افزایش بدهی با عدم وصول درآمدها
علی قنبری- معاون وزير جهاد كشاورزی
معنای افزایش بدهی دولت، مشکلات بودجهای و عدم وصول درآمدهای دولت است. در کشور ما، درآمدهای دولتی عمدتا از منابعی مانند فروش نفت، وصول مالیات و بهرهبردای از معادن تأمین میشود و در شرایط فعلی، کاهش درآمدهای نفتی عمدهترین دلیل افزایش بدهی دولت محسوب میشود. در شرایط تحریم، کاهش درآمدهای نفتی به دلیل کاهش حجم صادرات و امروزه، کاهش بیشازپیش درآمدها به دلیل افت قیمت نفت باعث افزایش بدهی دولت شده است.
بدهی دولتی، نتیجه و ارث دو دولت گذشته است که هزینههای غیرمنطقی و غیرمعقولی مانند پرداخت یارانهها را بهجا گذاشت و با سیاستهای غلط به قدری حجم دولت را بزرگ کرد و بودجههای جاری را افزایش داد که دولت یازدهم با وجود تلاشهایی که کرد و در ساماندهی شاخصهایی مانند تورم، رشد نقدینگی و رشد اقتصادی، به موفقیتهایی نیز دست یافت، نتوانست از ادامه سیاست غلط دولت قبل مبنی بر پرداخت یارانه به همه به صورت مساوی و ناعادلانه جلوگیری کند و کار به جایی رسید که دولت بزرگ و حجیم، حتی در پرداختهای اساسی خود نیز ناتوان شد. به عنوان نمونه در بحث خرید تضمینی گندم، با وجود اینکه کشاورزان گندم خود را تحویل دادهاند، دولت دوهزارو 300 میلیارد تومان دیگر در ازای دریافت گندم بدهی دارد. حالا بانکها مکلف شدهاند این مبلغ را به کشاورزان بپردازند و همین مسئله بدهی دولت به نظام بانکی را بیشازپیش افزایش میدهد. شش ماه از سال گذشته و درصد ناچیزی از بودجه عمرانی تخصیص یافته است و عملا امور زیربنایی و توسعهای متوقف شدهاند. دولت بسیار بزرگ است، آنقدر بزرگ که در هزینههای جاری خود به مشکل برخورده است. برای تولید و توسعه نمیتواند کاری بکند، بنگاههای تولیدی و صنایع معطل ماندهاند و دولت درگیر مشکلات خود شده است. با افزایش بدهی دولت به سیستم بانکی، امکان وامدهی بانکها کاهش مییابد. دولت دست و بال بانکها را میبندد و امکان پرداخت تسهیلات به بخشهای تولیدی، صنعت، کشاورزی و خدماتی و امثال آن وجود نخواهد داشت. در کشور ما، که توسعه اساسا بانکمحور است، ناتوانی شبکه بانکی در پرداخت تسهیلات مساوی است با ایجاد یا تشدید رکود اقتصادی. در این شرایط، رشد تولید ناخالص ملی بسیار کند میشود و دستاوردهای دولت اعم از کاهش نرخ تورم، کنترل افزایش نقدینگی و مثبتکردن رشد اقتصادی بهمرور از دست خواهند رفت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.