بپردازیم. زعفران و زرشک تولید و صادر و خربزه، خیار و سبزیجات را از افغانستان وارد کنیم. با تولید و صادرات گیاهان دارویی و آن دسته از محصولات کشاورزی که در تولیدشان دارای مزیت هستیم، هم می‌شود محصولات آب‌بر وارد کرد و هم به ارزش‌افزوده و سود دست یافت. در شرایط فعلی، اولویت با مهار و مدیریت بحران آب است و پس از آن هم نوبت به شیرین‌سازی و انتقال آب به نواحی کم‌آب کشور می‌رسد و قطعا بدون اصلاح مدیریت منابع آب، واردات مشکلی را حل نخواهد کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.