قرایی مقدم: به نشر کشور ضربه زدیم
با صدور رأی دادگاه تجدیدنظر، واگذاری اکثریت سهام انتشارات خوارزمی به سازمان تبلیغات اسلامی، قطعی شد و حالا این سازمان مالک این نشر قدیمی کشور است؛ اقدامی که «امانالله قراییمقدم»، جامعهشناس، معتقد است تأثیرات اجتماعی خواهد داشت.
واگذاری یک نشر خصوصی به سازمانی که با بودجه عمومی اداره میشود، چه تأثیراتی دارد؟ انتشارات خوارزمی ازجمله قدیمیترین انتشاراتیهای کشور است که بیش از سهدهه سابقه دارد و مردم بهخاطر اعتبار و جایگاهی که انتشارات خوارزمی در جامعه پیدا کرده است به کتابهای آن توجه و اعتنا میکنند. یکی از مهمترین عواملی که باعث میشود دانشمندان و نویسندگان به کتابی مراجعه کنند، انتشارات آن است. این اعتماد در بین جامعه دانشگاهی و علمی به این دلیل است که انتشاراتیهای بزرگ مثل خوارزمی قبل از اینکه کتابی را برای چاپ تأیید کنند یک هیأت علمی از همه جوانب؛ چه علمی، چه ویراستاری و چه پیامی اجتماعی که میخواهد به جامعه منتقل کند، آن را بررسی میکنند و بعد آن را به دست چاپ میسپارند. به همین دلیل در همهجای دنیا این رویه وجود دارد که مردم یکی از معیارهای خرید کتاب برایشان انتشارات و مقبولیت علمی آن است. وقتی چنین اتفاقی میافتد، باعث سرخوردگی جامعه و بهخصوص جامعه علمی کشور میشود. اینکه انتشاراتی به این قدمت و اهمیت در سطح ایران و جهان را به سازمانی بدهند که چندان اعتبار علمی ندارد، اعتماد عمومی در جامعه را پایین میآورد بهخصوص در سطح دانشگاهها چون استادان برای چاپ کتاب به انتشارات توجه میکنند و همچنین وقتی میخواهند به دانشجویان خود کتابی برای مطالعه و پژوهش پیشنهاد دهند، به انتشارات نگاه میکنند. یعنی باعث کاهش چاپ و مطالعه میشود؟ بله، هم روی سطح مطالعه تأثیر میگذارد و هم بدتر از آن روی چاپ کتاب. درواقع این کار بیتوجهی به علم در کشور است. چاپ کتاب موضوع بسیار مهمی است زیرا یکی از شاخصهای توسعهیافتگی است. اکنون با دوهزار نسخه تیراژ یعنی ما عقبماندهایم. البته معمولا این انتشارات خصوصی هستند که تیراژ پایینی دارند و انتشارات نیمهدولتی توانایی چاپ کتاب با تیراژ بالاتر را دارند. همین موضوع اتفاقا ضربه بیشتری به نشر کشور میزند. درحالحاضر نشر و انتشارات در کشورمان در حضیض است. رواج کتابهای مجازی در کل دنیا وضعیت انتشارات را با چالش مواجه کرده است، علاوهبراین نشر در ایران هم مشکلات خاص خودش را دارد که درباره آن زیاد صحبت شده است. حالا در چنین وضع بحرانیای شما میآیید این وضع بحرانی را تشدید میکنید. بهعلاوه مردم ایران به نهادهای دولتی بدبین هستند مخصوصا در حوزههای فرهنگی و کتاب، مردم این تصور را دارند که در این نهادها هر کسی از راه رسیده، کتابی چاپ کرده و کار، بررسی علمی نشده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.