|

آینه

کیهان شانه به شانه نیست! حسین شریعتمداری: این نکته که برجام در صورت پذیرفته‌شدن از سوی ایران نه فقط مانع حمله نظامی حریف نبوده، بلکه متأسفانه می‌تواند زمینه‌ساز آن نیز باشد، بیرون از موضوع یادداشت پیش‌روی است و در فرصتی دیگر به آن خواهیم پرداخت. در این وجیزه سخن بر سر آن است که آیا وجود برخی از نقاط مثبت در برجام می‌تواند دلیل قانع‌کننده و موجهی برای پذیرش آن باشد؟ دراین‌باره گفتنی است که اختلاط و آمیختگی «خوب ‌و ‌بد» و «نقاط مثبت و منفی» در یک مجموعه به دو صورت و دو حالت متفاوت قابل‌تصور است و برای مواجهه و تصمیم‌گیری درباره هریک از این دو حالت نیز راهکار متفاوتی در میان است... برجام یک معاهده دوجانبه است که براساس حقوق شناخته‌شده بین‌المللی -کنوانسیون 1969 وین- هیچ‌یک از دو سوی این پیمان نمی‌توانند نسبت به یک یا چند ماده آن اعلام تحفظ کرده و به اصطلاح از «حق شرط» استفاده کنند. اعلام تحفظ - RESERVATION- صرفا در معاهدات بین‌المللی چندجانبه قابل پذیرش بوده و موضوعیت دارد، ولی در معاهده دوجانبه مانند توافق وین که مجموعه گروه 1+5 به‌عنوان یک طرف توافق و ایران طرف دیگر آن تلقی و تعریف شده است، هریک از دو طرف فقط می‌توانند به آن پاسخ «آری» یا «نه» بدهند، یعنی یا همه مفاد آن را یکجا و بدون استثنا بپذیرند و یا تمامیت آن را یکجا رد کنند. و کوتاه سخن آنکه هیچ‌یک از دوستان موافق برجام نیز وجود بندها و مواد منفی در این سند را انکار نمی‌کنند و مخصوصا پذیرفته‌اند که برخی از مفاد برجام و قطع‌نامه 2231 در صورت اجرا می‌تواند جمهوری اسلامی ایران را با چالش‌ها و پی‌آمدهای خطرآفرین روبه‌رو کند، ولی برخی از دوستان موافق برجام، راه مقابله با این بخش از اسناد یادشده را در اعلام تحفظ نسبت به آن می‌دانند که صد‌البته نشدنی است.

اعتماد با یک اسب لنگان یا با 4 اسب چابک حمیدرضا جلایی‌پور: جامعه ایران برای رویارویی ریشه‌ای با معضلاتش به توسعه متوازن نه توسعه نامتوازن (و بدقواره) نیازمند است. این توسعه یک اسبه به پیش نمی‌رود و به‌طور هم‌زمان به چهار نیروی محرکه نیازمند است. اینک این سؤال پیش می‌آید که چرا پس از اجرای توافق وین می‌توانیم به توسعه ایران امیدوار باشیم. دولت روحانی اولا از لحاظ کارشناسی وارث تجربه‌های توسعه‌های نامتوازن گذشته است و به بررسی‌های کارشناسانه احترام می‌گذارد. ثانیا توجه به ارزیابی کارشناسان اقتصادی نزدیک به دولت و اظهارات خود رئیس‌جمهور، نشان می‌دهد دولت روحانی آماده می‌شود اسب توسعه اقتصادی ایران را با اقتصادی «پیش‌برنده و مولد» و نه «رانتی» زین کند. ثالثا دولت روحانی علی‌الاصول در تئوری با چهارجانبه و چهاراسبه‌بودن توسعه متوازن مشکلی ندارد و به‌طور قطع با آنها سر ناسازگاری ندارد. این علایم نشان می‌دهد که پس از اجرای تفاهم وین می‌توان به آینده توسعه ایران امیدوار بود. اما علائم نگرانی و بیم هم به‌طور جدی وجود دارد. زیرا اولا یکی از موانع توسعه اقتصادی مولد وجود «شبکه تودرتوی رانتی» و فرار از مالیات است که به‌طور اصولی با یک اقتصاد مولد، شفاف و فعال در سطح ملی و جهانی مشکل دارند. آنها دوستدار بورژواهای نورسیده همچون بابک زنجانی‌اند و دشمن بورژواهای ملی همچون عالی‌نسب‌ها هستند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.