|

جامعه پادرهوا و دشمنان واقعی‌اش!

جواد طوسی

می‌خواهم از دولت تدبیر و امید به‌ لحاظ اولویت‌دادن بیش از حد به مسائلی مانند تحریم اقتصادی و توافق هسته‌ای و کم‌کاری و داشتن نگاهی انفعالی و محتاطانه در حوزه «فرهنگ و هنر» گله و انتقاد کنم. هنوز بعد از 36 سال و اندی تکلیف موسیقی در نظام ما حل نشده است و هر مقام و شخص حقیقی و حقوقی در مورد آن ساز جداگانه می‌زند و قرائت متفاوت دارد. لغو پیاپی کنسرت‌ها در بعضی شهرستان‌ها، آن هم گروه‌های موسیقی اصیل و سنتی، چه توجیه منطقی‌ای دارد؟ آیا حتی صدای علیرضا قربانی و همایون شجریان و ارکستر همراهشان حرف‌وحدیث و اماواگر دارد؟ اگر ما نتوانیم یک صدای خوش‌الحان را که از اشعار حافظ، سعدی، مولانا، ابتهاج و... وام می‌گیرد تحمل کنیم، چگونه می‌توانیم مانع از هجوم شبکه‌های ماهواره‌ای و گرایش روزافزون جوان‌ها و دیگر طیف‌های جامعه به فضاهای مجازی شویم؟ یک جوان شهرستانی یا کارمند معمولی میان‌سال یا زنی خانه‌دار و پیرمردی بازنشسته در روزمرگی یکنواخت و کسالت‌بار دوروبرش، به چه چیزی دلش را خوش کند؟ آیا در این شهرها امکانات لازم و سالن‌های کافی برای اجراهای مختلف تئاتر و نمایش فیلم وجود دارد؟ هنوز بعضی از شهرهای دورونزدیک ما فاقد سالن سینما هستند یا تنها سینمایشان از بدترین شرایط نمایشی و ساختمانی برخوردار است. چرا ما نتوانسته‌ایم آن‌‌گونه فرهنگ‌سازی کنیم و پاتوق‌های مناسب برای علاقه‌مندان فرهنگ و هنر به‌وجود آوریم که همین فیلم‌های گروه «هنر و تجربه» در شهرهای بیشتری امکان نمایش داشته باشند؟ طبیعتا تمهیدات و برنامه‌ریزی‌های اصولی و کارشناسانه مانند توجه به مسائل آموزشی و ارتقای فرهنگی و شخصیتی شهروندان، زمینه‌چینی در جهت کاهش جرم و بزهکاری و جلوگیری از مهاجرت‌های بی‌رویه با ایجاد بازار کار مناسب، به بازی‌گرفتن افراد با پرهیز از اعمال مدیریت‌های افراطی و سلیقه‌ای و برخوردهای سلبی و جزم‌اندیشانه و... می‌تواند چهره‌ای متفاوت و جذاب و تحمل‌پذیر به تعداد قابل‌توجهی از شهرهای ما که حالت تبعیدگاه و مکانی پرت و خالی از روح زندگی پیدا کرده‌اند، دهد. بیش از پنج ماه و چند روز به شروع جشنواره فیلم فجر باقی نمانده است. اگر این مهم‌ترین رویداد فرهنگی سال را ویترین سینمای ایران بدانیم، چه تعداد از فیلم‌سازان شناخته‌شده و مطرح و تأثیرگذار یا صاحب آثار برتر و قابل اعتنا و موفق در ارتباط سالم با تماشاگر در بعضی از دوره‌های فعالیتشان مانند داریوش مهرجویی، مسعود کیمیایی، ناصر تقوایی، کیانوش عیاری، رخشان بنی‌اعتماد، اصغر فرهادی، رضا میرکریمی، اصغر هاشمی، کیومرث پوراحمد، رسول صدرعاملی، محمد بزرگ‌نیا، واروژ کریم‌مسیحی، محمدرضا هنرمند، بهروز افخمی، همایون اسعدیان، محمدعلی سجادی، حمید نعمت‌الله، تهمینه میلانی، پوران درخشنده، مازیار میری، بهرام توکلی و ... در‌حال‌حاضر مشغول کارند یا فیلمی آماده نمایش دارند؟ آیا مجید مجیدی و احمدرضا درویش بعد از فیلم‌های پرطمطراق آخرشان نمی‌خواهند کار جمع‌وجور‌تر دیگری را شروع کنند؟ این برای جشنواره‌ای با قدمت 33ساله افتخار و فضیلت نیست که امسال فقط در دو، سه نام معتبر مانند ابراهیم حاتمی‌کیا و پرویز شهبازی و تعدادی فیلم‌ساز جوان ناشناخته و در حال آزمون‌وخطا خلاصه شود. آیا با یک برنامه‌ریزی مدون و سنجیده و کمک و همفکری بنیاد سینمایی فارابی و خانه سینما و هویتمندی و رونق دوباره بخش خصوصی، نمی‌توان این فیلم‌سازان نام‌آشنا را به ساخت فیلم‌های خوب و ارزشمند و آبرومندانه ترغیب کرد تا با تنوع و تکثر در فضای عمومی سینما، رقابت در این عرصه میان نسل‌های مختلف به‌درستی معنا شود و شاهد جشنواره‌ای پررونق و دیدنی باشیم؟ همین وقت و انرژی که مدیران و سیاست‌گذاران وزارت ارشاد صرف پاسخ‌گویی به کمیسیون فرهنگی- هنری مجلس و رتق‌وفتق امور و برخورد محتاطانه و مصلحت‌اندیشانه با تنش‌ها و بحران‌هایی مانند حواشی نمایش فیلم‌های «رستاخیز»، «قصه‌ها» و ... فلان تئاتر روی صحنه می‌کنند را می‌توانند به مسائل اصلی و کلیدی سینمای ایران و دیگر شاخه‌های هنری اختصاص دهند تا از این حالت رکود و پادرهوا و بی‌ثبات و آسیب‌پذیر بیرون آید و جانی تازه پیدا کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.